Ցեղասպանությունը նույնն է, բայց մեթոդներն այլ են. Կարեն Իգիթյան

Ցեղասպանության թեման օրեցօր ավելի արդիական է դառնում։ Հայ ժողովրդին ոչնչացնելու թուրքերի փորձերը անցյալում ձախողվեցին այն ժամանակ ստեղծված հանգամանքների բերումով։ Այսօր թուրքական քաղաքականության գլխավոր նպատակը մնում է նույնը՝ հայ ժողովրդի ցեղասպանությունը։ 

MediaHub-ի հետ զրույցում կովկասագետ, «Հայկական Նախագծի» համահիմնադիր Կարեն Իգիթյանը նշում է, թե որոնք են արցախահայության նկատմամբ Թուրքիայի կողմից այսօր իրականացվող ցեղասպանական քաղաքականության վարման մեթոդների և գործիքակազմի միջև տարբերությունները: 

Ինչպես նշում է փորձագետը, Օսմանյան կայսրության տարիներին հայերը դրա քաղաքացիներն են եղել, ուստի ցեղասպանություն իրականացնելը շատ ավելի հեշտ էր: Այսօր նրանք հնարավորություն չունեն վարվելու Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների հետ նույն կերպ, հետևապես ցանկանում են նույն մեթոդները կիրառել Լեռնային Ղարաբաղի հայերի նկատմամբ՝ արցախցիներին Ադրբեջանի կազմում «վերաինտեգրելու» պատրվակով։ 

«Այդ ժամանակ արդեն նրանք կդիմեն բնակչության արական մասին ձերբակալելուն՝ նրանց մեղադրելով Արցախյան պատերազմներին մասնակցելու համար, նրանց վերագրելով ինչ-որ հանցագործություններ, իսկ հետո հաշվեհարդար կտեսնեն խաղաղ բնակչության հետ: Այսօր մեթոդները փոխվում են հանգամանքների բերումով, բայց նպատակը մնում է նույնը. 1918-1920-ական թվականներին շրջափակման մեթոդը ևս կիրառվում էր Արցախի բնակիչների նկատմամբ, այն ժամանակ Հայաստանում սովից և հիվանդություններից զոհվեց շուրջ 200 000 մարդ: Արցախցիները սկսեցին շրջափակել Շուշիի թուրք-թաթարներով բնակեցված հատվածը, ինչը թույլ տվեց խուսափել սովից ։ Հիմա նման հնարավորություն այլևս չկա»,- նշում է Իգիթյանը:

Արցախի շրջափակումը հաճախ համեմատում են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Լենինգրադի շրջափակման հետ։ Բնակչությունը նույնպես փակված էր, սովամահ էր լինում։ Տարբերությունն այն է, ասում է մեր զրուցակիցը, որ աշխարհն այն ժամանակ պայքարում էր ֆաշիզմի դեմ, բոլոր խոշոր պետությունները պայքարում էին նացիզմի դեմ և, համապատասխանաբար, այն բանի դեմ, որ Լենինգրադում մարդիկ սովամահ էին լինում։ Իսկ այսօր, երբ չկա ո՛չ պատերազմ, ո՛չ ակտիվ փուլում ռազմական հակամարտություն, Արցախում մարդկանց ցեղասպանության են ենթարկում։ 

«Քաղաքականության մեջ միշտ իշխում է ուժը։ Այսօր մեր տարածաշրջանում հավասարակշռությունը ձևավորվել է հետևյալ կերպ ՝ Ռուսաստանի դիրքը թուլացել է, Թուրքիայի և ընդհանրապես Արևմուտքի դիրքն ուժեղացել է։ Արևմուտքն ուժային ճանապարհով առաջ է տանում կոլեկտիվ Արևմուտքի շահերը, և արդյունքում մենք տեսնում ենք նման իրավիճակ: Ինչ վերաբերում է Թուրքիայի քաղաքականությանը, ապա այստեղ մենք կարող ենք ասել հետևյալը. այն, թե ինչպես են նրանք տեսնում իրենց ինքնությունը, չի ենթադրում ընդհանրապես Հայաստանի գոյություն»,- ընդգծում է Իգիթյանը։ 

Մեր զրուցակիցը նշում է, որ թուրքական կառավարության հռետորաբանության մեջ դա այնքան էլ ուղիղ չի հնչում, որքան ադրբեջանական կառավարության հռետորաբանության մեջ, որը բազմիցս հայտարարել է, որ Հայաստանը նման է Հարավային Կովկասի մարմնի քաղցկեղային ուռուցքի, իսկ ուռուցքը, ինչպես գիտենք, կտրվում և հեռացվում է: Եվ Հայաստանի դե ֆակտո կառավարությունը նման պայմաններում երկիրը տանում է դեպի ավելի մեծ փորձություններ։ 

Կարևոր է, ըստ նրա, նաև տարածաշրջանային և համաշխարհային խաղացողների՝ տերությունների դերը, որոնք նույնպես ունեն իրենց շահերը։ Կարեն Իգիթյանը նշում է, որ ԱՄՆ-ի նպատակը հասկանալի է, նա ցանկանում է մեկուսացնել Իրանին և Ռուսաստանին, ինչի համար պետք է Հայաստանը դուրս մղի նրա դաշնակցային հարաբերություններն այդ երկրների հետ: Այդ նպատակին է ծառայում Զանգեզուրի միջանցքի ստեղծումը։ 

«Իրանը դա հասկանում է և ամեն կերպ պայքարում է միջանցքի դեմ, որպեսզի Ադրբեջանը չդառնա Իրանին հարվածելու պլացդարմ։ Ռուսաստանը նույնպես դեմ է այդ միջանցքին, եթե այն նա չի վերահսկում, իսկ դա արդեն այն միջանցքը չէ, որին ձգտում են Ադրբեջանն ու Թուրքիան։ Ռուսաստանի համար Հարավային Կովկասում ներկայությունը դեռևս կարեւոր գործոն է, քանի որ այն սահմանային տարածաշրջան է, ազդեցության ավանդական գոտի»,- ընդգծում է Կարեն Իգիթյանը:

Դրանով, շարունակեց նա, Թուրքիայի և Ադրբեջանի քաղաքականությունը հիմնված է ոչ միայն հայ ժողովրդի հանդեպ ատելության և իր ազդեցության գոտին մեծացնելու Թուրքիայի ցանկության վրա: Հայաստանը որպես պետություն արմատախիլ անելու ադրբեջանա-թուրքական կոալիցիայի քաղաքականությունը յուրատեսակ և արևմտյան նախագիծ է Իրանի, Ռուսաստանի և Չինաստանի դեմ, ուստի շրջափակված Արցախի հայտնաբերմամբ միջազգային հանրությունը չի շտապում, քանի որ այն Հայաստանի արտաքին և ներքին քաղաքականության վրա ազդելու պիտանի գործիք է:

Գեղեցիկ Մանուկյան