Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Իրանական «Խորրամշահր-4» միջին հեռահարության բալիստիկ հրթիռը

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ

Topwar.ru-ն գրում է, որ մի քանի տարի առաջ իրանական արդյունաբերությունը զարգացրեց և ներկայացրեց «Խորրամշահր» միջին հեռահարության բալիստիկ հրթիռը: Հետագայում այն  արդիականացվեց: Հրթիռը ստացավ կառավարման նոր համակարգ և կատարելագործված մարտական ​​հիմք։ Ստացված I «Խորրամշահր-4»-ը կամ «Հայբար»-ը վերջերս ներկայացվեց հանրությանը և փորձարկվեց:

2017 թվականի սկզբին Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը փորձարկել և ներկայացրել է միջին հեռահարության բալիստիկ հրթիռով նոր շարժական համալիր։ Ապրանքը ստացել է «Խորրամշահր» անվանումը ի պատիվ Իրանի արևմտյան Խուզեստան նահանգի Խորրամշահր քաղաքի, որտեղ կատաղի մարտեր են տեղի ունեցել 1982 թվականին։

Ըստ հայտնի տվյալների «Խորրամշահր»-ը հաջողությամբ ավարտել է փորձարկումները, ընդունվել ԻՀՊԿ-ի հրթիռային ուժերի կողմից և մտել զանգվածային արտադրության մեջ: Բացի այդ, միևնույն ժամանակ սկսվել է պատրաստի հրթիռի արդիականացման նախագծի մշակումը, որի նպատակն է ընդլայնել մարտական ​​հնարավորություններն առանց արտադրանքի արմատական ​​վերափոխման։

2023 թվականի մայիսի վերջին իրաքյան զորքերից Խորրամշահր քաղաքի ազատագրման տարեդարձին, Իրանի պաշտպանության նախարարությունն առաջին անգամ ներկայացրել է այդ արդիականացված հրթիռը: Այն ստացել է «Խորրամշահր-4» և «Հայբար» անվանումները։ Ցույց են տվել նաև փորձնական արձակման լուսանկարներ և տեսանյութերը: Ռազմական գերատեսչության ներկայացուցիչները բացահայտել են նոր համալիրի որոշ առանձնահատկություններ, ինչպես նաև մատնանշել դրա առավելությունները։

Առաջիկա մի քանի տարիների ընթացքում կարելի է ակնկալել զորքերում բավական քանակությամբ նման համալիրների տեղակայում։ Հատկանշական առավելությունների շնորհիվ «Հայբար»-ին դրականորեն կազդի հրթիռային ուժերի ընդհանուր ներուժի վրա։

«Հայբար» հրթիռայինհամակարգը շարժական է: Դրա հիմնական տարրերն են եռասռնանի կիսակցորդի վրա քարշակվող արձակման կայանն ու բուն հրթիռը։ Բացի այդ, համալիրը պետք է ներառի հրամանատարական կետ, որը պատասխանատու է մեկնարկի նախապատրաստման և դրա անցկացման համար: Ավտոմոբիլային շասսիների և թրթուրների շնորհիվ համալիրը կարող է արագ տեղաշարժվել դիրքերի միջև և սկսել մեկնարկի նախապատրաստությունը:

Հրթիռի կառուցվածքի մասին ստույգ տվյալներ չկան։ Ըստ տարբեր աղբյուրների այն մեկ կամ երկու աստիճանի է։ Հրթիռի արտաքին տեսքն է վկայում դրա մասին:  Հրթիռն ունի գլանաձև կորպուս կոնաձև քթով։ Կա գլխի ֆերինգը և պոչի խցիկը միացնող երկայնական ֆեյրինգ:

Նոր մոդելի հրթիռի ընդհանուր երկարությունը 12-13 մ է, տրամագծը 1,5 մ, քաշը 18-20 տոննա, որից 1500 կգ-ն մարտական ​​բեռն է։ Հրթիռը հագեցած է հեղուկ հրթիռային շարժիչներով,  օգտագործվում է ինքնահրկիզվող վառելիք, որը պահվում է ամպուլային տանկերում: Երկու հրթիռների արձակման առավելագույն հեռահարությունը 2000 կմ է։ Հետագծի իջնող մասում անջատվող մարտագլխիկի արագությունը հասնում է 8 մախի։ Օգտագործվում է իներցիոն նավիգացիայի վրա հիմնված կառավարման համակարգ: Այն ապահովում է մարտագլխիկի ելքը հաշվարկված հետագծին, թռիչքի մի մասն անցնում է մթնոլորտից վերև, ունի ենթամթնոլորտային հատվածում հետագիծը կառավարելու և շտկելու հնարավորություն, որի շնորհիվ բարձրանում է հարվածի ճշգրտությունը։ Բացի այդ, հրթիռը կարող է շեղվել կանխատեսելի հետագծից, այսինքն իրականում հրթիռը  քվազիբալիստիկ է, իսկ նման թիրախը որսալը բարդ խնդիր է։

Հաղորդվում է, որ հրթիռը կարող է կրել տարբեր բեռնվածության տարբերակներ։ Դա կարող է լինել սովորական կամ միջուկային մոնոբլոկ: Բացի այդ, կարող են օգտագործվել կասետային զինամթերք: Այսպես, Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի ռազմատիեզերական ուժերի հրամանատարությունը հայտնել է, որ մեկ «Խորրամշահր-4» հրթիռն ունակ է խոցել մինչև 80 թիրախ։

Դատելով հրապարակված տվյալներից «Հայբար» համակարգն ունի մի շարք կարևոր տեխնիկական, գործառնական և մարտական ​​առավելություններ։ Այսպիսով, մեծ նշանակություն ունի հրթիռի ծագումը, այն պատրաստվել է սերիական արտադրանքի հիման վրա օգտագործելով պատրաստի բաղադրիչների առավելագույն քանակ։ Դա կարագացնի և կհեշտացնի հրթիռների զանգվածային արտադրությունը։ Պետք է հաշվի առնել այն, որ նոր լուծումների և տեխնոլոգիաների ներդրումը, այնուամենայնիվ, բարդացրել է նախագծի զարգացումը և հետագայում կանդրադառնա արտադրական գործընթացի վրա։ Այնուամենայնիվ, վառելիքի ամպուլիզացիայի բոլոր ծախսերը, նոր մարտական ​​բեռը և այլն լիովին կինքնածախսածակվեն հիմնական բնութագրերի և հնարավորությունների ավելացման շնորհիվ:

Պատրաստի բաղադրիչների օգտագործումը թույլ չի տվել բարելավել հրթիռի թռիչքային բնութագրերը։ Միաժամանակ, մինչև 2 հազար կմ կրակային հեռահարությունը նոր համալիրին թույլ է տալիս լուծել նախատեսված բոլոր խնդիրները։ Նման հրթիռներն ընդունակ են վերահսկել Մերձավոր Արևելքի և հարակից շրջանների զգալի մասը, և առաջին հերթին Իրանի գլխավոր պոտենցիալ հակառակորդին՝ Իսրայելին, որը ընկնում է նրա խոցման գոտի։

Մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում նոր մարտագլխիկի մասին տեղեկատվությունը։ Սովորական մարտագլխիկի փոխարեն, որը կարող է թռչել միայն տվյալ բալիստիկ հետագծով, մշակվել է մի տեսակ թռչող սարք, որն ի վիճակի է որոշակիորեն փոփոխել  հետագիծը: Ընդ որում, մարտագլխիկը կարող է կրել տարբեր տեսակի մարտական ​​բեռ, որը թույլ է տալիս լուծել առաջադրանքների ավելի լայն շրջանակ ընտրելով ամենաարդյունավետ մարտագլխիկը։ Բացի այդ, հրթիռից անջատվելուց հետո մարտագլխիկի որսալը կտրուկ դժվար է։ Հայտնի չէ, թե արդյո՞ք պոտենցիալ հակառակորդներին հասանելի  հակաօդային պաշտպանության և հակահրթիռային պաշտպանության համակարգերն ընդունակ են աշխատել նման թիրախների վրա։

Այս նոր հրթիռը, որը հաջողությամբ մշակվել և փորձարկվել է, հստակ ցույց է տալիս Իրանի պաշտպանական արդյունաբերության ներուժը: Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի պատվերով իրանական ձեռնարկություններն ի վիճակի են ստեղծել տարբեր դասերի հրթիռային նոր համակարգեր, ներառյալ. ռազմավարական համակարգերը և կարող են նաև արդիականացնել առկա նախագծերը բարելավված կատարողականությամբ և հնարավորություններով:

Նոր հրթիռային համակարգը շահագործման կհանձնվի տեսանելի ապագայում և կբարձրացնի Իրանի հրթիռային ներուժը։ Իր բարձր կատարողականության և նոր հնարավորությունների շնորհիվ այն կդառնա ռազմավարական զսպման առավել արդյունավետ միջոց։ «Խորրամշահր-4»/«Հայբար»-ը կլրացնի մյուս հրթիռներին և կնպաստի ազգային անվտանգության ապահովմանը և տարածաշրջանում խաղաղության պահպանմանը։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am 

Հայկական բանակում նորամուծություններ են․ ինչ է փոխվում զինծառայողների համարՄասիսում «Dodge»-ը վրաերթի է ենթարկել 2 հետիոտնի, ապա բախվել կայանված «Opel»-ինՆորվեգիան ու ՄԹ-ն պարեկային նավեր կտրամադրեն ՈւկրաինայինԵրևանում «Pitstop Burger»-ի արտադրատեսակներից մեկի արտադրությունը կասեցվել էԴավիթ Բեկի փողոցում բшխվել են «SHACMAN»-ը և «Mitsubishi»-ին. մի քանի րոպե անց կրկին բшխվել են մեկ այլ բեռնատարն ու մարդատարըՌԴ-ն զանգվածային hրթիռային hարված է հասցրել Կիևին. կան զnhեր և վիրավnրներ«Հայաստանի նորագույն պատմությունը քաղաքական առասպելներում ու խորհրդանշաններում»15 երկրի ԱԳ նախարարները ողջունել են Իսրայելի դեմ պատժամիջnցներըՏնային կալանքի տակ գտնվող ամուսինը, 5-ամյա որդու ներկայությամբ, ծեծել է կնոջը, փորձել է խեղդելՄեսսին և Պելեն՝ ցանկից դուրս. The Guardian-ը ներկայացրել է 1-ից 50 խորհրդանշական համարների լեգենդներինԳրեթե 300,000 կանադացի ստորագրել է ԱՄՆ դեսպանին երկրից վտարելու պահանջով խնդրագիրՎթար է․ ջուր չի լինելու«Հայաստանին զրկել են ՀԱՊԿ-ում քվեարկելու իրավունքից. Սպասենք հետևանքներին»Գեղարքունիքում «Mercedes Sprinter»-ը դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց, բախվել ծառերին և կողաշրջվել. կա վիրավnրՏարածաշրջանային բախումների եզրին. Արշակ Կարապետյանը՝ անվտանգության մեխանիզմների, 102-րդ ռազմաբազայի և արժանապատիվ պայքարի մասին․ «Փաստ»Տեղի է ունեցել Երևանի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու օծման հանդիսավոր արարողությունը․ պատմության այս օրը (Նոյեմբերի 20)Քաղաքում առկա բոլոր խնդիրները իշխանության համակարգային տապալnւմների հետևանքն են. Տիգրան ԱբրահամյանՁյուն է տեղում, մառախուղ է․ իրավիճակը՝ ՀՀ ավտոճանապարհներինԻնչ փոխարժեք է սահմանվել այսօրԲանակցությունները եղել են անկեղծ և արդյունավետ. Ուիտկոֆը` Ուկրաինայի հարցով Բեռլինում տեղի ունեցած հանդիպման մասինԵրևանում՝ խմորեղենի արտադրամասում հրդեհ է բռնկվելՊակիստանում ավտոբուսի և ավտոցիստեռնի բախման հետևանքով 10 մարդ է մահшցելԳեղարքունիքի ոստիկանները թմրանյութ տեղադրելու պահին երկու տղամարդու են ձերբակալվել․ առգրավվել է 44 փաթեթ մարիխուանա«Ռեալ»-ը հայտարարել է կիսապաշտպանի հետ պայմանագրի ժամկետը երկարաձգելու մասինՂրիմի կամրջի վրա hարձակումներին ՌԴ պատասխան գործողությունները շատ ավելի ցավnտ կլինեն. ՊուտինՈսկու գինը սեպտեմբերի 19-ից ի վեր առաջին անգամ նվազել է՝ մեկ տրոյական ունցիայի դիմաց 3 700 դոլարից ցածրԳազի գնի 10% բարձրացումը կարող է հանգեցնել 0,6% գնաճի․ ԳալստյանԹուրքիայի պատճառով հետաձգվել է Գերմանիայի ԱԳ նախարարի թռիչքը ԵրևանիցՄիջոցներ են հատկացվել TRIPP նախագծի իրականացման շրջանակում նախապատրաստական աշխատանքների համարԺամանակ առ ժամանակ սպասվում է անձրև. օդի ջերմաստիճանը 3-5 աստիճանով կնվազի«Սոցիալական փաթեթ» ծրագիրը կդադարեցվի. շահառուները կուտակված գումարները կկարողանան տնօրինել իրենց հայեցողությամբՊատրաստ եմ վերադառնալ բանակ և հարկ եղած դեպքում կռվել Ռուսաստանի դեմ. արքայազն ՀարիՊուտինը, Թրամփը և Սի Ծինփինը խաղաղության մասին հռչակագիր են ընդունելՌԴ-ի, ՉԺՀ-ի և ԱՄՆ-ի առաջնորդների Շենժենում կայացած առաջին եռակողմ հանդիպման արդյունքները նշանակալի պտուղներ կտան ապագայում. Սի ԾինփինԴատարանը 3 ամսով երկարաձգել է Բագրատ Սրբազանի տնային կալանքըUFC-ն պայմանագիր կկնքի Նուրմագոմեդովի եղբոր հետ, նրանց նոր աստղեր են պետք․ ԾառուկյանԻտալական ֆուտբոլային ակումբը պայմանագիր է կնքել շան հետ. պաշտոնականԲուդապեշտում «Total Chess» մրցաշարում Հայկ Մարտիրոսյանը հաղթել է Ռապորտին, Լևոն Արոնյանը՝ ՄամեդյարովինԻսպանիայի գավաթ․ Ռանոսի դուբլն օգնել է 10 հոգով մնացած «Տեներիֆե»-ին հաղթել «Բադախոս»-ինԿառավարությունը 68 հազար դոլար է հատկացրել Ռուսաստանում անցկացված Հայ մշակույթի օրերի կազմակերպմանըՎան Գոգի «Ծաղկած շագանակենիները» կտավն աճուրդում վաճառվել է 190,4 մլն դոլարովՀաստատվել է կառավարության 2026-2031 թվականների գործողությունների ծրագիրըՄիջոցներ են հատկացվել դպրոցներում երկու դասագրքի ներդրման համարԻրազեկում․ փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներԿյանքից հեռացել է Մարինե Մարինոսյանը«Nissan»-ը Երևանի Սեբաստիա փողոցում վրաերթի է ենթարկել հետիոտնինՓաշինյանի գոռգոռnցը, վիրավnրանքները, այդ թվում՝ Սերժ Սարգսյանի հանդեպ, ոչ թե ուժի, այլ բացառապես սեփական դիրքորոշման խոցելիության վկայությունն են. Արմեն ԱշոտյանՀամեստ տղա էր, ուզում էր շարունակել ծառայությունը․ երեկ կյանքից հեռացած Նարեկը Գավառից էրՎրացի քաղաքագետ. «ԵՄ-ն աշխարհաքաղաքական թզուկ է, և լավագույնը Կրեմլին չզայրացնելն է»Թբիլիսիի բազմահարկ շենքում պայթյnւն է տեղի ունեցել. կան տnւժածներ
Ամենադիտված