«Ժողովրդավարության բաստիոնի» ավերակները

Հայաստանում տիրող «ժողովրդավարության», համաշխարհային ժողովրդավարության բաստիոնի մասին հայտնի պատմությունները վաղուց արդեն անդերսենյան և ուայլդյան իրողություններ են․ այդ դրվագում բազմաթիվ անգամներ ենք համոզվել։ Նիկոլ Փաշինյանը, լինելով քաղաքական իմպոտենտ, իր համար ստեղծել էր մի ծուռ հայելիների իրականություն և փորձում էր հանրային տիրույթում տիրաժավորել այն գաղափարն, որ Հայաստանի միջազգային բրենդը՝ դա «2018-ից հետո այստեղ հաստատված ժողովրդավարությունն է», որն իրհարկե աբսուրդից բացի այլ բնորոշում չունի։ Բանն այն է, որ անգամ նման աբսուրդիզմի պարագայում չկարողացան պահպանել ձևականության պարամետրերը և շատ արագ պայթեց այդ փուչիկը ևս։

Այն, ինչ կատարվում է Հայաստանում անցնող հնգամյակում, դասական լիբերալ ֆաշիզմ է, որի գաղափարակիրները պահանջում են պետության կարգավորիչ դերի նվազում, իսկ այն պետություններն, որոնք դիմադրում են այդ գործընթացին, հռչակում են բռնապետական և այնտեղ կազմակերպում ու իրականացնում են «հեղափոխություններ», սակայն իրենց երկրներում պետության միջամտությունը քաղաքացու կյանքում շարունակում է մնալ բարձր կարգավիճակում: Լիբերալ ֆաշիստներն այլակարծության նկատմամբ իրենց անհանդուրժողականությամբ չափազանց նման են հիտլերյան նացիստներին և Մուսոլինիի ֆաշիստներին։

Հայտնի ճշմարտություն է, որ քաղաքական գործիչներն, ըստ էության, քաղաքական փիլիսոփաների մտքի առաջնային սպառողներն ու քաղաքական տեսության կիրառողներն են, իսկ երբեմն էլ՝ քաղաքական փիլիսոփայության սպեկուլյանտները:

Ավելին, քաղաքական բիզնեսով զբաղվող անձը վերցնում է քաղաքական փիլիսոփաներից որևէ մեկի աշխատություններն, ընտրողաբար ներկայացնում է հանրությանն այդ աշխատություններից այն տողերն, որոնք հաստատում են իր իրավացիությունը, և ընտրում է այդ աշխատություններից այն մտքերն, որոնք չի հասկանում, կամ որոնք կվնասեն իր քաղաքական ծրագրերին: Ռեալ պոլիտիկում այս կամ այն քաղաքական գործչին խորապես հասկանալու համար անհրաժեշտ է առաջին հերթին պարզել, թե քաղաքական որ գաղափարախոսության հետևորդն է նա: Ի դեպ՝ ժամանակին Պլատոնն ասում է, որ քաղաքակրթության լավագույն վիճակը պահպանողական կառավարման մոդելն է: Ավելի ճիշտ՝ պետությունը պետք է ձգտի կառավարման լավագույն ձևին, ապահովելով՝ իր բնակիչների համար արդարությունը: Ըստ նրա՝ պետությունն իր շարունակականության մեջ պետք է ձգտի կոնսերվացնել ամեն տեսակ լավ երևույթներ, որոնք նախկինում կիրառվել են և ձգտի ձեռքբերել ու, հետևաբար, ևս կոնսերվացնել նոր երևույթներ ու ամենակարևորը՝ պետության ֆունկցիան պահպանելն է:

Այս օրերին ՀՀ ներսում տեսնում ենք, թե ինչպես են օրը ցերեկով ոստիկանության բաժնում փաստաբաններին ծեծի ենթարկում, ձեռնաշղթաներ անցկացնում և ձերբակալում, միաժամանակ, առանց որևէ լուրջ իրավական հիմքերով շոուներ պատրաստում և ձերբակալում քաղաքական ընդդիմախոսներին։ Ըստ էության՝ այսօր Հայաստանը քաղբանտարկյալների թվում համաշխարհային առաջատարների շարքում է, որտեղ մարդիկ անազատության մեջ են բացառապես քաղաքական այլակարծություն ունենալու պատճառով։ Բանը հասել է նրան, որ փաստաբաններն են բողոքի ցույց անցկացնում և տեղի ունեցած ապօրինությունների մասին բարձրաձայնում ԵՄ դեսպանատան դիմաց։

Ի դեպ՝ այսօր մամուլում տեղեկատվություն տարածվեց, որ թե՛ փաստաբանների երթը, թե՛ Արմեն Աշոտյանի կալանավորումը բավական լուրջ արձագանք է ստացել միջազգային հարթակներում։ Ավելին, այս իրադարձությունները ԵԽԽՎ-ում և միջազգային մի քանի այլ կառույցներում լուրջ քննարկման առիթ են դարձել, և նշված թեմաների վերաբերյալ սպասվում են հայտարարություններ, որտեղ եվրոպացիները պատրաստվում են հանգամանալից ներկայացնել իրենց մոտեցումները տեղի ունեցող հակաժողովրդավարական գործընթացների վերաբերյալ։ Վերջում նաև հավելենք, որ օրեր առաջ էլ Դատավորների եվրոպական միությունն էր բավական կոշտ հայտարարություն տարածել՝ մասնավորապես մտահոգություն հայտնելով ՀՀ դատական համակարգում տիրող վիճակի հետ կապված և դատապարտելով ԲԴԽ-ի ու արդարադատության նախարարության գործունեության մի շարք ասպեկտներ:

Արմեն Հովասափյան