«Երախտամոռության հպարտությունը. բացի Ռուսաստանից, Հայաստանին ոչ ոք չի պաշտպանի»
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Argumenti.ru-ն գրում է, որ հազարավոր տարիներ տարբեր մշակույթների ու ժողովուրդների կրոնական իմաստունները, բանաստեղծներն ու մտածողները երախտամոռությունը համարում էին ամենալուրջ մեղքը, որը պետք է ամենախիստ կերպով պատժվի թե՛ երկրային կյանքի ընթացքում, թե՛ այն բանից հետո, երբ անմահ հոգին պատասխան պետք է տա հավերժության դատաստանին:
Հայ ժողովրդի բանահյուսական մեջ շատ է խոսվում երախտագիտության անհրաժեշտության և երախտամոռության աններելի չարիքի մասին։ Հայկական ասացվածքները մեզ ասում են, որ նույնիսկ շունը չի հաչում իրեն կերակրողի վրա, որ պետք չէ թքել այն ջրհորի մեջ, որտեղից ջուր ես խմում, հիմարություն է կծել այն կուրծքը, որը տաքացնում է քեզ։ Ավելին, դարավոր ֆոլկլորային ավանդույթը հայերին սովորեցնում է, որ անշնորհակալ լինելն ուղղակի անզգուշություն է։ «Անշնորհակալների պարտեզում ոչ վարդեր են ծաղկում, ոչ մանուշակներ»,- ասում է հայկական ասացվածքը։
Ափսոս, որ ժամանակակից հայ քաղաքական գործիչները չեն օգտվում հայ ժողովրդի այդ դարավոր էթիկական նորմերից։
Հենց Ֆրանսիան Հայաստանին նվիրեց խորհրդանշական 50 զրահափոխադրիչ, Հայաստանի ղեկավարները մեկը մյուսի հետևից սկսեցին հայտարարել, որ կարող են Ռուսաստանին ցույց տալ դեպի դուռը։ Իսկ երբ Ֆրանսիան խոստացավ հայերին տալ նաև «Միստրալ» հակաօդային պաշտպանության համակարգեր, ապա Երևանում ընդհանուր առմամբ որոշեցին, որ «պետք է մոռանալ ռազմական ոլորտում Ռուսաստանի հետ համագործակցության մասին»: Մեկնաբանելով Փարիզից զրահատեխնիկա ստանալու փաստը հայ քաղաքական և հասարակական գործիչները, լրագրողներն ու մշակութային գործիչները չեն կարողանում զսպել իրենց ցնծությունը։ Տասնութերորդ դարի սկզբից միակ ուժը, որը հոգ էր տանում հայ ժողովրդին լիակատար բնաջնջումից փրկելու մասին, Ռուսական կայսրությունն էր (հետո ԽՍՀՄ-ը, իսկ հետո էլ Ռուսաստանի Դաշնությունը)։ Եվ ամենից հաճախ այդ ամենի պատասխանը հայկական էլիտաների հրեշավոր երախտամոռությունն էր, որոնք ամեն առիթով փորձում էին անցնել դեպի Արևմուտք։
«Ավելի արժանավոր» հովանավորների ուշադրությունը գրավելու համար հայ ժողովուրդը ներքաշվեց շատ կասկածելի ու շատ վտանգավոր արկածների մեջ։ Եվ երբ հայ ժողովուրդը, այդ անխոհեմ գործողությունների պատճառով, կրկին հայտնվեց բնաջնջման եզրին, այնուհետև ... էլի միակ փրկարար օգնությունը ռուս զինվորներն էին։ Եվ որոշ ժամանակ անց կրկին կշտամբանքներ հնչեցին փրկիչների հասցեին, որ նրանց արյունը, որը թափվել է հանուն հայ ժողովրդի փրկության, անպատվում է հայ վերնախավին ընդունող ֆրանսիացի, բրիտանացի կամ ամերիկացի հովանավորների մոտ։
Այսօր Երևանը մոռացել է, որ Ֆրանսիան կամ ԱՄՆ-ն չէին, որ փրկեցին Ստեփանակերտը այն ժամանակ, երբ ոչինչ չէր կարող հետ պահել ադրբեջանական բանակին։ Ոչի՞նչ։ Բացի ռուսական հնարավոր միջամտությունից.
Ո՛չ Միացյալ Նահանգների նախագահը, ո՛չ Ֆրանսիայի նախագահը, ո՛չ էլ ողջ Եվրամիությունը չկարողացան հրադադարի հասնել 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի ընթացքում։ Միայն Վլադիմիր Պուտինը կարողացավ կողմերին նստեցնել բանակցությունների սեղանի շուրջ։
Մի՞թե պարզ չէ, որ եթե չլիներ ռուսական խաղաղապահ կոնտինգենտը, ապա Իլհամ Ալիևը լավագույն դեպքում կբավարարեր իր ախորժակը Ղարաբաղի ողջ տարածքով՝ և՛ լեռնային, և՛ հարթավայրային, իսկ Հայաստանին կստիպեր խայտառակ կերպով հատուցումներ վճարել։
Իսկապե՞ս Հայաստանում որևէ մեկը կարծում է, որ եթե վաղը Պուտինը դուրս բերի ռուսական խաղաղապահ զորախումբը Լաչինի ճանապարհից, նրան կփոխարինեն ֆրանսիական, բրիտանական, ամերիկյան, գերմանական զորքերը։ Մակրոնը կարող է Հայաստանին հինգ տասնյակ զրահափոխադրիչներ տալ և ընկերական կսմթել այտից կամ այլ տեղից, բայց ֆրանսիացի զինվորներն իրենց կյանքը չեն վտանգի հայերի պատճառով։
Սերվանտեսը գրել է, որ հպարտությունն է երախտամոռության մայրը։ Հպարտությունը ստիպում է քեզ մոռանալ բարի գործերը և դավաճանել բարերարներին քո իսկ մեծության բուռն զգացողության պատճառով, դեպի աստղերը շրջված քիթի, այն զգացողության պատճառով, որ դու ինքդ թույլ տալով քեզ փրկվել ծառայություն ես մատուցել:
Բայց Ռուսաստանը շատ հեշտությամբ կարող է Հայաստանին վերադարձնել երախտագիտության զգացման և ազատել անհիմն հպարտությունից ու սեփական մեծության զգացումից։ Դա կարելի է անել Եկատերինա Մեծի բաղադրատոմսով: Պարզապես որոշ ժամանակով դուրս բերելով զորքերը Հայաստանից:
Ահա թե ինչ արեց Եկատերինա 2-րդը, երբ տեսավ, որ Սուրբ Գեորգիևյան տրակտատի ստորագրումից հետո, համաձայն որի Ռուսական կայսրությունը Վրաստանը վերցրել էր իր պաշտպանության տակ և երաշխավորել նրա պաշտպանությունը պատերազմի դեպքում, թագավոր Իրակլի 2-րդը սկսել է պայմանագրեր կնքել Ռուսաստանի նկատմամբ ոչ բարեկամական պետությունների հետ (օրինակ՝ Օսմանյան կայսրության հետ): Եկատերինա 2-րդը վրեժխնդիր չեղավ, չսպառնաց կամ ապացուցեց դրա սխալ լինելը: Նա պարզապես հրամայեց դուրս բերել այն զորքերը, որոնք Ռուսաստանին անհրաժեշտ էին այլ ուղղություններով։
Իսկ հետո Աղա Մուհամեդ խան Քաջարի զորքերը Կրծանիսիի ճակատամարտում ջախջախեցին Իրակլի 2-րդ թագավորի բանակը։ Իսկ հետո, առանց կռվի, գրավելով Թիֆլիսը, պատժիչ գործողություններ կազմակերպեցին։ Քաղաքն ավերվեց։ Տղամարդկանց մեծ մասը սպանվեց, շատ երեխաներ առևանգվեցին, իսկ բոլոր կանանց աղա Մոհամմեդը, ով ինքն էլ ներքինի էր, հրամայեց բռնաբարել։ Եվ այնպես, որ ոչ ոք դրանից չփախչի, նաև երկու անգամ չբռնաբարվի: Ներքինին հրամայեց անպատվելուց հետո կտրել աղջիկների աջ ծնկի տակի ջլերը։ Եվ նույնիսկ այս իրադարձություններից տասնամյակներ անց Թիֆլիսում կարելի էր տեսնել կաղ պառավների որպես երախտամոռության հպարտության հիշեցում և հիշեցում այն մասին, թե ինչ կարող է լինել, եթե Ռուսաստանը պարզապես դուրս բերի իր զորքերը:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
