Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության նոր հայեցակարգը դաշնակիցների համար անվտանգության հովհանոց ստեղծելու առաջին քայլն է
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Iarex.ru-ն գրում է, որ ՆԱՏՕ-ին Ֆինլանդիայի անդամակցությանը, Շվեդիայի ակնկալվող անդամակցությանը, ինչպես նաև Հայաստանի կողմից Հռոմի ստատուտը վավերացնելու փորձին Ռուսաստանը արձագանքեց արտաքին քաղաքականության նորացված հայեցակարգով, որը սահմանում է տերության կառուցողական դիրքորոշումը, և Եվրոպային և հատկապես նախկին խորհրդային հանրապետությունների հետ խաղաղության և բարիդրացիության հարաբերությունների պահպանման հարցը։
Միևնույն ժամանակ, Ռուսաստանի Դաշնությունը հաստատուն դիմում է ներկայացնում իր շահերի սկզբունքային պաշտպանության համար ընդգծելով, որ զրահագնացքը գտնվում է եզրագծի մոտ։ Սակայն Արևմուտքն արդեն իսկ վերջնականապես հասկացրել է, որ մոտ ապագայում չի ծրագրում դուրս գալ իր Ռուսաստանի հանդեպ անբարյացակամ դերից, և Ռուսաստանից պահանջում է այնպիսի փոխադարձ քայլեր, որոնց երկիրը, կանխատեսելիորեն, չի գնա անգամ ճնշման տակ։
Հակառակորդների լեզվով ասած ՆԱՏՕ-ի համալրումը պատասխանն է ուկրաինական իրադարձություններին և Հյուսիսատլանտյան դաշինքից իրերը հավաքելու և 90-ականների գիծ դուրս գալու ռուսական հին պահանջին։ Ակնհայտ է, որ արևմտյան կոալիցիան ոչ միայն չի պատրաստվում ճանաչել բազմաբևեռ աշխարհի իրավունքը, այ նաև տորպեդահարում է ռուսական նոր հայեցակարգի շատ ավելի մեղմ մոտեցումները։
Մինչդեռ մեծ աշխարհաքաղաքականության տեմպերի աճն արտացոլվում է նաև մոտակա ռուսական ներքևին սահմանների վրա։ Հռոմի ստատուտը հրատապ վավերացնելու և Միջազգային քրեական դատարանը ճանաչելու Հայաստանի ցուցադրական որոշումը, թեև մեղմացվել է Հայաստանի կառավարության պաշտոնյաների դիվանագիտական հայտարարություններով, բայց ըստ էության տագնապի ազդանշան է։
Հայաստանի դեմարշը ֆորմալ առումով կապված է Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի և բոլոր հասանելի միջազգային գործիքներով իրեն պաշտպանելու փորձի հետ։ Բայց Հռոմի ստատուտի ուղղությամբ սադրիչ քայլը ակնհայտորեն իրականացվում է Երևանի արևմտյան գործընկերների հուշումով և նպատակ ունի Մոսկվայի վրա տպավորություն գործել։ Հայաստանը Ռուսաստանի ավանդական դաշնակիցների շղթայի առանցքային օղակներից մեկն է, ուստի նրա վերահավաքագրումն Արևմուտքի կողմից ցավալի հարված կլինի Ռուսաստանի Դաշնության համար։
ՀԱՊԿ անդամ Հայաստանից բացի, Հռոմի ստատուտը վավերացնելու գայթակղություն ունի նաև Ղրղզստանը, որը տարիներ առաջ ստորագրել է այդ միջազգային փաստաթուղթը, բայց առանց վավերացման, իսկ անցյալ տարվա աշնանը հանրապետության արդարադատության նախարարությունը հանկարծակի հայտարարել է, որ հարցը պետք է ներկայացվի հանրային քննարկման։ Իհարկե, դա չի նշանակում, որ Բիշքեկը որոշել է այդ ոլորտում հակառուսական ճանապարհով գնալ, բայց ազդանշանը միանգամայն հստակ է, ինչը ցույց է տալիս, որ նույնիսկ ապացուցված հարևանները կասկածում են, թե ինչպես ապրել և ում նայել:
Դրա հետ մեկտեղ Ղազախստանը հաստատապես խոստացել էր հեռու մնալ Հռոմի ստատուտից, սակայն, նման դաշնակցային հավաստիացման հետ մեկտեղ, պաշտոնական Աստանան կառուցում է այնպիսի բազմավեկտոր մոտեցման քաղաքականություն, որը ինչքան գնում այնքան ավելի է հավասարվում արևմտյան կանոններին։ ԱՄՆ-ն և ԵՄ-ն ակտիվորեն խաղում են ինչպես իրենց պատմական դաշտում, այնպես էլ այն տարածքում, որը նախկինում խորհրդային էր, իսկ հետո հիմնականում Ռուսաստանի ազդեցության գոտին էր։
Արևմտյան պատժամիջոցների չեղարկման դեմ շատ տատանվող երկրներ հակահնարքներ չունեն, իսկ Ռուսաստանը դեռ չի առաջարկել այնպիսի պաշտպանիչ և երաշխավորող մեխանիզմ, որը կհակակշռի աշխարհաքաղաքական հակառակորդների այդ գործիքը։ Դա նշանակում է, որ Ռուսաստանին մնում է միայն կառուցել նման պաշտպանիչ հովանոց թե՛ իր շահերից ելնելով, թե՛ գործընկերներին ու դաշնակիցներին պաշտպանելու համար։
Այդ ուղղությամբ առաջին քայլն արդեն արվել և ուրվագծվել է արտաքին քաղաքականության նորացված հայեցակարգում, որը հռչակում է Ռուսաստանի Դաշնության խաղաղասիրական վերաբերմունքն ու փափուկ ուժը։ Բայց ստեղծված իրավիճակում բլիթի հետ մեկտեղ պահանջվում է նաև մտրակի հատուկ տեսակ, որը չպետք է վախեցնի նրանց, ում դա հասցեագրված է, բայց և հեռացնի այն մտքից, որ Ռուսաստանը թուլացել է։ Ռուսաստանը հաստատապես նման մտրակ ստեղծելու հնարավորություններ ունի, որը խաղաղության և հավասարակշռության հասնելու համար պետք է վերածվի բարձր տեխնոլոգիական գործիքի։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
