Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ… հումուս աղանդեր

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Հումուսը սիսեռի պյուրեով աղանդեր է, որի բաղադրատոմսի մեջ սովորաբար մտնում է նաև կունժութի մածուկ (տախինի), ձիթայուղ, սխտոր, լիմոնի հյութ և պղպեղ։ Արաբերենում և եբրայերենում «հումուս» բառը նշանակում է ինչպես սիսեռ ոչխարի (Cicer arietinum), այնպես էլ բուն խորտիկ: Այն լայնորեն տարածված է Մերձավոր Արևելքի երկրներում, իսկ ժամանակակից աշխարհում նաև լայն համբավ է ձեռք բերել ամբողջ աշխարհում: Այն օգտագործվում է ինչպես որպես անկախ ճաշատեսակ, այնպես էլ որպես սոուս, գարնիր այլ ուտեստների համար և որպես աղանդեր: Այս աղանդերին իրենց բաղադրիչներով նման են մասահաբան, մեշաշուշան և այլ ուտեստներ: Հումուսի նման ուտեստի մասին առաջին հիշատակությունները հայտնվել են 13-րդ դարի արաբական խոհարարական գրքերում: Այդ սննդատեսակը առավել տարածված է եղել Հյուսիսային Աֆրիկայում և Մերձավոր Արևելքում: Սկզբնական բաղադրատոմսերում  օգտագործել են սիսեռ, քացախ, թթու կիտրոն, խոտաբույսեր և այլ համեմունքներ: Հումուսը մատուցվել է որպես խորտիկ հացաբլիթների և բանջարեղենի հետ միասին: Հումուսը Եվրոպայում հայտնի է դարձել միայն 20-րդ դարում, Օքսֆորդի բառարանը «հումուս» բառը առաջին անգամ օգտագործել է 1955 թվականին: Ամերիկայում ուտեստը առավել տարածված է  դարձել միայն անցյալ դարի վերջին, որտեղ այն գրեթե անմիջապես սկսել են վաճառել փաթեթավորված տեսքով: Հումուսի մասսայականացումը ԱՄՆ-ում կապված է Հարավային Կալիֆոռնիայում մեծ թվով լիբանանցի միգրանտների հայտնվելու հետ՝ կապված 1975-1990 թվականների քաղաքացիական պատերազմի հետ: Ըստ վերջին հարցումների, ավելի քան 15 միլիոն ամերիկացիներ կանոնավոր կերպով հումուս են օգտագործում: Չնայած ամբողջ աշխարհում իր լայն տարածմանը հումուսը ներկայումս էլ առավել տարածված է Մերձավոր Արևելքի երկրներում: Իսրայելում հումուսը մատուցվում է ամենուր և՛ աշխատանքային ճաշարանում ընդմիջմանը, և՛ շքեղ հարսանիքի ժամանակ: Այնտեղ տանը հումուսը աղի կամ հացի նման մի բան է: Պաղեստինում հումուսն առավել հաճախ թարմ են մատուցում՝ տաքացրած տորտիլլաներով: Սա պաղեստինցիների նախաճաշի սիրված ուտեստներից մեկն է: 2010 թվականի մայիսին ամենամեծ աման հումուսը մտել է Գինեսի ռեկորդների գիրք, չնայած, հաշվի առնելով դրա ծանրությունը, դժվար է այն ափսե անվանել: Մի քանի օրվա ընթացքում Բեյրութի մերձակա գյուղերից մեկում 300 լիբանանցի խոհարարներ պատրաստել են տոննաների հասնող սիսեռի պյուրե: Արդյունքում, 10450 կիլոգրամ հումուս  է եփվել, դրա պատրաստման համար պահանջվել է 8 տոննա լոլիկ, 2 տոննա կիտրոնի հյութ և 70 կիլոգրամ ձիթայուղ: Արդյունքում Լիբանանը հումուս պատրաստելու համաշխարհային ռեկորդ է սահմանել: 100 գրամ տնային հումուսը պարունակում է B և C վիտամինների օրական չափաբաժին, ինչպես նաև սպիտակուցներ, ֆոսֆոր, երկաթ, ցինկ և մագնեզիում: Չնայած հումուսը իր տեսքով նման է հացին քսվող նախուտեստի, բայց այն շատ է տարբերվում նման  նախուտեստներից: Ոմանք նույնիսկ կարծում են, որ հումուս ուտելը իսկական արվեստ է: Կարծիք կա, որ հումուսը չի կարելի դնել հացի վրա, առավել ևս քսել հացին:

Нет описания.

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am

Ջաբարովը բացահայտել է Հայաստանի ռիսկերը կապված ՀԱՊԿ-ի նկատմամբ իր դիրքորոշման հետՄասնագետը բացատրել է ՀԱՊԿ-ում քվեարկության իրավունքից զրկվելու հետևանքները Հայաստանի համարԾեծկռտnւք` Պտղնիի «Կոկո բար»-ում. կա վիրավnրՎթար է․ ջուր չի լինելուՆա արժանի էր 2-3 գոլի․ Զիդանը հիացած է Մբապեի խաղովԱվարտվում է Ազգերի լիգայի խմբային փուլըԻրազեկում․ գործարկվելու են էլեկտրաշչակներՊրահայում բախվել են երկու մարդատար գնացք. կան վիրավnրներՇաքի ներխուժած ադրբեջանցի Մուսաևը 6 անգամ կրшկել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ. նրա գործը փոխանցվել է դատավոր Հրաչ ԴաջունցինԳերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի Հայաստան«Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում հայտնաբերվել են հnգեմետ դեղահաբեր․ բուժքույրը ձերբակալվելՊուտինի, Թրամփի և Սի Ծինփինի եռակողմ հանդիպումը կարող է ազդակ դառնալ ամբողջ աշխարհին՝ գլոբալ խնդիրների լուծման համար երկխոսության անհրաժեշտության մասին. Պեսկով«Պարադոքս». քաղաքագետը Փաշինյանի ճակատագրի և Հայաստանի տեղի մասին Հարավային Կովկասի քարտեզի վրաՍերգեյ Սմբատյանի «Երաժշտություն հանուն ապագայի» հիմնադրամի պատանի երաժիշտների ելույթը Koreez 2026-ինԿյանքից անժամանակ հեռացել է Թամարա ԽաչատրյանըԵվրոպայի բաժնետոմսերի շուկաները երկուշաբթի անկում են գրանցելԷլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 6 վարչական շրջաններում և 7 մարզերումԷլ ո՞նց ասեն, որ հասկանանք... «Փաստ»Brent-ը էժանացել է՝ հասնելով մեկ բարելի դիմաց 91,69 դոլարիՀայաստանում 10 ամսում ՃՏՊ-ների հետևանքով զոհվել է 15, վիրավորվել՝ 734 անչափահասՏեղ հասան. Ռուսաստանը պատժել է Հայաստանին, արդյո՞ք դուռը պետք է բաց մնա Երևանի համարԱԺ-ն օրակարգ չընդգրկեց Հայաստանում ժողովրդավարության հետընթացի վերաբերյալ ընդդիմության հայտարարության նախագիծըՃնշո՞ւմ, թե՞ հայելային պատասխան. դուռը դեռևս բաց է մնում. «Փաստ»«Գործող կառավարությունը խամաճիկ է տարբեր ուժային կենտրոնների ձեռքում». «Փաստ»Ինչ փոխարժեք է սահմանվել այսօրՀնարավոր է Չինաստանում հանդիպենք Կիմ Չեն Ընի հետ. ԹրամփԻրանի դեմ պшտերազմը Վաշինգտոնի համար հերթական ձգձգվող hակամարտությունը չի դառնա. Վենս«Ժողովուրդ». Մասիս Մելքոնյանի և Գևորգ Պողոսյանի գործով ներգրավվել է 6 քննիչ և 3 դատախազ․ նոր բացահայտումներ են նախապատրաստվումԼցանավը hարձակման է ենթարկվել Օմանի ափերի մոտ, ինչից հետո դրա վրա hրդեհ է բռնկվելՂարաբաղյան առաջին պատերազմի ժամանակ հայերի Կիչան-Վաղահուս ուղղությամբ հարձակումը բեկում է մտցրել հակամարտության ընթացքում. պատմության այս օրը (Նոյեմբերի 17)Իշխանության արված քայլերը կամ ուշացած են, կա՛մ անարդյունավետ, կա՛մ իրավիճակային. Տիգրան Աբրահամյան«Հրապարակ»․ Զապն ու Օշականցի Գևորիկը դատվում են. ինչ է տեղի ունեցել հիվանդանոցում«Մեր թոռներով մի քիչ շունչ ենք առել, բայց մեկ է՝ ցավը ներսում է, ոչինչ լիարժեք չէ». Մխիթար Գալստյանն անմահացել է հոկտեմբերի 10-ին Արա լեռում, տուն «վերադարձել»... մեկ տարի երեք ամիս անց. «Փաստ»«Իրավունք». ԱԽ նախկին քարտուղարը սպառնում է կատարել «քայլ ձիով»«Ժողովուրդ».Փոխնախարարի պաշտոնից հեռացված Լևոն Հակոբյանը Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի ղեկավարի պաշտոնն է «ուզում»Արտահանման արգելքը դեպի ԵԱՏՄ անդամ չհանդիսացող երկրներ կպահպանվի ևս վեց ամիս. «Փաստ»«Իրավունք». «Արմենի մասով նեյտրալ խաղացեք, ես կասեմ, որ ժամանակը գա». Փաշինյանի հրահանգը«Ժողովուրդ». Արմավիրի դատարանից փախուստի դիմած Հենրիկ Ենոքյանը․ ի՞նչ է հայտնի նրա հոր մասին«Հրապարակ»․ Բոյկոտ, թե՞ պայքար«Իրավունք». Փաշինյանը ՔՊ-ին հստակ հրահանգ է իջեցրել. «Սսկվեք, Ռուսաստանի թեմայով չդնեք-չվերցնեք»«Ժողովուրդ». Արմեն Գրիգորյանի շուրջ ՔՊ-ում սկանդալ է հասունանում․ խաղաղության գործընթացը տապալե՞լ է«Քաղաքական գործիքակազմի առումով իշխանությունը չունի բավական կենսունակություն ընդդիմության հետ մրցակցության տեսանկյունից, ուստի դիմում է ռեպրեսիվ մեխանիզմներին». «Փաստ»Հայաստանի տարեցների սոցիալական գոյապայքարը՝ սպառողական զամբյուղի անհասանելիության պայմաններում. «Փաստ»Եվրոպական օրակարգի «ներքին ընդդիմադիրը». ի՞նչ են ցույց տալիս ԱԽ նախկին քարտուղարի հայտարարությունները. «Փաստ»Երևանի «հավասարակշռված» դիվանագիտության գինը. վերադարձ դեպի Մոսկվա՞. «Փաստ»Ինչո՞ւ համընկան Ալիևի «բացումն» ու Սամվել Կարապետյանի կալանավորումը. «Փաստ»Անձեռնմխելիության պատրանքը. ի՞նչ դասեր է տալիս դատավոր Մասիս Մելքոնյանի շուրջ ծավալվող գործընթացը. «Փաստ»Բանանի «դիվանագիտությունը» և «պրիմիտիվ» քաղաքականության վիրուսային բանաձևը. «Փաստ»Հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելու նոյեմբերի 17/18-ինՔուշները և Ուիթքոֆը եվրոպացիների հետ քննարկել են Ռուսաստանի և ԵՄ-ի միջև երկխոսության հաստատումը
Ամենադիտված