Հայաստանում հիշում են Երևանի գլխավոր հատակագծի հեղինակին՝ ականավոր ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանին
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Mir24.tv-ն գրում է, որ Երևանի գլխավոր հատակագծի հեղինակ Ալեքսանդր Թամանյանի ծննդից անցել է 145 տարի։ Հենց Հայաստանի մայրաքաղաքն է դարձել Խորհրդային Միության առաջին քաղաքը, որի համար մշակվել է վերակառուցման ընդհանուր պլան։ Թամանյանին անվանում են ճարտարապետության հանճար և հաճախ համեմատում իսպանացի Անտոնիո Գաուդիի հետ, հայտնել է MIR 24-ի թղթակից Նոնա Հովհաննիսյանը։
Հանրապետության հրապարակը Երևանի սիրտն է։ Այդտեղից է սկիզբ առնում Թամանյանի «արևոտ քաղաքի» գլխավոր հատակագիծը։ Այդտեղից շողերի պես մայրաքաղաքի հինգ ամենամեծ պողոտաներն են փռվում տարբեր ուղղություններով։
Վարպետի ծննդյան օրը հենց այդտեղից են սկսում իրենց ծանոթությունը մայրաքաղաքի հետ Կազանից ժամանած զբոսաշրջիկները։ Հրապարակն իր ներկայիս տեսքով պարտական է Ալեքսանդր Թամանյանին։ Ճարտարապետի մտահղացմամբ Երևանի կենտրոնը միացրել է վարչական, արդյունաբերական, առևտրային և մշակութային գոտիները։ Այսպիսով, Թամանյանի ծրագրով քաղաքը դարձել է կոմպակտ, հարմար ու գեղեցիկ։
«Այնպիսի քաղաքային լեգենդ կա, որ սովետական իշխանությունները ոչ պաշտոնական, չասված, հրաման են տվել որ այլևս սև տուֆ չօգտագործվի, քաղաքը զվարթ լինի։ Եվ այդ պատճառով Երևանը զանգվածաբար սկսեցին կառուցել հենց վարդագույն տուֆով։ Եվ այս պատճառով Երևանը քնարականորեն հաճախ անվանում են վարդագույն քաղաք»,- ասել է զբոսավար Տիգրան Իլոյանը։
Երևանը միակ խոշոր քաղաքն է, որը գրեթե ամբողջությամբ կառուցվել է այդ քարից։ Տուֆն առատորեն է հանդիպվում Հայաստանում և հազվադեպ երկրից դուրս։
«Շատ հարուստ է քարի փորագրությունը: Ես տեսնում եմ, թե ինչպես են այստեղ փոխանցվում հիմնական ազգային մոտիվները՝ խաղողը որպես հարստության և պտղաբերության նշան, ծաղկային զարդանախշերը, կենաց ծառը։ Մարդիկ պահպանել են այդ մշակույթը և այն կրում են դարերի միջով»,- ասել է Կազանից ժամանած զբոսաշրջիկ Յուլիաննա Սեմենովան։
Ալեքսանդր Թամանյանին հաճախ են համեմատում Անտոնի Գաուդիի հետ. առաջինի անունը հավերժ ասոցացվում է Երևանի, երկրորդինը Բարսելոնայի հետ։ Հաշվի առնելով Երևանի տաք և չոր կլիման Թամանյանը այն նախագծել է որպես «այգի քաղաք» բազմաթիվ կանաչ կղզիներով։ Ուստի, քայլելով Հայաստանի մայրաքաղաքի կենտրոնով՝ բետոնե ջունգլիների միջով, միշտ կարող ես գտնել բնության մի կտոր։
«Հանդիպեք ինձ Թամանյանի մոտ» արտահայտությունն ամենասիրվածներից է մայրաքաղաքի բնակիչների շրջանում։ Թամանյանի հուշարձանի մոտ սիրահարները ժամադրում են, հուշարձանը տեղադրված է լավ տեղում, քաղաքի կենտրոնում, հրապարակի հարևանությամբ։ Հուշարձանն ինքը բազալտից է։ Այդ նյութը շատ է տարածված Հայաստանում։ Ճարտարապետը կռացած է մեծ քարի վրա, որը ամրացված է երկու փոքրիկ քարերի վրա, և երկու ձեռքով հենվում է նրանց՝ ձախ քարը հին ճարտարապետությունն է, աջը նորը, իսկ ինքը՝ Թամանյանը, նման է անցյալը ապագայի հետ կապող կամրջի։
Օպերայի և բալետի թատրոնը, Կառավարական տունը, Ազատության հրապարակը. նրան հաջողվել է համադրել հայկական ազգային ճարտարապետական ավանդույթները ամենաարդիական լուծումներով։ Օրինակ, Թամանյանը նախագծել է փողոցների շառավղային շրջանաձև ցանց, որը հեշտացրել է տրանսպորտային կապը քաղաքի կենտրոնի և նրա ծայրամասերի միջև:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
