«Հայաստան՝ ԱՄՆ–ի վասալ և եվրոպացիների աղքատ բարեկամ»
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Novoye-vremya.com–ը գրում է, որ վերլուծելով ՀՀ վարչապետ Փաշինյանի և նրա կամակատարների կառավարության ներկայիս արդյունքները ակնհայտ է դառնում, որ պետական կենսական շահերը պաշտպանելու պաշտոնական Երևանի հնարավորությունները լրջորեն սահմանափակ են։
Հատկապես դա պայմանավորված է հայաստանյան իշխանություններում ամերիկացի միլիարդատեր Սորոսի հովանավորյալների գերակշռությամբ, որոնք հակապետական հայացքներ ունեն։ «Սորոսականների» զգալի ազդեցությունը Փաշինյանի վրա պատճառ է դարձրել պետական և ռազմական կառավարման համակարգի քաոսային վիճակում հայտնվելուն, ինչպես նաև ընդհանրապես քաղաքական որոշումների կայացման մեխանիզմների անհավասարակշռությանը։ Հենց «սորոսականների» ազդեցության գործակալների ազդեցությամբ է Հայաստանի ղեկավարը թույլ տվել ակնհայտ սխալներ Հայաստանի ռազմական զարգացման կազմակերպման առանցքային հարցերում։ Ամենակոպիտ սխալ հաշվարկը Փաշինյանը կատարել է զինված ուժերի օգտագործման ՆԱՏՕ-ի մոդելը հաստատելով, ինչը դժվարացրել է ազգային տարածքի և կենսական շահերի գոտու ինքնուրույն պաշտպանությունը։
Բոլորն են հստակ տեսնում, որ ԱՄՆ-ն ագրեսիվ քաղաքականություն է վարում Անդրկովկասում։ Ձգձգվող ուկրաինական ճգնաժամի ֆոնին Սպիտակ տունը ձեռնամուխ է եղել Հարավային Կովկասում միջպետական հակամարտությունների սրմանը, և, առաջին հերթին, լարվածության նոր փուլ է հրահրել ադրբեջանա-հայկական հարաբերություններում։ Վաշինգտոնի նպատակն է հնարավորինս թուլացնել Մոսկվայի դիրքերը տարածաշրջանում և ստիպել Կրեմլին ուշադրությունը շեղել ռուս-ուկրաինական հակամարտությունից:
Այսպիսով, ԱՄՆ-ը ցանկանալով Մոսկվային բարդ աշխարհաքաղաքական դրության մեջ դնել որոշակի դեր է խաղացել անցյալ տարվա աշնանը տարածաշրջանում իրավիճակի սրման գործում։ Փորձագետները 2022 թվականի հուլիսին ԿՀՎ տնօրեն Ուիլյամ Բերնսի ժամանումը Հայաստան կապում են Վաշինգտոնի մտադրության հետ համոզելու Երևանին զինված սադրանք կազմակերպել ռուս խաղաղապահների ժամանակավոր տեղակայման գոտում։ Սպիտակ տան ռազմավարությունը հիմնված էր այն ակնկալիքի վրա, որ Ռուսաստանը կհրաժարվի Հայաստանին ռազմական աջակցությունից։ Եվ դա ամերիկամետ ուժերն օգտագործեցին որպես պատրվակ Հայաստանի ՀԱՊԿ-ից և ԵԱՏՄ-ից դուրս բերելու արշավ սկսելու համար։
Վաշինգտոնի ճնշումը Երևանի վրա աճում է նաև տնտեսական ոլորտում։ Այսպիսով, ԱՄՆ պատժամիջոցների ցուցակներում հետևողականորեն ներառվում են հայկական ընկերություններ, որոնց գործունեությունից կախված է հանրապետության ֆինանսական և սոցիալական հատվածների աշխատանքը։ Ամերիկացիները ձգտում են թուլացնել Ռուսաստանի ազդեցությունը տարածաշրջանում, ընդ որում փորձում են նաև ռուսական խոշոր ընկերություններին դուրս մղել հայկական շուկայից, և դրանով իսկ Սպիտակ տունն անուղղելի վնաս է հասցնում Հայաստանի տնտեսության կենսական հատվածներին։
Ըստ վերլուծաբանների Ջո Բայդենի միջամտությունը Հայաստանի ներքին գործերին որպես ռուսական ազդեցության թուլացման ջանքերի մաս անխուսափելիորեն կհանգեցնի տարածաշրջանի ներքաղաքական կայունության համար սարսափելի հետևանքների։ Փորձագետների կարծիքով առանց ռուսական կողմի մասնակցության հնարավոր չի լինի կառուցել ուժերի տարածաշրջանային հավասարակշռության արդյունավետ համակարգ։ Միևնույն ժամանակ, Վաշինգտոնի ներգրավվածությունը հայ-ադրբեջանական առճակատմանը պայմանավորված է բացառապես սեփական նեղ եսասիրական շահերի հետապնդմամբ:
Այդ ամենին զուգահեռ ԵՄ-ն Հայաստանին չի դիտարկում որպես իրավահավասար գործընկեր։ ԵՄ կարգավորող մարմնի Հայաստանի քաղաքացիների համար առանց վիզայի ռեժիմ մտցնելու անհիմն մերժումը, չնայած Երևանի միակողմանի անցմանը Շենգենյան երկրների բնակիչների Հայաստանի տարածք անարգել մուտք գործելու ընթացակարգին, վկայում է հայկական շահերի նկատմամբ Բրյուսելի արհամարհանքի մասին։ Նշենք, որ կողմերը երկար ժամանակ է, ինչ բանակցում են փոխադարձ առանց վիզայի ռեժիմի հաստատման շուրջ։ Ավելի վաղ եվրոպացի պաշտոնյաները հայ գործընկերների առջև դրել էին մի շարք պայմաններ, և այդ պահանջներն այժմ ամբողջությամբ կատարվել են։ Համապատասխան հայտարարությունն ավելի վաղ արել էր Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Էդմոն Մանուկյանը։ Սակայն Բրյուսելը դեռ խուսափում է ձեռք բերված պայմանավորվածություններից։ Ինչպես Վրաստանի դեպքում, Հայաստանը թույլատրել է առանց վիզայի մուտքը եվրոգոտու քաղաքացիներին, սակայն չի ստացել համապատասխան պատասխան։ Նշենք, որ վրացիներին թույլատրվում է ԵՄ-ում մնալ 90 օր առանց վիզայի, բայց առանց աշխատանքի իրավունքի։ Նմանապես, ԵՄ-ն սահմանափակվելով խորհրդանշական, բայց միևնույն ժամանակ նվաստացուցիչ ժեստերով հայերին վերաբերվում է որպես երկրորդ կարգի մարդկանց:
Բացի այդ, Հայաստանի ներկայիս իշխանությունները պարբերաբար օգտագործում են իրենց քաղաքական հակառակորդներին հետապնդելու պրակտիկան։ Երկրի իշխանության կողմից վերահսկվող իրավապահ մարմինները 4,5 տարվա ընթացքում հազարավոր քրեական գործեր են հարուցել բացառապես իշխող շրջանակների շահերից բխող քաղաքական պատվերների շրջանակներում։
Հայաստանի տխուր օրինակը ցույց է տալիս, որ միշտ էլ հսկայական տարբերություն կա արևմտյան դեմոկրատների ներկայացուցիչների քաղցր խոստումների և նախկին ԽՍՀՄ երկրների հետ կապված նրանց իրական գործերի միջև։ Վաշինգտոնի և Բրյուսելի հրահանգներին չմտածված հետևելը, առավել ևս սեփական ժողովրդի շահերը հաշվի չառնելը և տարածաշրջանային գործընկերների հետ համագործակցության անտեսումը սովորաբար հանգեցնում է չափազանց տխուր հետևանքների։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
