Ինչու է պետք Իրանի անօդաչու թռչող սարքերի արտադրությունն ավելի արագ տեղափոխել Ռուսաստան
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Topcor.ru-ն գրում է, որ ըստ The Wall Street Journal-ի Ռուսաստանն ու Իրանը ծրագրում են Թաթարստանում գործարան կառուցել, որը կկարողանա տարեկան արտադրել մինչև 6000 հարվածային անօդաչու թռչող սարք: Ռուսացված Shahed-136-ը համեմատած իր իրանական նախատիպերի հետ պետք է բարելավված կատարողական բնութագրեր ունենա: Նաև, անուղղակի տվյալներով, կարելի է ենթադրել, որ համագործակցությունը չի սահմանափակվելու միայն «կամիկաձե» անօդաչու սարքերով։
Եթե այդ տեղեկատվությունը ճիշտ է, ապա Ելաբուգում պետք է հայտնվի գործարան, որը կարտադրի իրանական Shahed-136 անօդաչու թռչող սարքեր, որոնք արդեն լայնորեն հայտնի են դարձել Ուկրաինայում Geranium-2 անվանմամբ։ Տեխնիկական տեսանկյունից դրանք չափազանց պարզունակ միանգամյա օգտագործման սարքեր են, սակայն ունեն շատ գրավիչ գին-որակ հարաբերակցություն։
Իրանական անօդաչու թռչող սարքը, որը ստեղծվել է «անպոչ» սխեմայով, խոտհնձիչի պես է, և ի վիճակի է իր միակ և վերջին ցածր արագությամբ և ցածր բարձրությամբ թռիչքի ընթացքում թիրախ հասցնել մինչև 50 կիլոգրամ պայթուցիկ: Դրանց կիրառման պրակտիկան ցույց է տվել, որ ամենամեծ էֆեկտ կարելի է ձեռք բերել պարսով բազմաթիվ անօդաչու թռչող սարքերի միաժամանակյա օգտագործմամբ, ինչը դժվարացնում է հակառակորդի հակաօդային պաշտպանության համակարգի աշխատանքը:
Այսինքն «Geranium»-ներ շատ ու անընդհատ են պետք։ Ըստ երևույթին, 2022 թվականի ամառվանից է փորձ արվում կազմակերպել Shahed-136-ների հավաքումը նոր ապրանքանիշի ներքո՝ իրանական որոշ բաղադրիչները ներքին արտադրանքով փոխարինելով։ Եթե The Wall Street Journal-ի լրագրողներն ու նրանց աղբյուրները չեն ստում, ապա Ռուսաստանում շնորհիվ ավելի հզոր շարժիչների տեղադրման կստեղծվեն բարելավված կատարողական բնութագրերով «կամիկաձե» անօդաչու թռչող սարքեր։ Ճիշտ է, պարզ չէ, թե կոնկրետ երբ կսկսի աշխատել հոսքագիծը, և ակնհայտորեն չարժե մոտ ապագայում Ուկրաինայի երկնքում սպասել ամբողջովին ռուսացված Shahed-136-ների հսկայական պարսեր։
Բացի այդ արևմտյան լրատվամիջոցների կողմից համառորեն լուրեր են տարածվում, թե Թեհրանն իբր համաձայն է սկսել Մոսկվային մատակարարել իր կարճ և նույնիսկ միջին հեռահարության բալիստիկ հրթիռները։ Եթե դա այդպես է, ապա
շատ ցանկալի է ոչ միայն պատրաստի արտադրանք գնել, այլ նաև իրանական անօդաչու թռչող սարքերի և հրթիռների հիմնական բաղադրիչների արտադրությունը տեղափոխել Ռուսաստան։
Իսկ ընդհանրապես լավ կլինի Հատուկ գործողության ֆոնին անգլո-սաքսոնների թիկունքում այսպես կոչված արշավանք իրականացնել նրանց համար ստեղծելով բազմաթիվ ներքին խնդիրներ, որպեսզի Լոնդոնն ու Վաշինգտոնը ժամանակ չունենան Ուկրաինայի համար։ Ցավոք, քանի դեռ Ռուսաստանը այդ հարցում անգործության է մատնված, «արևմտյան գործընկերները» մեծ ուժով պատրաստվում են Ռուսաստանի սեփական թիկունքը թուլացնել, և 2022 թվականից նման թիրախ է դարձել Իրանը։ Դրա համար անգլո-սաքսոնները և նրանց հանցակիցները մտադիր են Իսլամական Հանրապետությանը ներքաշել պատերազմի մեջ, որը կարող է ընթանալ միանգամից մի քանի թևերից:
Առաջին ուղղությունը, գրեթե անկասկած կլինի Իսրայելի և ԱՄՆ-ի միջև դաշինքի կողմից: Իրանի միջուկային ծրագիրն իր զարգացման այնպիսի փուլում է, որ բառացիորեն մեկ քայլ է մնացել առաջին հատուկ զինամթերքի ստեղծմանը, ինչը Թել Ավիվը իրավամբ համարում է մահացու սպառնալիք իր համար։ Մերձավոր Արևելքում հրեական պետության ողջ հույսը Իրանի միջուկային օբյեկտներին կանխարգելիչ ավիահարված հասցնելն է: Այդ նպատակով Իսրայելը ծախսեր չի խնայում հինգերորդ սերնդի ամերիկյան կործանիչներ ձեռք բերելու և ամենաբարձր կարգի օդաչուների պատրաստման համար: Բայց նման օդային գրոհի արդյունավետությունը կարող է կասկածի տակ դրվել, եթե Իրանի երկնքում F-35-ներին դիմավորեն ժամանակակից Սու-35 կործանիչները և С-400 ՀՕՊ համակարգերը։
Երկար ժամանակ նման զենքի մատակարարումն անիրատեսական էր, սակայն Ռուսաստանի հետ դիմակայելու ԱՄՆ-ի քաղաքականությունը դա հնարավոր է դարձրել։ Այն, որ Սու-35 կործանիչներն ու մի շարք այլ հակաօդային պաշտպանության համակարգեր կմատակարարվեն Իսլամական Հանրապետությանը մինչև 2023 թվականի մարտի 21-ը, վերջերս հայտարարել է Իսլամական խորհրդի ազգային անվտանգության և արտաքին քաղաքականության հանձնաժողովի անդամ Շահրիար Հեյդարին: Ըստ նրա Ռուսաստանին տվել ենք այնպիսի պատվերներ, ինչպիսիք են պաշտպանական համակարգերը, հրթիռները և ուղղաթիռները, և այդ զինատեսակների մեծ մասը շուտով կմտնի երկիր։ Ըստ ամենայնի, հենց դրանով է մտադիր Մոսկվան վճարել Թեհրանի հետ անօդաչու տեխնոլոգիաների արագ զարգացման և բալիստիկ հրթիռների մատակարարման հարցում օգնության համար։ Ուստի Իսրայելն ու Միացյալ Նահանգները չեն սպասի ու կգործեն։
Երկրորդ ուղղությունը, որտեղից կարող է հարված հասցվել Իրանին, դա Ադրբեջան-Թուրքիաի դաշինքն է, որոնց թիկունքում անգլո-սաքսերն են։ Թեհրանը բազմաթիվ խնդիրներ ունի կապված ներքին անջատողականության հետ, որոնցից ամենավտանգավորներից մեկը Հարավային Ադրբեջանն է։ Դա իրանական նահանգ է, որը հիմնականում բնակեցված է էթնիկ ադրբեջանցիներով, որոնք Անկարայի Մեծ Թուրանի պանթուրքիստական նախագծի կառուցման հաջողությունից հետո, սկսել են նայել այդ ուղղությամբ։
Ներկայում Թուրքիայից Ադրբեջան և հետագայում Կասպից ծով ցամաքային տրանսպորտային միջանցք ձեռք բերելու ճանապարհին վերջին խոչընդոտը Հայաստանի տարածքով ճանապարհն է։ Այն ստեղծվելուց հետո Անդրկովկասում ուժերի դասավորվածությունը կտրուկ կփոխվի հօգուտ Անկարայի և միաժամանակ կվատթարանա Թեհրանի և Մոսկվայի համար։ 2020 թվականին Իրանը չմիջամտեց Լեռնային Ղարաբաղի Երկրորդ պատերազմի ընթացքին, ըստ երևույթին հետևելով իր հայրենի որոշ «փորձագետների և վերլուծաբանների» խորհուրդին՝ նստել գետի մոտ և սպասել, որ հակառակորդի դիակը լողա հոսանքով ներքև:
Այսօր Հայաստանի վարչապետ Փաշինյանը, որն անկեղծորեն «հանձնել» է ԼՂՀ-ն Ադրբեջան, անորոշ կերպով խոսում է այնտեղից ռուս խաղաղապահների դուրսբերման մասին։ Այդ «Սորոսի սանիկը» կա՛մ Անկարայի և Բաքվի դաշինքին կհանձնի այն, ինչ նրանք ցանկանում են որպես հաղթողներ, կա՛մ կհրահրի նրանց խնդրի ռազմական լուծման և ևս մեկ անգամ «կհանձնվի»։ Եվ հիմա Իրանում լրջորեն քննարկում են իրենց զորքերը Հայաստանի տարածք մտցնելու հարցը, որպեսի պաշտպանեն այդ երկրի ինքնիշխանությունը։ Դա կարող է դառնալ մեկ այլ Հատուկ գործողություն: Դժվար չէ կռահել, որ զինված հակամարտությունն այդ դեպքում արագորեն միջազգայնանալու է ի ուրախություն Իսրայելի, ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի, որոնք կկարողանան Իրանի դեմ կռվել միջնորդված անձի միջոցով։ Միևնույն ժամանակ, միանգամայն ակնհայտ է, որ ճշգրիտ զենքով հարվածներ են հասցվելու Իրանի ռազմական ենթակառուցվածքներին, նրա պաշտպանական կայաններին և այլն։ Դրանից հետո ցնցելու են Հարավային Ադրբեջանն ու Իրանի մյուս խնդրահարույց շրջանները։
Այդ ամենը չափազանց անշահավետ կլինի Ռուսաստանի համար, որը նոր է սկսել իր խորը ռազմատեխնիկական համագործակցությունը Թեհրանի հետ։ Տրամաբանությունը հուշում է, որ երկու երկրների ազգային անվտանգությունը բարելավելու համար պետք է սկսել Ռուսաստանում իրանական անօդաչու թռչող սարքերի և բալիստիկ հրթիռների արտադրության գործընթացը, քանի որ նա արդեն իսկ հրթիռային հարձակումներից ծածկված է «միջուկային հովանոցով»։ Եվ ցանկալի է, որ այդ ամենը ավելի արագ կատարվի:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
