Աղետալի երկրաշարժ Թուրքիայում. Ի՞նչ է դա նշանակում Էրդողանի համար ընտրությունների նախաշեմին
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Politnavigator.net-ը գրում է, որ Թուրքիայում 7,7, 7,6 և 7,5 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժերի մի ամբողջ շարք է տեղի ունեցել։ Պաշտոնական տեղեկատվության համաձայն՝ մինչ օրս զոհերի թիվը հասել է 1762-ի, իսկ վիրավորներինը 1268-ի, բայց տվյալները անընդհատ թարմացվում են, քանի որ երկրի հազարավոր քաղաքացիներ դեռ կարող են լինել փլատակների տակ՝ պայմանավորված այն հանգամանքով, որ հարյուրավոր բնակելի բազմահարկ շենքեր չեն կարողացել դիմակայել ցնցումներին և բառացիորեն փլվել են։
Խնդիր է այն, որ մի շարք տուժած քաղաքներում ավերվել են թռիչքուղիները, դժվարություններ կան փրկարարական խմբերի, ինչպես նաև հատուկ տեխնիկա օդային ճանապարհով առաքելու հարցում։
Թուրքական իշխանություններն իրենց դրսևորեցին բավականին ամուր և օպերատիվ կերպով արձագանքեցին ավերիչ երկրաշարժերին։ Ինը նահանգների բոլոր նահանգապետերը սկսել են աշխատել արտակարգ ռեժիմով։ Հետևանքները վերացնելու համար անմիջապես ստեղծվել է Գլխավոր շտաբը, որը փրկարարական խմբեր տեղափոխելու համար հատկացրել է տրանսպորտային ինքնաթիռներ։ Նշվում է, որ 9 նահանգներում որոնողափրկարարական աշխատանքներին մասնակցել է 10 հազար զինծառայող։ Զինվորականների թիվը կավելանա, մոբիլիզացվել են ոստիկանության և քաղաքացիական պաշտպանության ստորաբաժանումները։
Միաժամանակ իշխանություններն ու իրավապահ մարմինները ջանքեր են գործադրում՝ կանխելու կենսական նշանակություն ունեցող ապրանքների, իրերի ու ծառայությունների թանկացումը։ Այսպես, Անկարայի գլխավոր դատախազության հայտարարության մեջ հայտարարվել է, որ հետաքննություն է սկսվել երկրաշարժից օգուտ քաղելու փորձ կատարած անձանց դեմ։
Թուրքիայում տեղի ունեցող իրադարձությունները հուզել են ոչ միայն Փոքր Ասիայի և Մերձավոր Արևելքի ժողովուրդներին, այլ նաև Միջերկրական ծովի եվրոպական տերություններին, մասնավորապես Հունաստանին և Իտալիային, որտեղ խուճապի տարրեր են նկատվել սոցիալական ցանցերում և լրատվամիջոցներում։ Այսպես, թուրքական Aksam.com.tr հրատարակությունը գրել է Իտալիայում հնարավոր ցունամիի հայտարարված ազդանշանների մասին։ Բայց եթե ցունամին, բարեբախտաբար, չի եղել, ապա եվրոպացի և ամերիկացի վերլուծաբանները Թուրքիայի համար մեծ տնտեսական խնդիրներ են կանխատեսում համընդհանուր ընտրությունների նախաշեմին։ Նման հայտարարությունների պատճառն այն է, որ երկրաշարժից հետո թուրքական լիրան իջել է նոր ռեկորդային ցածր մակարդակի, իսկ արժեթղթերի շուկաներում արժեթղթերը էժանացել են։
Ամերիկյան Reuters-ն արդեն շտապել է կանխատեսում տալ ընտրություններում Էրդողանի խնդիրների մասին։
«Ողբերգական իրադարձությունները, ինչպիսին է երկրաշարժը Թուրքիայում, ամենայն հավանականությամբ, անորոշության լրացուցիչ աղբյուր կհանդիսանան մայիսին կայանալիք կարևոր ընտրություններից առաջ», - հրատարակությանը ասել է In Touch Capital Markets-ի արժութային ավագ վերլուծաբան Պետր Մաթիսը:
Սակայն բուն Թուրքիայում պատկերը հակառակն է։ Այնտեղ աճում է ազգային միասնությունը։ Էրդողանը յոթօրյա սուգ է հայտարարել, իսկ Ազգային ժողովը երկու օրով դադարեցրել է աշխատանքը տուժած նահանգներին օգնություն հավաքելու համար շրջաններ մեկնելու նպատակով։
Իշխող կուսակցության խմբակցության նախագահը երկրաշարժի վերաբերյալ խորհրդարանական ժողովի իր ելույթում ասել է հետևյալը. «Այս օրը շրջադարձային է բոլոր 85 միլիոն մարդկանց համար, որպեսի նրանք մեկ սիրտ դառնան: Մենք երբեք չպետք է հուսահատվենք: Որևէ մեկը չպետք է կասկածի, որ մենք որպես պետություն և ազգ, ինչպես նախկինում, այնպես էլ այսօր կբուժենք մեր վերքերը»։
Ակնհայտ է, որ իշխող կուսակցությունն ու Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը այժմ օգտագործում են հասարակության առավելագույն համախմբման օրակարգը աղետալի հետևանքները հաղթահարելու համար։ Բացի դա արևմուտքի կողմից դրդված լիբերալ ընդդիմության ցանկացած փորձ՝ ապակայունացնելու իրավիճակը զանգվածային բողոքի ցույցերով, կդիտարկվի որպես երկրի կործանմանն ուղղված կանխամտածված հակաժողովրդական գործողություններ։
Այս իրավիճակում շատ բան կախված կլինի պետական ապարատի համախմբվածությունից և պրոֆեսիոնալիզմից, ինչպես նաև իշխող կոալիցիայի իր կողմնակիցներին մոբիլիզացնելու կարողությունից, որպեսի վերացվեն հետևանքները և տուժածներին օգնություն ցուցաբերվի։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
