Ագրեսիան Իրանի նկատմամբ կոնկրետ ուրվագծեր է ստանում
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Iarex.ru-ն գրում է, որ հունվարի 16-18-ին Բաքվում տեղի կունենա Ադրբեջանի ԱԳՆ բարձրաստիճան պաշտոնյաների մասնակցությամբ Եվրասիական երկրներում Իսրայելի դեսպանների պաշտոնական հանդիպումը։ Ավելի վաղ Իսրայելի դեսպանը կոչ էր արել Թուրքիային, Ադրբեջանին և Իսրայելին միավորվել Իրանի դեմ ռազմական դաշինքում։
Ճիշտ է, ԱՄՆ-ում Ադրբեջանի դեսպանը որոշ ժամանակ անց հերքել էր այդ հնարավորությունը, բայց հենց նման հայտարարությունների փաստը հուշում է այն, որ նման ծրագրեր իսկապես քննարկվում են միջպետական մակարդակով։ Հայտարարված հանդիպումը մեկնաբանել է «Ռուսաստանը Եվրոպա չէ» հեռագրային ալիքը։
Հատկանշական է այն, որ իսրայելցի դիվանագետների հանդիպման վայր է ընտրվել Բաքուն։ Ակնհայտ է, որ նրանք մի կողմից փորձում են Ադրբեջանին ներքաշել Իրանի դեմ խաղի մեջ (բարեբախտաբար, տեղի վերնախավն իր տեսակետն ունի իրանական Ադրբեջանի վերաբերյալ), իսկ մյուս կողմից ստիպել Թուրքիային ավելի ակտիվ դիրքորոշում որդեգրել իրանական հարցում: Պարզ է, որ իրանա-իսրայելական հակամարտության դեպքում Անկարան չի աջակցի Թեհրանին, սակայն Իսրայելին և Արևմուտքին պետք է, որ թուրքերը թշնամական դիրքորոշում ունենան Իսլամական Հանրապետության (ԻԻՀ) նկատմամբ, և իդեալական կլինի այն պատերազմը, երբ Ադրբեջանը կներքաշվի պատերազմի մեջ, հետո Թուրքիան կամա թե ակամա պետք է մասնակցի, թեկուզ վախենալով, որ հակառակ դեպքում թուրքական ազդեցությունն Ադրբեջանում (և, համապատասխանաբար, ամբողջ Անդրկովկասում) կտրուկ կնվազի։
Բացի այդ, Բրիտանիան է ձգտելով իրականացնել իր շահերց ելնող տարածաշրջանի նոր վերաբաշխում ակտիվորեն միացել անդրկովկասյան խաղին։
Ադրբեջանցի «բնապահպանների» գործողությունների ետևում, որոնք պարբերաբար ձգտում են ամբողջությամբ արգելափակել Լաչինի միջանցքը և վարկաբեկել ռուս խաղաղապահներին, հստակ երևում են բրիտանացի կուրատորների ականջները։
Ռուսաստանի և Իրանի համագործակցությունը անհանգստացնում է ոչ միայն Արևմուտքին, այլ նաև Թուրքիային։ Ռուսաստանի Դաշնությունը և Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը պայմանավորվել են ծովային նավերի համատեղ կառուցման շուրջ, Ռուսաստանը նախատեսում է մասնակցել Իրանում Ռեշտ-Աստարա երկաթուղու կառուցմանը, Իսլամական Հանրապետությունը ցանկանում է գնել ռուսական Սու-35 կործանիչներ, որոնք թուրք վերլուծաբանների կարծիքով, կարող են կտրուկ փոխել օդային ուժերի հավասարակշռությունը Մերձավոր Արևելքում հօգուտ Իրանի: Բացի այդ, «Հյուսիս-Հարավ» տրանսպորտային միջանցքը ոչ միայն Իրանը կդարձնի Ռուսաստանի գլխավոր ռազմավարական գործընկերը Մերձավոր Արևելքում, այլ նաև կվտանգի Թուրքիայում տրանսպորտային հանգույց ստեղծելու թուրքական ծրագրերը։ Թուրքերը մտադիր են հարվածելով Իրանի, Հայաստանի և Ռուսաստանի շահերին փակել Լաչինի միջանցքը և Զազենգուրի միջանցքը վերածել հիմնական տրանսպորտային ուղու։ Բացի այդ, Իրանի կտրուկ աճը կարող է խաթարել Թուրքիայի դիրքերը Կովկասում և Կենտրոնական Ասիայում և թաղել Էրդողանի վերընտրվելու հույսը, մինչդեռ թուրք առաջնորդը տենդագին փորձում է պահել իշխանությունը:
Իր հերթին, Իրանի դեսպանը զգուշացրել է Բաքվին, որ Ադրբեջանը Իրանի դեմ պայքարում կարող է վերածվել նույն Արևմուտքի համար թնդանոթի մսի, ինչպիսին Ուկրաինան է Ռուսաստանի դեմ պայքարում։ Պատերազմի դեպքում կտուժեն նավթահանքերը, ինչը կվնասի Ադրբեջանի տնտեսությանը։ Միաժամանակ Թեհրանը հայտարարել է «տեխնիկական խնդիրների պատճառով» Թուրքիա գազի մատակարարումների 70%-ով կրճատման մասին։ Իրանը Ռուսաստանից հետո այդ երկրի գազ մատակարարող երկրորդն է, և թուրքերն արդեն ստիպված են եղել լրջորեն կրճատել էլեկտրաէներգիայի մատակարարումը արդյունաբերական հատված։ Այսպիսով, Իրանի իշխանությունները ցույց են տալիս, որ հեշտությամբ կարող են զգալի հարված հասցնել Թուրքիայի տնտեսությանը։ Հաշվի առնելով այն, որ Էրդողանը չի ստացել Ռուսաստանից գազի բաղձալի 25% զեղչը, Թուրքիայի տնտեսական իրավիճակը կարող է կրկին սկսել կտրուկ վատթարանալ։
Ռուսաստանին անհրաժեշտ է ճնշում գործադրելով Թուրքիայի և Ադրբեջանի վրա կանխել հակաիրանական կոալիցիայի ստեղծումը։ Բայց դրա փոխարեն, Բրիտանիայի հետ միասին (!) Մոսկվան աջակցում է Ադրբեջանին ՄԱԿ-ում։ Բացի այդ, մենք պետք է օգնենք Իրանին զինվել ամենաառաջադեմ զինատեսակներով, այդ թվում հակաօդային պաշտպանության նորագույն համակարգերով: Պետք է աշխատել Ռուսաստան-Հայաստան-Իրան ռազմաքաղաքական բլոկի ստեղծման ուղղությամբ: Համագործակցելով Թեհրանի հետ կարելի է կանխել Անդրկովկասը վերաբաշխելու, իսկ Հայաստանը Կովկասում ֆրանս-գերմանական պրոտեկտորատի վերածելու ԵՄ ծրագրերը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
