Թուրք գեներալը նշանակվել է Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարության խորհրդական. Ի՞նչ է դա նշանակում երկրի և տարածաշրջանի համար
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Bbc.com–ը գրում է, որ թուրք գեներալ-գնդապետ Բախտիյար Էրսաին նշանակվել է Ադրբեջանի պաշտպանության նախարար Զաքիր Հասանովի խորհրդական։ Նշանակվելուց հետո, ըստ տեղական АПА գործակալության, նա պաշտպանության նախարարության կոլեգիայի նիստում խոսել է ադրբեջանական բանակը թուրքական զինված ուժերի մոդելին համապատասխանեցնելու իր աշխատանքի, ինչպես նաև ծրագրված այլ բարեփոխումների մասին։ Փաստն այն է, որ դեռ սեպտեմբերին էր Թուրքիան իր չորս գեներալներին նշանակել Ադրբեջանում թուրքական զինված ուժերը ներկայացնող հատուկ հրամանատարությունում։ Նրանցից մեկն էլ հենց Բախտիյար Էրսաին էր։
Եթե կարդաք թուրքական լրատվամիջոցները, ապա կարող եք տեսնել, որ գեներալ-գնդապետ Բախտիյար Էրսաին հարուստ անցյալ ունի՝ լի դրամատիկ իրադարձություններով։
Ինչպես հաղորդում է BBC-ի ադրբեջանական ծառայությունը, Էրսաին եղել է 2011 թվականի պետական հեղաշրջման փորձի մեջ մեղադրվող և դրա համար դատապարտված սպաների թվում:
Սակայն 16 տարվա ազատազրկման երեք տարին կրելուց հետո նա ազատ է արձակվել, և նրա դեմ ներկայացված բոլոր մեղադրանքները հանվել են։ Էրսաին վերադարձել է բանակ հետագայում զբաղեցնելով Թուրքիայի ցամաքային զորքերի օպերատիվ շտաբի պետի պաշտոնը։ Լրատվամիջոցները նշում են, որ նա ղեկավարել է Իրաքի սահմաններում անջատողական Քրդստանի աշխատավորական կուսակցության դեմ գործողությունները։ Գեներալ Էրսայը նաև այն զինվորականներից է, ով կազմակերպել է 28000 հայրենակիցների հաջող տարհանումը Թունիսից 2010 թվականի Արաբական գարնան անկարգությունների ժամանակ։
Հայկական և ռուսական որոշ լրատվամիջոցներ նաև գրում են, որ Էրսաին 2020 թվականի աշնանը մասնակցել է Ղարաբաղում ադրբեջանական զորքերի հարձակմանը։ Թուրքիան այդ պահին իսկապես օգնել էր Ադրբեջանին թե՛ դիվանագիտական մակարդակով, թե՛ զենքով։ Մասնավորապես, «Բայրաքթար» անօդաչու թռչող սարքերն էին օգնել Ադրբեջանին առավելության հասնել մարտի դաշտում ավիահարվածներ հասցնելով զրահատեխնիկայի և հայկական դիրքերի ուղղությամբ։
Դեռ սեպտեմբերին BBC-ի ադրբեջանական ծառայության փորձագետները հայտնել էին, որ Ադրբեջանում ցամաքային զորքերի կառուցվածքային բարեփոխում է իրականացվում։
Ռազմական վերլուծաբան Ուզեիր Ջաֆարովի խոսքով գեներալ-գնդապետ Բախտիյար Էրսաին է աշխատելու այդ ուղղությամբ, նա խորհրդատուի դեր է կատարելու «միայն ցամաքային զորքերի» պատրաստման հարցում։
Նախկինում էլ ադրբեջանական բանակում եղել են ռազմական խորհրդականներ Թուրքիայից, իսկ ռազմական ակադեմիայում թուրք ուսուցիչները դասավանդում էին ադրբեջանցի կուրսանտներին, հիշեցրել է անկախ փորձագետ, ՊՆ նախկին աշխատակից Ազադ Իսազադեն։ Նաև 2020 թվականի Ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ են թուրք զինվորականները հանդես եկել որպես խորհրդական։
«Պաշտպանության նախարարի խորհրդականը պատասխանատու չէ մարտական գործողությունների և պատրաստության համար, նա չունի մարտական գործառույթներ»,- ընդգծել է փորձագետը։ Այս դեպքում, ըստ Իսազադեի, նախարարի խորհրդականի դերում Էրսային անհրաժեշտ է որպես խորհրդատու հենց Ադրբեջանի և Թուրքիայի բանակները մեկ ստանդարտի բերելու համար։
Փաստն այն է, որ երկու երկրներն էլ երկար ժամանակ բարձր մակարդակով խոսում են միասնական բանակ ստեղծելու մասին, երկրները հաճախ համատեղ վարժանքներ են անցկացնում։
Իսկ անցյալ տարի Ադրբեջանի և Թուրքիայի նախագահները ստորագրել են Շուշայի համատեղ հռչակագիրը, ըստ որի երկրները պարտավորվում են միմյանց ռազմական օգնություն ցուցաբերել արտաքին ագրեսիայի դեպքում։
Համաձայնագիրը փաստացի ռազմական դաշինքի մակարդակի է հասցրել երկու երկրների ռազմական համագործակցությունը, որոնցից մեկը ՆԱՏՕ-ի անդամ է, ընդգծել է BBC-ի թուրքական ծառայությունը։ Ինքը՝ Էրսայը ասել է, որ աշխատում է թուրքական չափանիշներին համապատասխան ադրբեջանական բանակի ձևափոխման վրա։ «Սակայն այդ բանակներում կան հարյուրավոր պարամետրեր, որոնք միմյանց չեն համապատասխանում. դրանք են մարտավարությունը, գումարտակների, բրիգադների, դասակների և հրամանատարական անձնակազմի ձևավորումը, ինչպես նաև զենքի, տրամաչափ, ռադիոհաղորդակցություն հարցերը», - թվարկել է Իսազադեն: Փորձագետի կարծիքով Էրսաիի նշանակումից հետո իրականացվող բարեփոխումները ազդեցություն կունենան նաև տարածաշրջանի վրա։ «Դա կլինի միասնական բանակ, որը, ըստ անհրաժեշտության, կմասնակցի այս կամ այն գործողությանը, և դա միասնության ցուցադրություն է ի դեմս Ռուսաստանի, Իրանի և Հայաստանի»,- վստահություն է հայտնել Իսազադեն։
Ադրբեջանը ոչ միայն ռազմական հակամարտություն ունի հարևան Հայաստանի հետ, այլ նաև բարդ հարաբերություններ երկու հարևան երկրների՝ Ռուսաստանի և Իրանի հետ։ Աշնանը Իրանը զորավարժություններ է անցկացրել Ադրբեջանի սահմանների մոտ։ Ադրբեջանական և թուրքական բանակները պատասխան զորավարժություններ են անցկացրել, որին մասնակցել է նաև Բախտիյար Էրսաին։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
