Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Ծանոթ ու միառժամանակ անհայտ … քրիստոնյա Կովկաս

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Կովկասը շատ ժողովուրդների հայրենիքն է: Ընդհանուր առմամբ այնտեղ կա մոտ 30 ազգություն: Այդ տարածաշրջանի բազմազանությունը չի սահմանափակվում միայն էթնիկ պատկանելությամբ, և չնայած Կովկասը շատերի հետ կապված է իսլամի հետ, բայց շատ տեղացի ժողովուրդներ դավանում են քրիստոնեություն: Օրինակ Ուղղափառությունը Ալանիայի տարածք է մտել ավելի շուտ, քան ռուսական հողեր: Իսկ ամենահին ռուսական եկեղեցիները գտնվում են Կարաչաևա-Չերկեսիայում: Այսպիսով, Կովկասի ո՞ր ժողովուրդներն են ուղղափառություն դավանում:


Օսերը


Օսիան գտնվում է Կաբարդինո-Բալկարիայից արևելք: Տեղացիները նախկինում կոչվել են Ալաններ, իսկ նրանց երկիրը՝ Ալանիա, այն համարվում էր Կովկասի ամենամեծ քրիստոնեական պետություններից մեկը: Հյուսիսային Կովկասի ժողովուրդների մեջ օսերը միակն են, ովքեր կարողացել են պահպանել քրիստոնեական հավատը: 732 թվականին Դաղստանը գրաված արաբները սկսել են  իսլամացնել տեղի բնակչությանը: Չնայած դիմադրությանը, Դաղստանի բնակիչները, ի վերջո, ենթարկվել են նվաճողներին: Այնտեղից իսլամը սկսել է ավելի տարածվել, սելջուկյան թուրքերը և մոնղոլները նույնպես նպաստել են այդ գործին: Ժամանակին քրիստոնյա եղած չեչենները, լեզգիները, տաբասարանցիները, դարգինները, ադիգեցիները, կաբարդացիները և չերքեզները իսլամացել են 15-րդ դարում: Օսերի մեծ մասին հաջողվել է դիմակայել մահմեդականների հարձակմանը: Այնուամենայնիվ, նրանցից ոմանք վերադարձ են կատարել հեթանոսություն, իսկ մյուսները (օրինակ  դիգորցիները) ընդունել են իսլամը:


Վրացիներ


Վրաստանի տարածքում քրիստոնեությունը տարածվել է անհիշելի ժամանակներից: Արևելյան Սևծովյան տարածաշրջանում ժամանակին եղել է պատմական շրջան, որը կոչվել է Կոլխիդա: Տեղացիները իրենց դարեր շարունակ համարել են քրիստոնյա:
Չնայած դրան, Վրաստանի կողմից քրիստոնեության ընդունման պաշտոնական տարեթիվը 523 թվականն է: Ըստ լեգենդների, առաջին քրիստոնյա քարոզիչները, ովքեր ոտք են դրել երկրի տարածք, եղել են Սիմոն Կանաիտը և Անդրեաս առաքյալը:
Այնուամենայնիվ, Վրաստանում քրիստոնեությունն առավել լայն տարածում է գտել Սուրբ Նինոյի հայտնվելուց հետո: Այդ քրիստոնյա կինը հալածվել է հռոմեացիների կողմից: Ինչպես ասում է լեգենդը, կինը կարողանում էր Քրիստոսի անունով բուժել հիվանդներին, այդ իսկ պատճառով նա գրավել է ազնվականների ուշադրությունը: Կառավարիչ Միրյանը և նրա կինը՝ Նանան, ընդունել են քրիստոնեություն, և դա մեծ խթան է հանդիսացել տեղի բնակչության շրջանում դավանանքի տարածմանը:


Հայեր

Ըստ ավանդության քրիստոնեությունը այդ երկիր է բերվել Քրիստոսի հայտնի քարոզիչների և առաքյալների՝ Թադեոսի և Բարդուղիմեոսի միջոցով: Դա տեղի է ունեցել 1-ին դարում: Մինչ օրս այդ առաքյալներն են համարվում Հայ Առաքելական եկեղեցու հիմնադիրները: Արդեն 4-րդ դարում քրիստոնեությունը դարձել է Հայաստանի պետական կրոնը: Ենթադրվում է, որ այդ հարցում առաջատարը հենց Հայաստանն է: Լեգենդը ասում է, որ այդ ժամանակ երկիրը ղեկավարում էր բռնակալ արքա Տրդատ Գ-ն: Նա մասնակցում էր քրիստոնյաների հալածանքներին: Նա մահապատժի ենթարկել բազմաթիվ քրիստոնյա քարոզիչների կամ բանտարկել նրանց: Սակայն նրանցից մեկին՝ Գրիգոր Լուսավորիչին հաջողվել է բուժել թագավորին ծանր հիվանդությունից և փրկել նրան: Այդ ժամանակ էլ թագավորը որոշել է ընդունել քրիստոնեություն և մկրտել ժողովրդին:


Ուդիններ
Ուդինները լեզգինյան խմբի մարդիկ են: Ենթադրվում է, որ նրանց նախնիները եղել են հին Ալբանիայի բնակիչներ: Ուդինները քրիստոնեա են 4-րդ դարից: Հետևաբար, նրանք համարվում են կովկասյան քրիստոնյա ամենահին ժողովուրդներից մեկը: Նրանց նախկին պետությունը մեր ժամանակներում տեղակայված է եղել Ադրբեջանի և Դաղստանի տարածքում:

Կ.Խաչիկյան

Վանաձորում բեռնատարը 15-ից ավելի մեքենաներ է ջարդել, վիրավորներից 2-ն անչափահաս ենՏրանսպորտային երթևեկության վերականգնումը Ղրիմի կամրջով կտևի մոտ 2 տարի. WSJԵրևանի և Բաքվի միջև կայուն խաղաղությունը առանցքային գործոն է Հարավային Կովկասի բարգավաճման համար․ ԶախարովաՀՊԼ․ «Արարատ-Արմենիա»-ն հաղթել է «Վան»-ինԲացահայտվել է 247,100 տուփ ծխախnտային արտադրանքի անօրինական տեղափոխման դեպքԱզգերի լիգայի 2026/27 մրցաշրջանի փլեյ-օֆֆի և եզրափակիչ փուլի զույգերը հայտնի ենՈւկրաինացիները պետք է հասկանան, թե ինչ է թաքնված Արևմուտքի աջակցության հետևում. ՊուտինՍամվել Մկրտչյանը նշանակվել է ՌԴ-ում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպանԲեռլինում երիտասարդությունը դուրս է եկել ցույցի՝ բnղոքելով զորակոչի դեմՎահան Հունանյանը նշանակվել է Լեհաստանում ՀՀ արտակարգ ու լիազոր դեսպանՖրանսիայի նախկին վարչապետը հայտարարել է 2027 թվականի նախագահական ընտրություններին իր մասնակցության մասինԵվրահանձնաժողովն Ուկրաինային հատկացրել է 7.9 միլիարդ եվրոՀարգում ենք Բաքվի և Երևանի ուղիղ երկխոսություն վարելը. կարգավորման ներկայիս փուլը մեկնարկել է հենց ռուսական կողմի նախաձեռնությամբ. ԶախարովաՆոյեմբերի 21-ին երթևեկության համար ժամանակավոր փակ է լինելու Արարատի մարզի Արևշատ-Դիտակ ճանապարհըՊուտինը պшտերազմ է մղում ամբողջ Եվրոպայի դեմ. ՄերցԹույլ տվեք չհավատալ հրաժարական տալու ազնիվ խոսքին. այդ մարդը ստախnս է. Աննա Գրիգորյանը՝ Փաշինյանի հայտարարության մասինՏեխասյան ողբերգություն. դատարանի որոշումից ժամեր անց մայրը սպանել է 4-ամյա դստերն ու վերջ տվել իր կյանքինԾանոթ ու միարժամանակ անհայտ … Այսշտոկ խաղՀայկական բանակում նորամուծություններ են․ ինչ է փոխվում զինծառայողների համարՄասիսում «Dodge»-ը վրաերթի է ենթարկել 2 հետիոտնի, ապա բախվել կայանված «Opel»-ինՆորվեգիան ու ՄԹ-ն պարեկային նավեր կտրամադրեն ՈւկրաինայինԵրևանում «Pitstop Burger»-ի արտադրատեսակներից մեկի արտադրությունը կասեցվել էԴավիթ Բեկի փողոցում բшխվել են «SHACMAN»-ը և «Mitsubishi»-ին. մի քանի րոպե անց կրկին բшխվել են մեկ այլ բեռնատարն ու մարդատարըՌԴ-ն զանգվածային hրթիռային hարված է հասցրել Կիևին. կան զnhեր և վիրավnրներ«Հայաստանի նորագույն պատմությունը քաղաքական առասպելներում ու խորհրդանշաններում»15 երկրի ԱԳ նախարարները ողջունել են Իսրայելի դեմ պատժամիջnցներըՏնային կալանքի տակ գտնվող ամուսինը, 5-ամյա որդու ներկայությամբ, ծեծել է կնոջը, փորձել է խեղդելՄեսսին և Պելեն՝ ցանկից դուրս. The Guardian-ը ներկայացրել է 1-ից 50 խորհրդանշական համարների լեգենդներինԳրեթե 300,000 կանադացի ստորագրել է ԱՄՆ դեսպանին երկրից վտարելու պահանջով խնդրագիրՎթար է․ ջուր չի լինելու«Հայաստանին զրկել են ՀԱՊԿ-ում քվեարկելու իրավունքից. Սպասենք հետևանքներին»Գեղարքունիքում «Mercedes Sprinter»-ը դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց, բախվել ծառերին և կողաշրջվել. կա վիրավnրՏարածաշրջանային բախումների եզրին. Արշակ Կարապետյանը՝ անվտանգության մեխանիզմների, 102-րդ ռազմաբազայի և արժանապատիվ պայքարի մասին․ «Փաստ»Տեղի է ունեցել Երևանի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու օծման հանդիսավոր արարողությունը․ պատմության այս օրը (Նոյեմբերի 20)Քաղաքում առկա բոլոր խնդիրները իշխանության համակարգային տապալnւմների հետևանքն են. Տիգրան ԱբրահամյանՁյուն է տեղում, մառախուղ է․ իրավիճակը՝ ՀՀ ավտոճանապարհներինԻնչ փոխարժեք է սահմանվել այսօրԲանակցությունները եղել են անկեղծ և արդյունավետ. Ուիտկոֆը` Ուկրաինայի հարցով Բեռլինում տեղի ունեցած հանդիպման մասինԵրևանում՝ խմորեղենի արտադրամասում հրդեհ է բռնկվելՊակիստանում ավտոբուսի և ավտոցիստեռնի բախման հետևանքով 10 մարդ է մահшցելԳեղարքունիքի ոստիկանները թմրանյութ տեղադրելու պահին երկու տղամարդու են ձերբակալվել․ առգրավվել է 44 փաթեթ մարիխուանա«Ռեալ»-ը հայտարարել է կիսապաշտպանի հետ պայմանագրի ժամկետը երկարաձգելու մասինՂրիմի կամրջի վրա hարձակումներին ՌԴ պատասխան գործողությունները շատ ավելի ցավnտ կլինեն. ՊուտինՈսկու գինը սեպտեմբերի 19-ից ի վեր առաջին անգամ նվազել է՝ մեկ տրոյական ունցիայի դիմաց 3 700 դոլարից ցածրԳազի գնի 10% բարձրացումը կարող է հանգեցնել 0,6% գնաճի․ ԳալստյանԹուրքիայի պատճառով հետաձգվել է Գերմանիայի ԱԳ նախարարի թռիչքը ԵրևանիցՄիջոցներ են հատկացվել TRIPP նախագծի իրականացման շրջանակում նախապատրաստական աշխատանքների համարԺամանակ առ ժամանակ սպասվում է անձրև. օդի ջերմաստիճանը 3-5 աստիճանով կնվազի«Սոցիալական փաթեթ» ծրագիրը կդադարեցվի. շահառուները կուտակված գումարները կկարողանան տնօրինել իրենց հայեցողությամբՊատրաստ եմ վերադառնալ բանակ և հարկ եղած դեպքում կռվել Ռուսաստանի դեմ. արքայազն Հարի
Ամենադիտված