Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Ծանոթ ու միառժամանակ անհայտ…եգիպտական բուրգեր

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Եգիպտական բուրգերը Հին Եգիպտոսի խոշորագույն ճարտարապետական հուշարձաններն են, որոնցից Քեոպսի բուրգը «աշխարհի յոթ հրաշալիքներ» թվում է։ Բուրգերը հսկայական բրգաձև քարե կառույցներ են, որոնք օգտագործվել են որպես Հին Եգիպտոսի փարավոնների գերեզմաններ: «Բուրգ» բառը հունարեն է։ Որոշ հետազոտողների կարծիքով ցորենի մեծ կույտն է դարձել բուրգի նախատիպը։ Այլ գիտնականների կարծիքով այդ բառը ծագել է այն ժամանակ օգտագործվող բրգաձև թաղման տորթի անունից։ Եգիպտոսում ընդհանուր առմամբ ներկայումս հայտնաբերվել է 118 բուրգ։


Եգիպտական բուրգերը հիշատակելիս, որպես կանոն, նկատի են առնում Մեծ բուրգերը, որոնք գտնվում են Կահիրեից ոչ հեռու գտնվող Գիզայում։ Բայց դրանք Եգիպտոսի միակ բուրգերը չեն։ Շատ այլ բուրգեր գտնվում են այլ վայրերում և շատ ավելի վատ են պահպանվել՝ ներկայումս դրանք նման են բլուրների կամ քարերի կույտերի։
Եգիպտոսի Առաջին դինաստիաների ժամանակաշրջանում ի հայտ են եկել հատուկ «կյանքի տներ»՝ մաստաբաներ, այսինքն թաղման շինություններ, որոնք բաղկացած են եղել ստորգետնյա թաղման պալատից և երկրի մակերևույթից բարձր քարե կառույցից։ Տերմինն ինքնին վերաբերում է արդեն արաբական ժամանակին և կապված է այն փաստի հետ, որ այդ դամբարանների ձևը, որի հատվածքը նման է տրապեցիայի արաբներին հիշեցրել է «մաստաբա» կոչվող մեծ նստարանները։


Առաջին փարավոններն են իրենց համար մաստաբներ կառուցել։ Ամենահին թագավորական մաստաբաները, որոնք թվագրվում են 1-ին դինաստիայի ժամանակներով, կառուցվել են Վերին Եգիպտոսի Ադոբայում կավից և/կամ գետի տիղմից թրծված աղյուսներից: Դրանք կառուցվել են նաև Վերին Եգիպտոսի Սակկարայում, որտեղ գտնվում էր առաջին դինաստիաների տիրակալների մայրաքաղաք Մեմֆիսի գլխավոր նեկրոպոլիսը։ Այդ շենքերի վերգետնյա հատվածում կային մատուռներ և թաղման ատրիբուտներով սենյակներ, իսկ ստորգետնյա մասում փաստացի գերեզմանոցներն էին։
Սովորաբար բոլոր տեսությունները սկսում են դիտարկել Քեոպսի Մեծ բուրգը, հավատալով, որ եթե հայտնաբերված մեթոդը բացատրում է, թե ինչպես է ստեղծվել այս բուրգը, ապա հնարավոր կլինի բացատրել, թե ինչպես են ստեղծվել Եգիպտոսի մնացած բոլոր բուրգերը: Այնուամենայնիվ, չկա որևէ ապացույց, որ եգիպտացիները նույն մեթոդով են կառուցել բոլոր բուրգերը, որոնք տարբեր չափերի են և ստեղծվել են տարբեր պատմական դարաշրջաններում: Բացի այդ, բուրգերի կառուցման մեթոդի նկատմամբ հետաքրքրությունը մեծանում է Եգիպտոսի կառավարության կողմից որոշ բուրգերի տարածքներ այցելելու  արգելքներով:


Հին ժամանակներից մինչև մեր օրերը շատերն են ուսումնասիրել բուրգերը, քանի որ բուրգեր կառուցողները մեզ ոչ մի բացատրություն չեն թողել: Այդպիսի որոնողների մեջ առաջինը հույն անխոնջ ճանապարհորդ և պատմիչ Հերոդոտոսն էր, որը մ.թ.ա. 5-րդ դարի կեսերին այցելել է Եգիպտոս և եզրակացրել, որ բուրգերը կառուցվել են փայտե մեքենաների միջոցով, որոնցով բլոկներ են բարձրացվել հարկ առ հարկ: Բայց թե ի՞նչ տեսք ունեին այս մեքենաները, ըստ երևույթին, նրա համար անհայտ է մնացել: Բուրգերի կառուցման բուն գործընթացը առեղծված է մնում մինչ օրս: Բանն այն է, որ նույնիսկ ժամանակակից տեխնոլոգիաների դեպքում նման բան ստեղծելը բարդ խնդիր է: Ընդ որում եգիպտացիները չունեին ոչ  կռունկ և ոչ էլ հզոր բեռնատարներ: Նրանք չունեին ոչ միայն պողպատե մալուխներ, այլ այնգամ ամենապարզ երկաթյա գործիքներ։

Բայց նրանք բառիս բուն իմաստով քարե սարեր են բարձրացրել և զարմանալի ճշգրտությամբ շարել դրանք ստեղծելով մոնոլիտ կառույցներ։ Եվ, այնուամենայնիվ, ամենամեծ հետաքրքրությունը առաջացնում է նման կառույցների ի հայտ գալու պատճառը, քանի որ եգիպտացիներից առաջ ոչ ոք նման բաներ չէր կառուցել։ Ինչու՞ է անհրաժեշտություն  առաջացել այդքան մեծ կառույցների ստեղծման և միևնույն ժամանակ ինչպե՞ս են նրանք այդքան զարմանալի ճշգրտությամբ հաշվարկել կառույցի բոլոր համամասնությունները: Այս ամենը ներկայումս էլ մնում է անհասկանալի և անբացատրելի:

Нет описания.

Կ.Խաչիկյան

Միջոցներ են հատկացվել TRIPP նախագծի իրականացման շրջանակում նախապատրաստական աշխատանքների համարԺամանակ առ ժամանակ սպասվում է անձրև. օդի ջերմաստիճանը 3-5 աստիճանով կնվազի«Սոցիալական փաթեթ» ծրագիրը կդադարեցվի. շահառուները կուտակված գումարները կկարողանան տնօրինել իրենց հայեցողությամբՊատրաստ եմ վերադառնալ բանակ և հարկ եղած դեպքում կռվել Ռուսաստանի դեմ. արքայազն ՀարիՊուտինը, Թրամփը և Սի Ծինփինը խաղաղության մասին հռչակագիր են ընդունելՌԴ-ի, ՉԺՀ-ի և ԱՄՆ-ի առաջնորդների Շենժենում կայացած առաջին եռակողմ հանդիպման արդյունքները նշանակալի պտուղներ կտան ապագայում. Սի ԾինփինԴատարանը 3 ամսով երկարաձգել է Բագրատ Սրբազանի տնային կալանքըUFC-ն պայմանագիր կկնքի Նուրմագոմեդովի եղբոր հետ, նրանց նոր աստղեր են պետք․ ԾառուկյանԻտալական ֆուտբոլային ակումբը պայմանագիր է կնքել շան հետ. պաշտոնականԲուդապեշտում «Total Chess» մրցաշարում Հայկ Մարտիրոսյանը հաղթել է Ռապորտին, Լևոն Արոնյանը՝ ՄամեդյարովինԻսպանիայի գավաթ․ Ռանոսի դուբլն օգնել է 10 հոգով մնացած «Տեներիֆե»-ին հաղթել «Բադախոս»-ինԿառավարությունը 68 հազար դոլար է հատկացրել Ռուսաստանում անցկացված Հայ մշակույթի օրերի կազմակերպմանըՎան Գոգի «Ծաղկած շագանակենիները» կտավն աճուրդում վաճառվել է 190,4 մլն դոլարովՀաստատվել է կառավարության 2026-2031 թվականների գործողությունների ծրագիրըՄիջոցներ են հատկացվել դպրոցներում երկու դասագրքի ներդրման համարԻրազեկում․ փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներԿյանքից հեռացել է Մարինե Մարինոսյանը«Nissan»-ը Երևանի Սեբաստիա փողոցում վրաերթի է ենթարկել հետիոտնինՓաշինյանի գոռգոռnցը, վիրավnրանքները, այդ թվում՝ Սերժ Սարգսյանի հանդեպ, ոչ թե ուժի, այլ բացառապես սեփական դիրքորոշման խոցելիության վկայությունն են. Արմեն ԱշոտյանՀամեստ տղա էր, ուզում էր շարունակել ծառայությունը․ երեկ կյանքից հեռացած Նարեկը Գավառից էրՎրացի քաղաքագետ. «ԵՄ-ն աշխարհաքաղաքական թզուկ է, և լավագույնը Կրեմլին չզայրացնելն է»Թբիլիսիի բազմահարկ շենքում պայթյnւն է տեղի ունեցել. կան տnւժածներՀայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորում. Արդյո՞ք եղանակը փոխվում էԿասեցվել է «Սիթի» ընկերության հացի արտադրամասի արտադրական գործունեությունը«Հայաստանի քաղաքական կարանտինը»Մեկնարկել է հետվճարների գործընթացը․ մանրամասներՄոսկվան նախազգուշացում է հղել ԵրևանինԹվային դարաշրջանի սրացող «համավարակը». ի՞նչ վտանգներով է հղի էկրանների առջև չափից ավելի երկար ժամանակ անցկացնելը. «Փաստ»Ձեր ստեղծածը թղթե տնակ է՝ գունազարդված ու գեղեցիկ փաթեթավորված․ ադրբեջանցnւ անխոչընդոտ անցումն ու բանակում շարունակվող մահվшն ելքերը՝ վկա. Տիգրան ԱբրահամյանՋուր չի լինի մինչեւ 18:00-նԸնդդիմությունը մեծ ռիսկեր է տեսնում, իշխանությունը հակադարձում է. «Փաստ»Վանո Սիրադեղյանը նիստերին անհարգի բացակայությունների պատճառով զրկվել է Հայաստանի ԱԺ պատգամավորի մանդատից․ պատմության այս օրը (Նոյեմբերի 19)«Փորձում ենք ուժեղ լինել, Վոլոդյաս այդպես կցանկանար». Վոլոդյա Մխիթարյանն անմահացել է նոյեմբերի 9-ին Քարվաճառում. «Փաստ»Խաղաղության պատրանքը և ուժի գործոնն առաջ մղող միջազգային իրավիճակը. «Փաստ»Ինչ փոխարժեք է սահմանվել այսօրՑերեկվա տեւողությունը կրճատվել է 5 ժամ 11 րոպեով. ՍուրենյանՓոփոխություններ դեպի մի շարք երկրներ արտահանումների մասով արտոնությունների ծրագրում. «Փաստ»«Փորձում է «շպագատ» իջնել, բայց չի կարողանալու, իսկ արդյունքում միակ տուժողը մեր ժողովուրդն է լինելու». «Փաստ»Հավերժական «համեղ գործընկերները». ինչպես են դառնում իշխանությունների «սիրելին». «Փաստ»Ինչո՞ւ է Հայ առաքելական եկեղեցին գործող իշխանության գլխավոր թիրախը. «Փաստ»Ընդդիմադիրների ամենօրյա «կենցաղը»՝ դատարաններից մինչև կալանավայրեր. ինչպե՞ս սահմանափակել կալանքի համատարած կիրառումը. «Փաստ»Նոր աշխարհակարգի շեմին. ի՞նչ է սպասվում Հայաստանին ազդեցության գոտիների վերաբաժանման պայմաններում. «Փաստ»Արտահերթի ուրվականը. ընդդիմությունը փակում է սահմանադրական գործարքի դուռը. «Փաստ»Ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուԲյուրականում հայտնաբերվել է տուֆի ապօրինի արդյունահանման դեպքԳազայում սպանվել է ՀԱՄԱՍ-ի ռազմական թևի երկու հրամանատարԱռաջիկա օրերին տեղումները կշարունակվենՀայկ Մարտիրոսյանն առաջին խաղային օրը հաղթել է Ռապորտին․ Total ChessՊուտինն ու Թրամփը դեռ բովանդակային զրույց չեն ունեցել. ՊեսկովԶինծառայող է մահացել
Ամենադիտված