Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ … երաժշտական գործիք թմբուկ

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Թմբուկը հարվածային երաժշտական ​​գործիք է: Թմբուկի առաջին նախատիպերը եղել են մարդկանց արձակած ձայները: Հին մարդիկ ստիպված են եղել պաշտպանվել գիշատիչ գազանից  կուրծք ծեծելով ու աղաղակելով: Այսօրվա համեմատ կարելի է ասել, որ թմբկահարները նույն կերպ են վարվում՝ ծեծում են իրենց կրծքին դրված գործիքը, հաճախ նաև ճչում: Զարմանալի զուգադիպություն: Տարիներ են անցել, մարդկությունը զարգացել է: Մարդիկ սովորել են հնչյուններ ստանալ իմպրովիզացված միջոցներից: Հայտնվել են առարկաներ, որոնք ժամանակակից թմբուկ են հիշեցրել: Որպես հիմք վերցվել է սնամեջ մարմին, և դրա վրա երկու կողմերից  թաղանթներ են քաշվել: Թաղանթները պատրաստվել են կենդանիների կաշվից և ձգվել նույն կենդանիների ջլերով: Ավելի ուշ դրա համար սկսել են օգտագործել պարաններ, իսկ մեր օրերին օգտագործվում են մետաղական ամրացումներ:


Միջագետքում հնագետները գտել են հարվածային գործիք, որը թվագրվում է մոտ մ.թ.ա. 6-րդ հազարամյակով, այն պատրաստված է փոքր ցիլինդրների տեսքով: Հարավային Ամերիկայի քարանձավներում հայտնաբերվել են հնագույն գծապատկերներ, որտեղ մարդիկ ձեռքերով խփում են հարվածային գործիքներին շատ նման մի բանի: Թմբուկ պատրաստելու համար մարդիկ օգտագործվել են բազմազան նյութեր: Հնդկական ցեղերի համար դա եղել է ծառն ու դդումը: Մայաները կապիկի մաշկն են որպես թաղանթ օգտագործել, որը քաշվել է խոռոչ ունեցող ծառի հատվածի վրա, իսկ ինկերը օգտագործել են լամայի կաշի:


Հնում թմբուկը օգտագործվել է որպես ազդանշանային գործիք՝ ծիսական արարողությունների, զինվորական երթերի և տոնական արարողությունների ժամանակ: Թմբուկային զարկերը նախազգուշացնում էին ցեղին վտանգի մասին, զինվորներին հաղորդում անհրաժեշտ գործողություն կատարելու հրահանգ, ինչպես նաև ռիթմի ձևերի օգնությամբ փոխանցում կարևոր տեղեկություններ: Հետագայում փոքր թմբուկը մեծ կարևորություն է ստացել որպես մարտական ​​գործիք: Հնագույն ժամանակներից հինդուսների և աֆրիկացիների շրջանում թմբկահարության ավանդույթներ են եղել: Շատ ավելի ուշ թմբուկը տարածվել է ամբողջ Եվրոպայում: Նա այնտեղ է հասել Թուրքիայից 16-րդ դարի կեսերին: Թուրքական ռազմական նվագախմբերում առկա հսկայական թմբուկների հզոր ձայնը ցնցել է եվրոպացիներին, և շուտով այն արդեն կարելի էր լսել եվրոպական երաժշտական ​​ստեղծագործություններում:


Թմբուկի փայտիկները անմիջապես չեն ծնվել: Սկզբում ձայներ արձակել են ձեռքերով: Ավելի ուշ սկսել են օգտագործել ծայրապանակներով փայտիկներ: Այն թմբուկային փայտիկները, որոնք մենք բոլորս սովոր ենք տեսնել, հայտնվել են 1963 թվականին: Այդ ժամանակից ի վեր դրանք սկսել են պատրաստել  հավասար քաշի, չափի և երկարության:
Թմբուկի զարգացման երկար պատմության ընթացքում ի հայտ են եկել դրա տարբեր տարտեսակներ և ձևեր: Կան բրոնզե, փայտե, ծակոտկեն, հսկայական թմբուկներ, որոնց տրամագիծը հասնում է մինչև 2 մետրի, ինչպես նաև եղել են տարբեր ձևերի թմբուկներ (օրինակ Բատա թմբուկը ավազի ժամացույցի տեսքով է): Հայտնի փոքր թմբուկները կամ տամ-տամերը Եվրոպա են մտել Աֆրիկայից: Բաս թմբուկը նման է մեծ «տակառի»: Այն բաս-հարվածային գործիք է: Ունի մեծ չափեր և ցածր ձայն: Ժամանակին այն շատ է օգտագործվել նվագախմբերում և երթերում: Այն Եվրոպա են բերվել թուրքերը 1500-ականներին: Ժամանակի ընթացքում բաս-թմբուկը սկսել են օգտագործել որպես երաժշտական ​​նվագակցում:


Եթե ​​խոսենք փոքր թմբուկի մասին, ապա նրա նախատիպը պատերազմի թմբուկն է: Այն փոխառվել է արաբներից, որոնք ապրել են Պաղեստինում և Իսպանիայում: Ռազմական երթերում այն դարձել է անփոխարինելի օգնական:


Այսօր մեծ և փոքր թմբուկները դարձել են սիմֆոնիկ և փողային նվագախմբերի մասը: Հաճախ թմբուկը լինում է անգամ նվագախմբի մեներգիչ: Փոքր թմբուկը հնչում է չոր, հստակ, և հիանալիորեն ընդգծում է երաժշտության ռիթմը: Մեծ թմբուկի հզոր հնչյունները հիշեցնում են զենքերի կամ կայծակի որոտը: Նվագախմբերի համար ելակետ է հանդիսանում ամենամեծ, ցածր ձայնով բաս-հարվածային թմբուկի ձայնը: Ներկայումս թմբուկը բոլոր նվագախմբերի ամենակարևոր գործիքներից մեկն է, այն գրեթե անփոխարինելի է ցանկացած երաժշտության կատարման համար:

Կ.Խաչիկյան
 

Միջոցներ են հատկացվել TRIPP նախագծի իրականացման շրջանակում նախապատրաստական աշխատանքների համարԺամանակ առ ժամանակ սպասվում է անձրև. օդի ջերմաստիճանը 3-5 աստիճանով կնվազի«Սոցիալական փաթեթ» ծրագիրը կդադարեցվի. շահառուները կուտակված գումարները կկարողանան տնօրինել իրենց հայեցողությամբՊատրաստ եմ վերադառնալ բանակ և հարկ եղած դեպքում կռվել Ռուսաստանի դեմ. արքայազն ՀարիՊուտինը, Թրամփը և Սի Ծինփինը խաղաղության մասին հռչակագիր են ընդունելՌԴ-ի, ՉԺՀ-ի և ԱՄՆ-ի առաջնորդների Շենժենում կայացած առաջին եռակողմ հանդիպման արդյունքները նշանակալի պտուղներ կտան ապագայում. Սի ԾինփինԴատարանը 3 ամսով երկարաձգել է Բագրատ Սրբազանի տնային կալանքըUFC-ն պայմանագիր կկնքի Նուրմագոմեդովի եղբոր հետ, նրանց նոր աստղեր են պետք․ ԾառուկյանԻտալական ֆուտբոլային ակումբը պայմանագիր է կնքել շան հետ. պաշտոնականԲուդապեշտում «Total Chess» մրցաշարում Հայկ Մարտիրոսյանը հաղթել է Ռապորտին, Լևոն Արոնյանը՝ ՄամեդյարովինԻսպանիայի գավաթ․ Ռանոսի դուբլն օգնել է 10 հոգով մնացած «Տեներիֆե»-ին հաղթել «Բադախոս»-ինԿառավարությունը 68 հազար դոլար է հատկացրել Ռուսաստանում անցկացված Հայ մշակույթի օրերի կազմակերպմանըՎան Գոգի «Ծաղկած շագանակենիները» կտավն աճուրդում վաճառվել է 190,4 մլն դոլարովՀաստատվել է կառավարության 2026-2031 թվականների գործողությունների ծրագիրըՄիջոցներ են հատկացվել դպրոցներում երկու դասագրքի ներդրման համարԻրազեկում․ փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներԿյանքից հեռացել է Մարինե Մարինոսյանը«Nissan»-ը Երևանի Սեբաստիա փողոցում վրաերթի է ենթարկել հետիոտնինՓաշինյանի գոռգոռnցը, վիրավnրանքները, այդ թվում՝ Սերժ Սարգսյանի հանդեպ, ոչ թե ուժի, այլ բացառապես սեփական դիրքորոշման խոցելիության վկայությունն են. Արմեն ԱշոտյանՀամեստ տղա էր, ուզում էր շարունակել ծառայությունը․ երեկ կյանքից հեռացած Նարեկը Գավառից էրՎրացի քաղաքագետ. «ԵՄ-ն աշխարհաքաղաքական թզուկ է, և լավագույնը Կրեմլին չզայրացնելն է»Թբիլիսիի բազմահարկ շենքում պայթյnւն է տեղի ունեցել. կան տnւժածներՀայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորում. Արդյո՞ք եղանակը փոխվում էԿասեցվել է «Սիթի» ընկերության հացի արտադրամասի արտադրական գործունեությունը«Հայաստանի քաղաքական կարանտինը»Մեկնարկել է հետվճարների գործընթացը․ մանրամասներՄոսկվան նախազգուշացում է հղել ԵրևանինԹվային դարաշրջանի սրացող «համավարակը». ի՞նչ վտանգներով է հղի էկրանների առջև չափից ավելի երկար ժամանակ անցկացնելը. «Փաստ»Ձեր ստեղծածը թղթե տնակ է՝ գունազարդված ու գեղեցիկ փաթեթավորված․ ադրբեջանցnւ անխոչընդոտ անցումն ու բանակում շարունակվող մահվшն ելքերը՝ վկա. Տիգրան ԱբրահամյանՋուր չի լինի մինչեւ 18:00-նԸնդդիմությունը մեծ ռիսկեր է տեսնում, իշխանությունը հակադարձում է. «Փաստ»Վանո Սիրադեղյանը նիստերին անհարգի բացակայությունների պատճառով զրկվել է Հայաստանի ԱԺ պատգամավորի մանդատից․ պատմության այս օրը (Նոյեմբերի 19)«Փորձում ենք ուժեղ լինել, Վոլոդյաս այդպես կցանկանար». Վոլոդյա Մխիթարյանն անմահացել է նոյեմբերի 9-ին Քարվաճառում. «Փաստ»Խաղաղության պատրանքը և ուժի գործոնն առաջ մղող միջազգային իրավիճակը. «Փաստ»Ինչ փոխարժեք է սահմանվել այսօրՑերեկվա տեւողությունը կրճատվել է 5 ժամ 11 րոպեով. ՍուրենյանՓոփոխություններ դեպի մի շարք երկրներ արտահանումների մասով արտոնությունների ծրագրում. «Փաստ»«Փորձում է «շպագատ» իջնել, բայց չի կարողանալու, իսկ արդյունքում միակ տուժողը մեր ժողովուրդն է լինելու». «Փաստ»Հավերժական «համեղ գործընկերները». ինչպես են դառնում իշխանությունների «սիրելին». «Փաստ»Ինչո՞ւ է Հայ առաքելական եկեղեցին գործող իշխանության գլխավոր թիրախը. «Փաստ»Ընդդիմադիրների ամենօրյա «կենցաղը»՝ դատարաններից մինչև կալանավայրեր. ինչպե՞ս սահմանափակել կալանքի համատարած կիրառումը. «Փաստ»Նոր աշխարհակարգի շեմին. ի՞նչ է սպասվում Հայաստանին ազդեցության գոտիների վերաբաժանման պայմաններում. «Փաստ»Արտահերթի ուրվականը. ընդդիմությունը փակում է սահմանադրական գործարքի դուռը. «Փաստ»Ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուԲյուրականում հայտնաբերվել է տուֆի ապօրինի արդյունահանման դեպքԳազայում սպանվել է ՀԱՄԱՍ-ի ռազմական թևի երկու հրամանատարԱռաջիկա օրերին տեղումները կշարունակվենՀայկ Մարտիրոսյանն առաջին խաղային օրը հաղթել է Ռապորտին․ Total ChessՊուտինն ու Թրամփը դեռ բովանդակային զրույց չեն ունեցել. ՊեսկովԶինծառայող է մահացել
Ամենադիտված