Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Ծանոթ ու միառժամանակ անհայտ…զառախաղ

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Ինչպես այսօր, այնպես էլ հնագույն շրջանում ամենահետաքրքիր և, միևնույն ժամանակ, սիրված խաղերից մեկը եղել է զառախաղը: Հետազոտությունների և հնագիտական գտածոների համաձայն  զառախաղը եղել է գոյություն ունեցող և անցյալ բոլոր խաղերի սկիզբնաղբյուրը:

Զառերի պատմությունը սկիզբ է առել մի այնպիսի ժամանակաշրջանից, երբ մարդիկ չգիտեին աստղագիտության, աստղագուշակության և աստղային քարտեզների մասին և ցանկանում էին կանխատեսել իրենց ապագան: Դա անելու համար էլ ինչ որ գյուտարար հորինել է զառերը, որից էլ հետագայում առաջացել են խաղային զառերը: Ի սկզբանե նետելով զառերը որոշվել է առաջացած  համադրությունը և մեկնաբանվել այն: Այն ժամանակներում որպես զառեր օգտագործվել են կենդանիների ոսկորները, օրգանները և ծառերի պտուղները: Ներկայումս էլ հնէաբանները պեղում և գտնում են գուշակային և խաղային այնպիսի զառեր, որոնք պատրաստված են քարերից, կորիզներից, թանկարժեք մետաղներից, ընկույզի կեղևներից, բյուրեղներից, կենդանիների ատամներից, ոսկորներից, խեժերից և այլն: Բացի այդ, դրանք բոլորն ունեն տարբեր թվով նիստեր՝ 4, 6, 20 և 24: Ինչպես նախկինում, այնպես էլ հիմա ամենատարածվածը և մասսայականը վեցանկյուն զառերն են: Դա տեղի է ունեցել դրանց առավել հեշտ պատրաստելու պատճառով, բացի այդ պետք է հաշվի առնելայն, որ նման զառերի դեպքում հեշտ է իրականացնել հաշվարկ: 


Զառերի պատմությունը սկսվել է ավելի քան 5000 տարի առաջ: Այդ տարիքի չորս նիտով զառեր են հնէաբանները գտել շումերական Ուր քաղաքի պեղումների ժամանակ: Ավելին, դրանք պատրաստված են եղել փղոսկրից: Կետերով նշագրված ստանդարտ խորանարդի ձևով զառերը հայտնվել են 4000 տարի առաջ, այդպիսի առարկաներ են հայտնաբերվել Հնդկաստանում, Չինաստանում և Եգիպտոսում իրականացված պեղումների ժամանակ: Զառախաղը բոլորն են սիրել սկսած փարավոններից և կայսրերից մինչև հասարակ մարդիկ: Զառերը օգտագործվել են ապագան գուշակելու, ռազմական հակամարտությունները լուծելու, պետական մարմիններ ընտրելու և պարզապես հանգստի համար, որպես խաղ: Այն պահից սկսած, երբ զառերը սկսել են օգտագործվել խաղամոլության մեջ, մարդիկ փորձել են նետելիս դրանք ենթարկել իրենց կամքին, ստանալ ցանկալի ցուցանիշ, խաբել հակառակորդներին երաշխավորված հաղթանակի համար: Եղել են այդպիսի խորամանկ արհեստավորներ, որոնք պատրաստել են զառեր ծանրության կենտրոնը ուղղած ամենամեծ ցուցանիշով նիստին:

Թե՛ զառախաղի կանոնները, և թե՛ բոլոր տեսակի խարդախությունները փոխանցվել են սերնդեսերունդ: Արդյունքում Եվրոպայում ստեղծվել է զառ արտադրողների հատուկ գիլդիա, որն իրականացրել է խաբեությունների դեմ պայքարի գործառույթներ, ինչպես նաև վերահսկել է, որ խաղերում օգտագործվեն միայն բարձրորակ զառեր՝ առանց որևէ խարդախության և հնարքի: Զառերը հատկապես հայտնի են եղել Բրիտանիայում:

Բրիտանացիները այնքան են սիրել այդ զվարճանքը, որ այն գինետունը կամ պանդոկը, որտեղ զառեր չեն եղել, դարձել են այցելուների վրդովմունքի պատճառ: Չնայած նրան, որ երկար տարիներ խաղամոլությունը ենթարկվում է  տարատեսակ հալածանքներին, զառերը ներկայումս էլ իսկական զվարճանք են բոլորի համար, լինի դա ընտանիք, ընկերներ թե  խաղատուն:

No description available.

Կ. Խաչիկյան

Միջոցներ են հատկացվել TRIPP նախագծի իրականացման շրջանակում նախապատրաստական աշխատանքների համարԺամանակ առ ժամանակ սպասվում է անձրև. օդի ջերմաստիճանը 3-5 աստիճանով կնվազի«Սոցիալական փաթեթ» ծրագիրը կդադարեցվի. շահառուները կուտակված գումարները կկարողանան տնօրինել իրենց հայեցողությամբՊատրաստ եմ վերադառնալ բանակ և հարկ եղած դեպքում կռվել Ռուսաստանի դեմ. արքայազն ՀարիՊուտինը, Թրամփը և Սի Ծինփինը խաղաղության մասին հռչակագիր են ընդունելՌԴ-ի, ՉԺՀ-ի և ԱՄՆ-ի առաջնորդների Շենժենում կայացած առաջին եռակողմ հանդիպման արդյունքները նշանակալի պտուղներ կտան ապագայում. Սի ԾինփինԴատարանը 3 ամսով երկարաձգել է Բագրատ Սրբազանի տնային կալանքըUFC-ն պայմանագիր կկնքի Նուրմագոմեդովի եղբոր հետ, նրանց նոր աստղեր են պետք․ ԾառուկյանԻտալական ֆուտբոլային ակումբը պայմանագիր է կնքել շան հետ. պաշտոնականԲուդապեշտում «Total Chess» մրցաշարում Հայկ Մարտիրոսյանը հաղթել է Ռապորտին, Լևոն Արոնյանը՝ ՄամեդյարովինԻսպանիայի գավաթ․ Ռանոսի դուբլն օգնել է 10 հոգով մնացած «Տեներիֆե»-ին հաղթել «Բադախոս»-ինԿառավարությունը 68 հազար դոլար է հատկացրել Ռուսաստանում անցկացված Հայ մշակույթի օրերի կազմակերպմանըՎան Գոգի «Ծաղկած շագանակենիները» կտավն աճուրդում վաճառվել է 190,4 մլն դոլարովՀաստատվել է կառավարության 2026-2031 թվականների գործողությունների ծրագիրըՄիջոցներ են հատկացվել դպրոցներում երկու դասագրքի ներդրման համարԻրազեկում․ փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներԿյանքից հեռացել է Մարինե Մարինոսյանը«Nissan»-ը Երևանի Սեբաստիա փողոցում վրաերթի է ենթարկել հետիոտնինՓաշինյանի գոռգոռnցը, վիրավnրանքները, այդ թվում՝ Սերժ Սարգսյանի հանդեպ, ոչ թե ուժի, այլ բացառապես սեփական դիրքորոշման խոցելիության վկայությունն են. Արմեն ԱշոտյանՀամեստ տղա էր, ուզում էր շարունակել ծառայությունը․ երեկ կյանքից հեռացած Նարեկը Գավառից էրՎրացի քաղաքագետ. «ԵՄ-ն աշխարհաքաղաքական թզուկ է, և լավագույնը Կրեմլին չզայրացնելն է»Թբիլիսիի բազմահարկ շենքում պայթյnւն է տեղի ունեցել. կան տnւժածներՀայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորում. Արդյո՞ք եղանակը փոխվում էԿասեցվել է «Սիթի» ընկերության հացի արտադրամասի արտադրական գործունեությունը«Հայաստանի քաղաքական կարանտինը»Մեկնարկել է հետվճարների գործընթացը․ մանրամասներՄոսկվան նախազգուշացում է հղել ԵրևանինԹվային դարաշրջանի սրացող «համավարակը». ի՞նչ վտանգներով է հղի էկրանների առջև չափից ավելի երկար ժամանակ անցկացնելը. «Փաստ»Ձեր ստեղծածը թղթե տնակ է՝ գունազարդված ու գեղեցիկ փաթեթավորված․ ադրբեջանցnւ անխոչընդոտ անցումն ու բանակում շարունակվող մահվшն ելքերը՝ վկա. Տիգրան ԱբրահամյանՋուր չի լինի մինչեւ 18:00-նԸնդդիմությունը մեծ ռիսկեր է տեսնում, իշխանությունը հակադարձում է. «Փաստ»Վանո Սիրադեղյանը նիստերին անհարգի բացակայությունների պատճառով զրկվել է Հայաստանի ԱԺ պատգամավորի մանդատից․ պատմության այս օրը (Նոյեմբերի 19)«Փորձում ենք ուժեղ լինել, Վոլոդյաս այդպես կցանկանար». Վոլոդյա Մխիթարյանն անմահացել է նոյեմբերի 9-ին Քարվաճառում. «Փաստ»Խաղաղության պատրանքը և ուժի գործոնն առաջ մղող միջազգային իրավիճակը. «Փաստ»Ինչ փոխարժեք է սահմանվել այսօրՑերեկվա տեւողությունը կրճատվել է 5 ժամ 11 րոպեով. ՍուրենյանՓոփոխություններ դեպի մի շարք երկրներ արտահանումների մասով արտոնությունների ծրագրում. «Փաստ»«Փորձում է «շպագատ» իջնել, բայց չի կարողանալու, իսկ արդյունքում միակ տուժողը մեր ժողովուրդն է լինելու». «Փաստ»Հավերժական «համեղ գործընկերները». ինչպես են դառնում իշխանությունների «սիրելին». «Փաստ»Ինչո՞ւ է Հայ առաքելական եկեղեցին գործող իշխանության գլխավոր թիրախը. «Փաստ»Ընդդիմադիրների ամենօրյա «կենցաղը»՝ դատարաններից մինչև կալանավայրեր. ինչպե՞ս սահմանափակել կալանքի համատարած կիրառումը. «Փաստ»Նոր աշխարհակարգի շեմին. ի՞նչ է սպասվում Հայաստանին ազդեցության գոտիների վերաբաժանման պայմաններում. «Փաստ»Արտահերթի ուրվականը. ընդդիմությունը փակում է սահմանադրական գործարքի դուռը. «Փաստ»Ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուԲյուրականում հայտնաբերվել է տուֆի ապօրինի արդյունահանման դեպքԳազայում սպանվել է ՀԱՄԱՍ-ի ռազմական թևի երկու հրամանատարԱռաջիկա օրերին տեղումները կշարունակվենՀայկ Մարտիրոսյանն առաջին խաղային օրը հաղթել է Ռապորտին․ Total ChessՊուտինն ու Թրամփը դեռ բովանդակային զրույց չեն ունեցել. ՊեսկովԶինծառայող է մահացել
Ամենադիտված