Փորձագետ. Բաքուն և Անկարան կշարունակեն սրել իրավիճակը Լեռնային Ղարաբաղում
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Regnum.ru-ն գրում է, որ Ադրբեջանն ու Թուրքիան զինված սադրանքների օգնությամբ կշարունակեն ապակայունացնել իրավիճակը Լեռնային Ղարաբաղում: Այդ մասին REGNUM-ի թղթակցին ասել է քաղաքագետ, «Ժողովրդի ձայն» (Հայաստան) փորձագիտական ակումբի անդամ Արման Ղուկասյանը։
«Լաչինի միջանցքը մեծ նշանակություն ուներ ղարաբաղյան առաջին պատերազմի ժամանակ, քանի որ այն կապում էր Հայաստանն ու Արցախը։ Ուստի այն կարելի էր գնահատել որպես ռազմավարական նշանակություն ունեցող մայրուղի։ Միջանցքի նկատմամբ վերահսկողության կորուստը կհանգեցներ Արցախի մեկուսացմանը Հայաստանից: Լաչինի միջանցքի գոտում եղել են բնակավայրեր՝ Բերձոր (Լաչին), Ներքին Սուս (Սուս), Աղավնո (Զաբուխ), որոնք վերջերս հանձնվել են ադրբեջանական կողմին։ Այնտեղ մարդիկ էին ապրում (2020 թվականի պատերազմից հետո նրանք շատ քիչ էին), և նրանք այսօր ստիպված են լքել այդ հողերը։ Նրանք տեղափոխվել են տարբեր վայրեր, այդ թվում՝ Հայաստան։ Նրանք պետության կողմից պատշաճ աջակցություն չունեն և գտնվում են բավականին ծանր վիճակում»,- ասել է փորձագետը։
Քաղաքագետը հիշեցրել է, որ Հայաստանի, Ադրբեջանի և Ռուսաստանի միջև 2020 թվականի նոյեմբերի 10-ի եռակողմ համաձայնագրերի համաձայն Լաչինի միջանցքը պետք է անցներ Բաքվին։ Այլընտրանքային ճանապարհը հայկական կողմը պետք է կառուցեր երեք տարվա ընթացքում, բայց ճանապարհի շինարարությունը սկսվել է միայն 2022 թվականի օգոստոսին, և փորձագետը նշել է, որ չի հասկանում նման կարևոր ծրագրի մեկնարկի ձգձգումը։
«Նոր ճանապարհը պետք է կապի Հայաստանն ու Արցախի մնացած հատվածը: Դրա շինարարությունը նոր է սկսվել, իսկ ծրագրի ավարտը նախատեսված է 2023 թվականին։ Չեմ կարծում, որ նախկին Լաչինից լավ կամ վատ կլինի, բայց ներկա պայմաններում ավելի նպատակահարմար է՝ հաշվի առնելով այն, որ ադրբեջանական կողմն անընդհատ հրահրում է իրավիճակը։ Ստեփանակերտ-Բերձոր ավտոճանապարհի 36-րդ կիլոմետրից՝ Մեծ Շեն գյուղի խաչմերուկից, սկսվում է Լաչինի միջանցք տանող այլընտրանքային ճանապարհը՝ մոտ 11,8 կմ երկարությամբ։ Այն կունենա միջանցքի իրավական կարգավիճակ, իսկ դրա անվտանգությունը կապահովեն ռուս խաղաղապահները։ Ադրբեջանը Լաչինի շրջանում կառուցել է նոր ճանապարհի սեփական հատվածը՝ 21 կմ երկարությամբ։ Այս առումով Բաքուն Արցախում սադրանքի միջոցով արագացրեց գործընթացները, ինչին ականատես եղանք բոլորս օգոստոսի 1-ից սկսած։ Կարծում եմ, որ Հայաստանի իշխանությունները վաղուց պետք է այլընտրանքային ճանապարհ կառուցեին՝ լավ իմանալով ադրբեջանական սադրիչ մոտեցումը։ Շատերը շտապեցին մեղադրել ռուս խաղաղապահներին իրենց պարտավորությունները չկատարելու մեջ։ Ուզում եմ հարցնել. ո՞վ է կայունացնելու իրավիճակը Արցախում և ո՞ւմ շնորհիվ այժմ արյունահեղություն չկա։ Երբեմն ինձ թվում է, որ մանիպուլյատիվ տեղեկատվական հոսքերն ավելի ուժեղ են ազդում մարդկանց մտքերի վրա, քան ողջախոհությունը»,- ասել է Արման Ղուկասյանը:
Քաղաքագետը նաև նշել է, որ Հայաստանում և Արցախում վերջին իրադարձությունները ծայրահեղ բացասական են գնահատվում, և շատերն ուղղակի որևէ ակնկալիք չունեն գործող իշխանությունից։ Փորձագետի կարծիքով իրավիճակը տարածաշրջանում կշարունակի վատթարանալ, քանի որ և՛ Թուրքիան, և՛ Ադրբեջանը կզբաղվեն սադրանքներով և կապակայունացնեն իրավիճակը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
