Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

«Փախ! Լավա!». հայկական քաղցրավենիք ղազախական կելինի համար

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Mir24.tv-ն գրում է, որ Փախլավայի պատմությունը փոխվել է երկրների պատմությունների հետ մեկտեղ։ Մի քանի երկրներ վիճում են այդ աղանդերի ծննդավայր կոչվելու իրավունքի համար։ Բայց այդ արևելյան քաղցրավենիքը չի բաժանում, այլ միավորում է ժողովուրդներին։ Չէ՞ որ անգամ հազարամյակներ անց դժվար է գտնել նրանց, ովքեր անտարբեր են այդ հնագույն համեղ ուտեստի նկատմամբ։

Փախլավայի ծագման մասին մի քանի վարկած կա. Ինչ-որ մեկն ասում է, որ փախլավա (կամ բախլավա) անունը գալիս է մոնղոլական baγla - փաթաթել բառից: Ինչ որ մեկը դրա մասին հիշատակում է հին հռոմեական և հին հունական տարեգրություններում: Շատերը վստահ են, որ փախլավայի հայրենիքը Թուրքիան է, իսկ ադրբեջանցիներն այն անվանում են իրենց հորինածը։ Մյուս կողմից, հայերը լեգենդ են պատմում մի հայ խոհարարի մասին, ով խմորը գրտնակելով այնքան տարվել է, որ ստացել է շերտ, որի միջով կարելի է անգամ գիրք կարդալ։ Եվ, իբր, մինչ օրս էլ օգտագործվում են այն նույն լցոններն ու օշարակները, ինչ օգտագործել է այդ խոհարարը, մարդիկ այդ խմորեղենը պատրաստում են հին բաղադրատոմսով:

Մեկ այլ լեգենդ էլ կա փախլավայի ծագման մասին: Մի օր թուրքական սուլթանը ցանկացել է ինչ որ յուրահատուկ  աղանդեր փորձել: Հայ կին խոհարարը մեղրով թաթախած ռոմբաձև ընկույզով քաղցր թխվածք է պատրաստել և արծաթե սկուտեղի վրա մատուցել սուլթանին։

-Սուլթա՛ն։ Այս ուտեստը ես հորինել և պատրաստել եմ հատուկ ձեզ համար: Խնդրում եմ համտեսել այս քաղցր ուտեստը։ Հուսով եմ, որ այն դուր կգա:

Սուլթանը վերցրել է մի կտոր, կերել, իսկ հետո ակնհայտ հաճույքով բացականչել է.

-Պահ-պահ-պահ! Լավա!

Պահ-պահը - առանձնահատուկ հրճվանք և հաճույք արտահայտող բացականչություն է, իսկ լավա-ն հայերենից թարգմանվում է որպես «հրաշալի»։

Սուլթանի վեզիրները, որոնք նույնպես ճաշակել են այդ քաղցրավենիքը, հիացած արձագանքել են տիրակալին.

-Պահ! Լավա!

Այդ ժամանակից ի վեր այդ աղանդերը կոչվել է փախլավա, և ժամանակի ընթացքում  ​​տարածվել ոչ միայն Հայաստանում, այլ նաև Թուրքիայում և արևելյան այլ երկրներում, որտեղ մինչ օրս այն պատրաստվում է հայ խոհարարի հին բաղադրատոմսով, և այն ուտում են ապա հաճույքով բացականչում. «Պահ! Լավա! Հիանալի փախլավա!»:

«Փախլավայի տեսակները շատ են, բայց ես ամենից շատ սիրում եմ Քյավառի փախլավան, մայրս հաճախ էր այն թխում։ Մեր տանը ցանկացած տոն առաջին հերթին կապված է փախլավայի հետ։ Այս աղանդերը մեկ մարդու համար դժվար է պատրաստել, ուստի մորս հաճախ էի օգնում։ Հավանաբար, յոթ տարեկանից ես արդեն օգնել եմ նրան, հետո աստիճանաբար սովորեցի ինքս դա պատրաստել»,- ասում է Նուր-Սուլթան քաղաքի բնակիչ Հայաստան Մնեյանը։

Նա ընտանիքի հետ 2004 թվականին Հայաստանից տեղափոխվել է Ղազախստան և ավելի քան 18 տարի շարունակ ապրում է այնտեղ։ Նա ասում է, որ Ղազախստանն իր համար նոր տուն է դարձել, երեխաներն իրենց ապագան կապում են այդ երկրի հետ, և այդտեղ է ծնվել այդքան սպասված թոռը։

«Մենք շատ շնորհակալ ենք Ղազախստանին ջերմ ընդունելության և այն բանի համար, որ այստեղ մեզ զգում ենք ինչպես տանը: Մենք ունենք մեր սեփական կիրակնօրյա հայկական դպրոցը, որտեղ ես աշխատում եմ որպես տնօրեն և արդեն 13-րդ տարին է դասավանդում եմ հայոց լեզու և գրականություն, իսկ աղջիկս մշակութաբանություն է դասավանդում։ Մենք հիանալի հիշում ենք մեր ազգային ավանդույթներն ու խոհանոցը։ Օրինակ, վերջերս ինձ խնդրեցին փախլավա եփել մի հայկական հարսանիքի համար։ Իհարկե, համաձայնեցի»,- պատմել է Հայաստանը:

 «Կա նաև երեւանյան փախլավա, որը, փաթաթում են ռուլետի մեջ եւ լցնում ոչ թե մաքուր մեղր, այլ մեղրի օշարակ։ Բայց ես նախընտրում եմ այն, ինչ պատրաստել է մայրս»,- կիսվել է կինը:  Այդ պահին Հայաստանը հարսանիքի համար քաղցր ուտեստ էր պատրաստում: «Այս անգամ հարսանիքն առանձնահատուկ է, քանի որ մեր փեսացուն ընտրել է տեղի ղազախ հարսնացուի։ Ալիկն ու Դինան ծանոթացել են երկու տարի առաջ ու սիրահարվել։ Սկզբում հարազատները կասկածում էին նրանց միությանը, բայց վերջում, ինչպես տեսնում ենք, հարսանիքը կկայանա,- ժպտում է Հայաստանը, – Ղազախներն ու հայերը շատ նման ավանդույթներ ունեն։ Օրինակ, ինչպես նրանք այնպես էլ մենք երիտասարդներին քաղցրավենիք ենք հյուրասիրում, որպեսզի նրանց համատեղ կյանքը քաղցր լինի, միմյանց նվերներ ենք տալիս՝ ոսկի։ Միայն թե նրանց մոտ հարսին կոչում են կելին, իսկ մեր մոտ հարս»։

Եվ բոլոր ազգերն էլ ունեն նույն ցանկությունները երիտասարդներին՝ սեր, առողջություն, երջանկություն և շատ երեխաներ։ Ի դեպ, փախլավան համարվում է հիանալի աֆրոդիզիակ, որը բոլորին, ովքեր ճաշակել են, ուժ և էներգիա է տալիս։


Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am

«Ռեալ»-ը հայտարարել է կիսապաշտպանի հետ պայմանագրի ժամկետը երկարաձգելու մասինՂրիմի կամրջի վրա hարձակումներին ՌԴ պատասխան գործողությունները շատ ավելի ցավnտ կլինեն. ՊուտինՈսկու գինը սեպտեմբերի 19-ից ի վեր առաջին անգամ նվազել է՝ մեկ տրոյական ունցիայի դիմաց 3 700 դոլարից ցածրԳազի գնի 10% բարձրացումը կարող է հանգեցնել 0,6% գնաճի․ ԳալստյանԹուրքիայի պատճառով հետաձգվել է Գերմանիայի ԱԳ նախարարի թռիչքը ԵրևանիցՄիջոցներ են հատկացվել TRIPP նախագծի իրականացման շրջանակում նախապատրաստական աշխատանքների համարԺամանակ առ ժամանակ սպասվում է անձրև. օդի ջերմաստիճանը 3-5 աստիճանով կնվազի«Սոցիալական փաթեթ» ծրագիրը կդադարեցվի. շահառուները կուտակված գումարները կկարողանան տնօրինել իրենց հայեցողությամբՊատրաստ եմ վերադառնալ բանակ և հարկ եղած դեպքում կռվել Ռուսաստանի դեմ. արքայազն ՀարիՊուտինը, Թրամփը և Սի Ծինփինը խաղաղության մասին հռչակագիր են ընդունելՌԴ-ի, ՉԺՀ-ի և ԱՄՆ-ի առաջնորդների Շենժենում կայացած առաջին եռակողմ հանդիպման արդյունքները նշանակալի պտուղներ կտան ապագայում. Սի ԾինփինԴատարանը 3 ամսով երկարաձգել է Բագրատ Սրբազանի տնային կալանքըUFC-ն պայմանագիր կկնքի Նուրմագոմեդովի եղբոր հետ, նրանց նոր աստղեր են պետք․ ԾառուկյանԻտալական ֆուտբոլային ակումբը պայմանագիր է կնքել շան հետ. պաշտոնականԲուդապեշտում «Total Chess» մրցաշարում Հայկ Մարտիրոսյանը հաղթել է Ռապորտին, Լևոն Արոնյանը՝ ՄամեդյարովինԻսպանիայի գավաթ․ Ռանոսի դուբլն օգնել է 10 հոգով մնացած «Տեներիֆե»-ին հաղթել «Բադախոս»-ինԿառավարությունը 68 հազար դոլար է հատկացրել Ռուսաստանում անցկացված Հայ մշակույթի օրերի կազմակերպմանըՎան Գոգի «Ծաղկած շագանակենիները» կտավն աճուրդում վաճառվել է 190,4 մլն դոլարովՀաստատվել է կառավարության 2026-2031 թվականների գործողությունների ծրագիրըՄիջոցներ են հատկացվել դպրոցներում երկու դասագրքի ներդրման համարԻրազեկում․ փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներԿյանքից հեռացել է Մարինե Մարինոսյանը«Nissan»-ը Երևանի Սեբաստիա փողոցում վրաերթի է ենթարկել հետիոտնինՓաշինյանի գոռգոռnցը, վիրավnրանքները, այդ թվում՝ Սերժ Սարգսյանի հանդեպ, ոչ թե ուժի, այլ բացառապես սեփական դիրքորոշման խոցելիության վկայությունն են. Արմեն ԱշոտյանՀամեստ տղա էր, ուզում էր շարունակել ծառայությունը․ երեկ կյանքից հեռացած Նարեկը Գավառից էրՎրացի քաղաքագետ. «ԵՄ-ն աշխարհաքաղաքական թզուկ է, և լավագույնը Կրեմլին չզայրացնելն է»Թբիլիսիի բազմահարկ շենքում պայթյnւն է տեղի ունեցել. կան տnւժածներՀայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորում. Արդյո՞ք եղանակը փոխվում էԿասեցվել է «Սիթի» ընկերության հացի արտադրամասի արտադրական գործունեությունը«Հայաստանի քաղաքական կարանտինը»Մեկնարկել է հետվճարների գործընթացը․ մանրամասներՄոսկվան նախազգուշացում է հղել ԵրևանինԹվային դարաշրջանի սրացող «համավարակը». ի՞նչ վտանգներով է հղի էկրանների առջև չափից ավելի երկար ժամանակ անցկացնելը. «Փաստ»Ձեր ստեղծածը թղթե տնակ է՝ գունազարդված ու գեղեցիկ փաթեթավորված․ ադրբեջանցnւ անխոչընդոտ անցումն ու բանակում շարունակվող մահվшն ելքերը՝ վկա. Տիգրան ԱբրահամյանՋուր չի լինի մինչեւ 18:00-նԸնդդիմությունը մեծ ռիսկեր է տեսնում, իշխանությունը հակադարձում է. «Փաստ»Վանո Սիրադեղյանը նիստերին անհարգի բացակայությունների պատճառով զրկվել է Հայաստանի ԱԺ պատգամավորի մանդատից․ պատմության այս օրը (Նոյեմբերի 19)«Փորձում ենք ուժեղ լինել, Վոլոդյաս այդպես կցանկանար». Վոլոդյա Մխիթարյանն անմահացել է նոյեմբերի 9-ին Քարվաճառում. «Փաստ»Խաղաղության պատրանքը և ուժի գործոնն առաջ մղող միջազգային իրավիճակը. «Փաստ»Ինչ փոխարժեք է սահմանվել այսօրՑերեկվա տեւողությունը կրճատվել է 5 ժամ 11 րոպեով. ՍուրենյանՓոփոխություններ դեպի մի շարք երկրներ արտահանումների մասով արտոնությունների ծրագրում. «Փաստ»«Փորձում է «շպագատ» իջնել, բայց չի կարողանալու, իսկ արդյունքում միակ տուժողը մեր ժողովուրդն է լինելու». «Փաստ»Հավերժական «համեղ գործընկերները». ինչպես են դառնում իշխանությունների «սիրելին». «Փաստ»Ինչո՞ւ է Հայ առաքելական եկեղեցին գործող իշխանության գլխավոր թիրախը. «Փաստ»Ընդդիմադիրների ամենօրյա «կենցաղը»՝ դատարաններից մինչև կալանավայրեր. ինչպե՞ս սահմանափակել կալանքի համատարած կիրառումը. «Փաստ»Նոր աշխարհակարգի շեմին. ի՞նչ է սպասվում Հայաստանին ազդեցության գոտիների վերաբաժանման պայմաններում. «Փաստ»Արտահերթի ուրվականը. ընդդիմությունը փակում է սահմանադրական գործարքի դուռը. «Փաստ»Ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուԲյուրականում հայտնաբերվել է տուֆի ապօրինի արդյունահանման դեպք
Ամենադիտված