Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ…մարինատոր
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Որոշ համեղ ուտեստների պատրաստման համար անհրաժեշտ է մթերքների նախնական մարինացում։ Այդ գործընթացը երկար ընթացք ունի, մսամթերքի համար այն կարող է տևել մինչև մեկ օր: Եվ մթերքների մարինացումն արագացնելու համար ստեղծվել է այնպիսի սարք, ինչպիսին է մարինատորը: Մարինատորը սարքավորում է, որը նախատեսված է սննդի մարինացման համար, այն ողջունելի հյուր է ցանկացած տան խոհանոցում:
Վարունգի մարինացումը երկար ժամանակ օգտագործվել է այդ սննդամթերքը երկար պահելու համար։ Մարդիկ հասկացել են, որ, օրինակ, մի կտոր մսի վրա աղ ու թթու ավելացնելը ոչ միայն թույլ չի տալիս այն փչանալ, այլ նաև արագացնում է եփման ժամանակը, և որ ամենակարևորն է, այն ավելի համեղ է դառնում։ Մարինադի համար նոր բաղադրիչների հայտնվելով բարելավվել է մարինացման գործընթացը: Առաջ տարան, որում մարինացվում էին ապրանքները, հիմնարար նշանակություն չուներ։ Միայն արդյունաբերական արտադրության զարգացմամբ է հարց առաջացել ինչի մեջ մարինացնել սնունդը և ինչպես մեքենայացնել այդ գործընթացը։ Բայց եթե ձեռնարկությունների համար այս հարցը վաղուց լուծված է, ապա տանը խոհանոցում վարունգի մարինացումը շարունակվել է կատարվել ձեռքով: Միայն 1988 թվականին են ամերիկացիներ Ջորջ Հենդը և Ռոման Կուպերը (Interplastic Corp.) ստացել կենցաղային մարինատորի արտոնագիր, որը սննդամթերքի և մարինադի տարաների համակարգ է: Սննդամթերքը և մարինացնող խառնուրդը դոզավորված լցվել է արտադրական տարայի մեջ և այնտեղ խառնվել: Որոշ ժամանակ անց մարինատորը բարելավվել է: Մարինացման գործընթացը արագացնելու համար ավելացվել է վակուումային պոմպ՝ տարայի օդը հեռացնելու համար, իսկ գործընթացը սկսել է վերահսկվել էլեկտրոնային եղանակով։
Մարինատորը բաղկացած է հերմետիկ փակ կոնտեյներից, վակուումային պոմպից և էլեկտրական շարժիչից, որը տեղադրված է կառավարման վահանակով հատուկ պատյանում։ Տարայի եզրերը էլեկտրական շարժիչով մտցվում են թափքի ակոսների մեջ։ Հավաքածուն ներառում է շերտավոր թակիչ մսի կտորները թակելու համար: Սարքը կոմպակտ է, քիչ տեղ է զբաղեցնում, ինչը շատ կարևոր է խոհանոցի համար։ Պարզ մոդելներում հեռակառավարման վահանակի վրա կան միայն միացման և անջատման կոճակներ, իսկ ավելի թանկների վրա նաև ժամանակաչափ և ջերմաստիճանի կարգավորիչ։ Բացի կառավարման կոճակների տարբերություններից, մարինատորները միմյանցից տարբերվում են միայն տարայի ծավալով և արտադրության նյութով՝ պլաստմասե, կոփված ապակի կամ չժանգոտվող պողպատ: Չժանգոտվող պողպատից պատրաստված տարան ավելի ամուր է, սակայն թափանցիկ տարաները թույլ են տալիս դիտել մարինացման գործընթացը: Օդը տարայից դուրս է մղվում կամ ձեռքի վակուումային պոմպով կամ ավտոմատ կերպով: Առաջին դեպքում անհրաժեշտություն է լինում ձեռքի աշխատանք, բայց փոխարենը եթե ավտոմատ պոմպը փչանում է, այն հեշտ չի վերանորոգել։ Մարինատորը աշխատում է 220 վոլտ ստանդարտ լարման սովորական սնուցման աղբյուրից և ունի շատ ցածր էներգիայի սպառում՝ տնտեսական լամպի մակարդակով:
Մարինատորի օգտագործումը շատ պարզ է: Նախ պատրաստում են մարինացվող խառնուրդը, ապա սննդամթերքը՝ միսը, ձուկը կամ բանջարեղենը կտրատում են ցանկալի չափի կտորնեիր և այդ ամենը լցնում տարայի մեջ։ Պատրաստի արտադրանքը լցնում են սարքի մեջ, օդը դուրս մղում կոնտեյներից: Այնուհետև շարժիչը միանում է, և սկսվում է տարայի պտույտը, որի արդյունքում սննդամթերքը մանրակրկիտ խառնվում և ներծծվում է: Բայց մարինատորի հիմնական առավելությունն այն է, որ օդը դուրս մղելուց հետո մարինացված բաղադրիչների մանրաթելերը վակուումում ընդարձակվում են և բառացիորեն ներծծում մարինացնող խառնուրդը: Ընդ որում մարինացման գործընթացը մեծապես արագանում է: Սովորաբար, մարինատորի մեկ աշխատանքային ցիկլը տևում է յոթից տասը րոպե, ինչը բավարար է բանջարեղենի, ձկան, թռչնի մսի համար: Ավելի կոշտ մսի դեպքում գործընթացը կարող է կրկնվել: Արդյունքում արտադրանքը հիանալի մարինացվում է և պատրաստ է լինում սպառման կամ հետագա պատրաստման համար:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
