Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ…երաժշտական գործիք մանդոլին

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Մանդոլինը (իտալերեն mandolino) իտալական լարավոր կսմիթային նվագարան է։

Մանդոլինի և նրա ընտանիքի այլ գործիքների նախահայրը եղել է արաբական ուդը, որը 8 -րդ դարում է հայտնվել Պիրենեյան թերակղզում արաբական նվաճումների հետևանքով: Սկզբում այն եղել է Իսպանիայում, այնուհետև շարժվել է արևելք և ընկել Արևմտյան Եվրոպայի այլ երկրներ: Ուդի հիման վրա երաժշտական գործիքների տարատեսակներ են սկսել ստեղծվել, որոնք են բանդոլան, պանդուրան, պանդուրինը, մանդորան, մանդոլան և այլն: Այս բոլոր անունները ունեն արաբական արմատներ՝ ban, pan, tam, ինչն էլ իր հերթին գալիս է  հունական pandúra բառից: Մանդոլին անունը (հայտնի է 1634 թվականից) մանդոլա բառի փոքրացուցիչ ձևն է, որը հայտնի է եղել 1235 թվականից, այսինքն մանդոլին նշանակում է փոքր մանդոլա:

17-18-րդ դարերի մանդոլինի ամենավաղ տեսակներից մեկը, որը կոչվել է միլանյան մանդոլինա, նման է եղել ուդին և ունեցել է 4-6 զույգ լարեր (պատրաստված կենդանիների աղիքներից):

1720-1730 -ական թվականներին նեապոլիտանցի վարպետ Անտոնիո Վինաչիան ստեղծել է մանդոլինի նոր տեսակ, որը 1835 թվականին Պասկուալե Վինաչիայի կատարելագործումից հետո ստացել է մեզ հայտնի իր ներկայիս տեսքը: Նորամուծությունը եղել է մետաղական լարեր տեղադրելը, լարման մեխանիզմի ստեղծումը, ռեզոնատորային մարմնի ծավալի և գործիքի երկարության փոփոխությունը և այլն: Մեդիատոր մանդոլինի վրա սկսել են օգտագործել սկսած 18 -րդ դարի երկրորդ կեսից:

17 -րդ դարում միլանյան մանդոլինի համար գրվել են պարերի և երգերի մշակումներ: Լարային այլ գործիքների հետ միասին նրանով նվագել են օպերաներ, կանտատներ, օրատորիաներ, գործիքային երաժշտություններ: 18 -րդ դարում մանդոլինային նվագակցությամբ արիաներ են հայտնվել օպերաներում և օրատորիաներում: Այդ երաժշտական գործիքի մենահամերգային գագաթնակետին են հանդիսացել Վիվալդիի և Հասսեի ստեղծագործությունները:

Նեապոլյան մանդոլինի համար 1761-1783 թվականներին մանդոլինյան դուետներով բազմաթիվ կատարումներ, մանդոլինի և բասի սոնատներ և վոկալ ստեղծագործություններ են ստեղծվել Փարիզում: Միայն Բեթհովենը գրել է երեք պիես-սոնատա: Նվագախմբում մանդոլինի ամենաարդյունավետ հնչողությունը դրսևորվում է մանդոլինների երգչախմբում, օրինակ Պրոկոֆևը օգտագործել է 12 մանդոլին «Ռոմեո և Ջուլիետ» բալետի «Յեսթերսի պարում»:

Ներկայումս մանդոլինի ամենատարածված տեսակը նեապոլյան մանդոլինն է, որն ունի ուռուցիկ, ձվաձև իրան, կարճ վզիկ, 4 զույգ լարեր։ Լարվածքը կվինտային է։ Նվագում են կնտնտոցով։ Անգամ մանդոլինների նվագախումբն է (որպես կանոն՝ կիթառների հետ) կոչվում նեապոլյան։

 

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am

Գեղարքունիքի ոստիկանները թմրանյութ տեղադրելու պահին երկու տղամարդու են ձերբակալվել․ առգրավվել է 44 փաթեթ մարիխուանա«Ռեալ»-ը հայտարարել է կիսապաշտպանի հետ պայմանագրի ժամկետը երկարաձգելու մասինՂրիմի կամրջի վրա hարձակումներին ՌԴ պատասխան գործողությունները շատ ավելի ցավnտ կլինեն. ՊուտինՈսկու գինը սեպտեմբերի 19-ից ի վեր առաջին անգամ նվազել է՝ մեկ տրոյական ունցիայի դիմաց 3 700 դոլարից ցածրԳազի գնի 10% բարձրացումը կարող է հանգեցնել 0,6% գնաճի․ ԳալստյանԹուրքիայի պատճառով հետաձգվել է Գերմանիայի ԱԳ նախարարի թռիչքը ԵրևանիցՄիջոցներ են հատկացվել TRIPP նախագծի իրականացման շրջանակում նախապատրաստական աշխատանքների համարԺամանակ առ ժամանակ սպասվում է անձրև. օդի ջերմաստիճանը 3-5 աստիճանով կնվազի«Սոցիալական փաթեթ» ծրագիրը կդադարեցվի. շահառուները կուտակված գումարները կկարողանան տնօրինել իրենց հայեցողությամբՊատրաստ եմ վերադառնալ բանակ և հարկ եղած դեպքում կռվել Ռուսաստանի դեմ. արքայազն ՀարիՊուտինը, Թրամփը և Սի Ծինփինը խաղաղության մասին հռչակագիր են ընդունելՌԴ-ի, ՉԺՀ-ի և ԱՄՆ-ի առաջնորդների Շենժենում կայացած առաջին եռակողմ հանդիպման արդյունքները նշանակալի պտուղներ կտան ապագայում. Սի ԾինփինԴատարանը 3 ամսով երկարաձգել է Բագրատ Սրբազանի տնային կալանքըUFC-ն պայմանագիր կկնքի Նուրմագոմեդովի եղբոր հետ, նրանց նոր աստղեր են պետք․ ԾառուկյանԻտալական ֆուտբոլային ակումբը պայմանագիր է կնքել շան հետ. պաշտոնականԲուդապեշտում «Total Chess» մրցաշարում Հայկ Մարտիրոսյանը հաղթել է Ռապորտին, Լևոն Արոնյանը՝ ՄամեդյարովինԻսպանիայի գավաթ․ Ռանոսի դուբլն օգնել է 10 հոգով մնացած «Տեներիֆե»-ին հաղթել «Բադախոս»-ինԿառավարությունը 68 հազար դոլար է հատկացրել Ռուսաստանում անցկացված Հայ մշակույթի օրերի կազմակերպմանըՎան Գոգի «Ծաղկած շագանակենիները» կտավն աճուրդում վաճառվել է 190,4 մլն դոլարովՀաստատվել է կառավարության 2026-2031 թվականների գործողությունների ծրագիրըՄիջոցներ են հատկացվել դպրոցներում երկու դասագրքի ներդրման համարԻրազեկում․ փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներԿյանքից հեռացել է Մարինե Մարինոսյանը«Nissan»-ը Երևանի Սեբաստիա փողոցում վրաերթի է ենթարկել հետիոտնինՓաշինյանի գոռգոռnցը, վիրավnրանքները, այդ թվում՝ Սերժ Սարգսյանի հանդեպ, ոչ թե ուժի, այլ բացառապես սեփական դիրքորոշման խոցելիության վկայությունն են. Արմեն ԱշոտյանՀամեստ տղա էր, ուզում էր շարունակել ծառայությունը․ երեկ կյանքից հեռացած Նարեկը Գավառից էրՎրացի քաղաքագետ. «ԵՄ-ն աշխարհաքաղաքական թզուկ է, և լավագույնը Կրեմլին չզայրացնելն է»Թբիլիսիի բազմահարկ շենքում պայթյnւն է տեղի ունեցել. կան տnւժածներՀայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորում. Արդյո՞ք եղանակը փոխվում էԿասեցվել է «Սիթի» ընկերության հացի արտադրամասի արտադրական գործունեությունը«Հայաստանի քաղաքական կարանտինը»Մեկնարկել է հետվճարների գործընթացը․ մանրամասներՄոսկվան նախազգուշացում է հղել ԵրևանինԹվային դարաշրջանի սրացող «համավարակը». ի՞նչ վտանգներով է հղի էկրանների առջև չափից ավելի երկար ժամանակ անցկացնելը. «Փաստ»Ձեր ստեղծածը թղթե տնակ է՝ գունազարդված ու գեղեցիկ փաթեթավորված․ ադրբեջանցnւ անխոչընդոտ անցումն ու բանակում շարունակվող մահվшն ելքերը՝ վկա. Տիգրան ԱբրահամյանՋուր չի լինի մինչեւ 18:00-նԸնդդիմությունը մեծ ռիսկեր է տեսնում, իշխանությունը հակադարձում է. «Փաստ»Վանո Սիրադեղյանը նիստերին անհարգի բացակայությունների պատճառով զրկվել է Հայաստանի ԱԺ պատգամավորի մանդատից․ պատմության այս օրը (Նոյեմբերի 19)«Փորձում ենք ուժեղ լինել, Վոլոդյաս այդպես կցանկանար». Վոլոդյա Մխիթարյանն անմահացել է նոյեմբերի 9-ին Քարվաճառում. «Փաստ»Խաղաղության պատրանքը և ուժի գործոնն առաջ մղող միջազգային իրավիճակը. «Փաստ»Ինչ փոխարժեք է սահմանվել այսօրՑերեկվա տեւողությունը կրճատվել է 5 ժամ 11 րոպեով. ՍուրենյանՓոփոխություններ դեպի մի շարք երկրներ արտահանումների մասով արտոնությունների ծրագրում. «Փաստ»«Փորձում է «շպագատ» իջնել, բայց չի կարողանալու, իսկ արդյունքում միակ տուժողը մեր ժողովուրդն է լինելու». «Փաստ»Հավերժական «համեղ գործընկերները». ինչպես են դառնում իշխանությունների «սիրելին». «Փաստ»Ինչո՞ւ է Հայ առաքելական եկեղեցին գործող իշխանության գլխավոր թիրախը. «Փաստ»Ընդդիմադիրների ամենօրյա «կենցաղը»՝ դատարաններից մինչև կալանավայրեր. ինչպե՞ս սահմանափակել կալանքի համատարած կիրառումը. «Փաստ»Նոր աշխարհակարգի շեմին. ի՞նչ է սպասվում Հայաստանին ազդեցության գոտիների վերաբաժանման պայմաններում. «Փաստ»Արտահերթի ուրվականը. ընդդիմությունը փակում է սահմանադրական գործարքի դուռը. «Փաստ»Ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելու
Ամենադիտված