Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ…իրիս կոնֆետ

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Իրիսը բոլորին հայտնի քաղցրավենիք է, որը ԽՍՀՄ-ում ծնված մարդկանց հիշեցնում է մանկության համը, ինչպես օրինակ Թռչնի կաթի տորթը: Շատերի համար դա բացահայտում կլինի, բայց իրիսը ոչ միայն համեղ է, այլ նաև առողջարար, ինչպես մարմելադը: Իսկ որտեղի՞ց են առաջացել այս կոնֆետները, որտեղի՞ց է առաջացել անունը, ինչպե՞ս են պատրաստում այն և ինչքա՞ն է այն  օգտակար  օրգանիզմի համար: Սովորաբար իրիսը լինում է ուղղանկյան կամ քառակուսի տեսքով: Կարելի է ասել, որ այն այնպիսի աղանդեր է, որը միջին տեղ է զբաղեցնում կարամելի և քաղցրավենիքի միջև: Եվ եթե կարամելի պատմությունը ոչ մեկի համար գաղտնիք չէ, ապա իրիսի հարցում ամեն ինչ մի քիչ բարդ է: Հնարավոր չէ հաստատապես ասել, թե ո՞վ է այն հորինել: Ֆրանսիացիները պնդում են այդ գյուտի իրենց իրավունքի մասին, իսկ ամերիկացիները իրենց առաջնայնության մասին: Հայտնի է միայն, որ Ֆրանսիայում իրիսը չափազանց տարածված է եղել 15-րդ դարից, սակայն ֆրանսիացիները նրանց այդ ժամանակ ճանաչել են «տաֆֆի» անվան տակ: Իսկ ամերիկացի հրուշակագործները պնդում են, որ իրենց նախնիներն են ստացել առաջին իրիսը, քանի որ նրանք առաջինն են կարամել պատրաստել  հատուկ պղնձե խորը կաթսաներում: Ռուսաստանում իրիսը հայտնվել է 20-րդ դարի սկզբին, երբ ֆրանսիացի Մորնաս անունով մի հրուշակագործ ֆրանսիական բաղադրատոմսի համաձայն պատրաստել է  այն Սանկտ Պետերբուրգում: Համոզված չլինելով, որ ֆրանսիական «տաֆֆի» անունը խոր արմատ կգցի ռուսական հողում  նա մի խորամանկ քայլ է կատարել, նա այդ կոնֆետներին անվանել է իրիս, քանի որ դրանք նրան թվացել են այնքան նուրբ, ինչքան համանուն ծաղկի թերթիկներն են:

Եթե ավելորդ մանրամասների մեջ չմտնենք, ապա հակիրճ ասած իրիսի արտադրության գործընթացը հետևյալն է:Խտացրած կաթը, կարագը (կամ բուսական) յուղը, մալասսը և շաքարը խառնվում են որոշակի հաջորդականությամբ, ապա տաքացնում կաթսայում, մինչև 130 աստիճան ջերմաստիճանի  հասնելը: Ստացված զանգվածը սառեցվում է մինչև 60 աստիճան, որպեսզի այն դառնա պակաս հեղուկ, խիտ և մածուցիկ: Դրանից հետո այն լցնում են սարքի մեջ, որը դրանից ձողեր է ստեղծում, որից հետո փաթեթավորող մեքենայում իրիսի ձողերը կտրատվում են որոշակի ձևով և փաթաթավորվում: Բայց այս ամենը արտադրության վերջնական փուլը չէ: Պահանջվող կառուցվածքին հասնելու համար, այդ ամենը դրվում է չորացման պահարանում, որտեղ  38 աստիճանի ջերմաստիճանում տեղի է ունենում այդ մասսայի մեջ առկա շաքարի բյուրեղացում, որից հետո էլ այդ մասսան անհասկանալի զանգվածից վեր է ածվում այն իրիսին, որը մենք գիտենք: Նշենք, որ իրիսի պատրաստման ժամանակ երբեմն ավելացնում են բուրավետիչ կամ խտացնող նյութեր` ալյուր, սոյայի սպիտակուց, քունջութ, մանրեցված ընկույզ և այլն: Իրիսը կարող է ունենալ նաև միջուկ և պատված լինել գլազուրով: ԽՍՀՄ-ում տարածված են եղել եղել փաթեթավորված մանր կոնֆետները` իրիսիկները: Իսկ իրիսի օգտավետությունը ուղղակիորեն կախված է այն բաղադրիչներից, որոնք օգտագործվում են այն ստեղծելիսն: Օրինակ, մալլասը արագացնում է նյութափոխանակությունը, պարունակում է բազմաթիվ օգտակար ամինաթթուներ, PP, B1, B5, B6 վիտամիններ, մանգան, նատրիում, կալիում, կալցիում, սելեն, երկաթ, ֆոսֆոր: Եթե իրիսը պարունակում է կաթ, ապա կաթի սպիտակուցը տալիս է կազեին, որը օգնում է մկանների զարգացմանը, իսկ կալցիումը  նիհարելուն: Իրիսը օգնում է նվազեցնել արյան մեջ շաքարի քանակը, նպաստում է սթրեսակայունությանը, օգնում է օրգանիզմին թուլանալ  և ժամանակին հանգստանալ, երբ դրա  կարիքը կա:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am

Ձախ ոտքից են վեր կացել. Զախարովայի կոշտ արձագանքը ԵվրոպայինՀրդեհ է բռնկվել Վանաձորի Բազում թաղամասում, տեղում աշխատում են հրշեջներըՖուտբոլի Հայաստանի Պրեմիեր լիգայի 14-րդ տուրում «Ուրարտուն» հաղթեց «Սյունիքին»Հունաստանի Ակրոպոլիսի թանգարանում բացվել է հին Հայաստանին նվիրված բացառիկ ցուցահանդեսԻՀՊԿ-ն հայտնել է Հորմուզի նեղուցի մոտակայքում 58-րդ ամերիկյան MQ-9 ԱԹՍ-ը խոցելու մասինՍպերցյանը վնասվածքից հետո վերադարձել է մարզադաշտ և հաղթել Ռոնալդուի ակումբի դեմ խաղումԹեհրանը ներկայացրել է իր ստորգետնյա «հրթիռային քաղաքը»Դանիան ԵՄ-ին առաջարկել է դադարեցնել Ռուսաստանի քաղաքացիներին զբոսաշրջային վիզաների տրամադրումըԻՀՊԿ գլխավոր հրամանատարը այցելել է կորպուսի նոր ստորգետնյա հրթիռային քաղաքը13-ամյա աղջիկ էր կյանքից հեռացել, էներգետիներ էր խմել. ի՞նչ է հայտնիՖուտբոլի Հայաստանի Պրեմիեր լիգայի 14-րդ տուրում «Ուրարտուն» հաղթեց «Սյունիքին»Դմիտրիև․ Պուտինն ու Թրամփը պաշտպանում են ավանդական քաղաքակրթական արժեքներըԻրանը ներկայացրել է ստորգետնյա «հրթիռային քաղաք»Չինաստանի հյուսիսարևմտյան մասում 5,6 մագնիտուդով երկրաշարժ է տեղի ունեցելՆոյեմբերի 21-ը հեռուստատեսության համաշխարհային օրն էԻրանը ԱՄՆ-ի հետ հակամարտության շրջանակներում բարձրացնում է լարվածության սանդղակը՝ պատրաստվելով մեկ տասնյակից ավել խոշոր նավթատար նավերով ճեղքելու ԱՄՆ-ի շրջափակումը․ ՈսկանյանՀորմուզի նեղուցում տանկերը բախվել է ականիԴեպքի օրը տուն պետք է գար, մի օր առաջ զանգել էր մորը. Գավառում սգում են զինվորի մահըԵղվարդ քաղաքի Անդրանիկի 1-ին փողոցի տներից մեկում հրդեհ է բռնկվելՏատյանա Կիմը լքել է Wildberries-ի գլխավոր տնօրենի պաշտոնըՇվեյցարիայում հանրաքվե կանցկացվի «Ռազմական նյութերի մասին» օրենքում փոփոխություններ կատարելու վերաբերյալՄինչև նոյեմբերի 20-ը ժամը 24։00-ն ներկայացվել է ՀՖՖ նախագահի երկու և գործադիր կոմիտեի անդամի 29 թեկնածություն․ ՀՖՖԱնկեղծ ասած՝ մեր վիճակը շատ լավ չէ․ Իրանի նախագահԱդրբեջանի Կովկասի մուսուլմանների վարչությունը մեղադրել է Երևանին սադրանքի մեջՎաղը պաշտոնապես կազդարարենք TRIPP նախագծի մեկնարկը․ վարչապետԻնդոնեզիայում 7,2 մագնիտուդով երկրաշարժ է տեղի ունեցելԻրանը լիովին պատրաստ է պшտերազմի, և եթե ԱՄՆ-ն չընդունի Թեհրանի կողմից ավելի վաղ ձևակերպված կարգավորման պայմանները. իրանցի պաշտոնյաՍպասվում է անձրև․ օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 3-5 աստիճանովԻրաքում գազատարի պայթյnւնի հետևանքով 4 մարդ է զnhվելԱՄՆ-ը պետք է փոխի իր դիրքորոշումը և հստակ մտադրություն հայտնի Իրանի հետ խաղաղության գործարք կնքելու վերաբերյալ․ ԱրաղչիՀայաստանը ցանկանում է նստել երկու աթոռի վրա«Բավարիան» մի քանի ամսով զրկվեց առաջատարից. ակումբը հայտարարություն է տարածելԲրազիլիայի հարավում փոթորկի հետևանքով զnhվել է 3 մարդ, վիրավnրվել՝ շուրջ 60 բնակիչՄեդիայից կարծիք. Ինչո՞ւ Թուրքիան չի բացի իր սահմանը Հայաստանի հետԶելենսկին վերջին շրջանում ԵՄ երկրների հետ սկսել է խոսել այնպես, կարծես դրանք իր սեփական վասալներն են. ԶախարովաԻրանի ԶՈւ-ն խnցել է ամերիկյան թվով 58-րդ MQ-9 ԱԹՍ-ն«Գյումրին մեր քաղաքն է». Նոր սկանդալ է հասունանում Հայաստանում գտնվող ռուսական ռազմաբազայի շուրջԱշխարհաքաղաքական հսկաների Շենժենի բենեֆիսն ու անկայուն աշխարհակարգի խորհրդանշական արտացոլումը. «Փաստ»Վթարային ջրանջատում Երևանի Աջափնյակ վարչական շրջանումԵս ձեռքերս լվանում եմ. Մոուրինյուն հեռացել է մամուլի ասուլիսից՝ Ռոնալդուի մասին հարցից հետոՌԴ զինուժը ոչնչացրել է ուկրաինական 275 անօդաչու թռչող սարքԳերմանիայում շուրջ 87,000 մարդ է մասնակցել երիտասարդական բողոքի ցույցերինԱռասպելացված հին պատմությունների ու գաղափարախոսությունների տարասեռ համադրությունը. «Փաստ»Զինվորականի համազգեստը, ուսադիրները, պատիվը խայտառակ անողները դարձել են բանակի դեմքն ու հրաման տվողները․ Տիգրան ԱբրահամյանՀայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Լիտվայի հետ. պատմության այս օրը (Նոյեմբերի 21)Ժամանակի ընթացքում Հայաստանը դուրս կգա և՛ ԵԱՏՄ-ից, և՛ ՀԱՊԿ-ից. ի՞նչ հետևանքների է պետք սպասել. «Փաստ»«Նարեկիցս հետո հանուն մեր աղջիկների ապրեցինք». կրտսեր սերժանտ Նարեկ Սարգսյանն անմահացել է հոկտեմբերի 9-ին Ջրականում. «Փաստ»Ո՞ւմ է բաժին հասնելու առաջին և ամենաուղիղ հարվածը. «Փաստ»Արաղչին հայտարարել է, որ Իրանը մտադիր չէ հարստացված ուրան արտահանել երկրիցՏարադրամի փոխարժեքները նոյեմբերի 21-ին
Ամենադիտված