Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ…լոգանքի սպունգ

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Այն, որ մարդը մաքրասեր արարած է և միշտ չէ, որ պատրաստ է եղել վեց ամիս սպասել, որ վրայից երեք միլիմետրանոց ցեխի շերտը ինքնուրույն թափվի, հայտնաբերվել է հնագետների կողմից: 4000 տարի առաջով թվագրված կավե տախտակներն են վկայում մարմնի մաքրման առաջին ընթացակարգերի մասին: Այդ գործընթացը ներառել է մարմնի կեղտը քերելը փայտե կամ բրոնզե քերիչներով: Բայց դա հարուստ քաղաքացիների մոտ է եղել: Աղքատներին մնացել է գետը, նրա ավազն ու մոխիրը: Հին հռոմեացիներն ու հույները մանգաղաձև տեսքով քերիչներով են քերել մարմնի կեղտը: Այն կոչվում էր «ստրիգել»: Դրանք պատրաստվում էին փայտից, մետաղներից և նույնիսկ կոկորդիլոսի ատամներից: Իսկ հին Եգիպտոսում կանայք հավաքվել են մեկ սենյակում և միմյանց մարմինները քսել Նեղոսից հանված կավով: Հետո կավը լվացել են տաք ջրով, իսկ ստրուկները կլոր քարերով հղկել են տիկինների մարմինը: Այդ ամենը ավարտվել է կոկոսի կամ արմավենու յուղով մերսմամբ: 

Որոշ ժամանակ անց՝ միջնադարում Ասիայում և ավելի հյուսիս՝ Եվրոպայում, մարմինը լվանալը սկսել են համարել մեղք, իսկ լողանալը դարձել է հազվադեպ երևույթ: Իսկ ահա Միջերկրածովյան բնակիչները լողանալու  նպատակով օգտագործել են բնական սպունգ: Հետո Կոլումբոսը, կարտոֆիլից բացի, Եվրոպա է բերել նաև Կարիբյան սպունգը, որը եղել է ավելի կոշտ և ավելի հարմար է եղել լոգանքի համար, քան միջերկրածովյան սպունգը: Ծովային սպունգները բազմաբջիջ ծովային կենդանիներ են, որոնք ապրում են ծովի հատակին անշարժ կպած, և տարածված են ամենուր: Նրանք չունեն օրգաններ և հյուսվածքներ, դրանց ֆունկցիան կատարում են առանձին բջիջները: Սպունգների մարմինը սովորաբար պինդ է ներսում առկա կալցիումի և սիլիցիումի միացությունների հետ կապված, բայց կան նրանց երկու տեսակներ, որոնց մարդիկ հնուց օգտագործել են իրենց փափկության պատճառով:

Հնուց այս փափուկ սպունգները մարդիկ օգտագործել են  որպես սաղավարտի տակդիր, ջրի տեղափոխման անոթ, ջրի ֆիլտր և իհարկե որպես լոգարանային սպունգ: Ներկայումս էլ այդ ծովային սպունգները օգտագործվում են, բայց միայն բժշկության մեջ:  Իսկ հետո 19-րդ դարի վերջը և 20-րդ դարի սկիզբը բնութագրվում է լվացքի և լոգանքի պարագաների ծաղկմամբ: Լոգանքի սպունգներ սկսել են պատրաստել կանեփից: 30-ականներին հայտնագործվել է պարոլինը, որի համար անմիջապես գտել են գործնական կիրառություն որպես լոգանքի սպունգ: Իսկ երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո սպունգներ սկսել են պատրաստվել կաուչուկից՝ ընդօրինակելով բնական սպունգի ծակոտիները: Մեր ժամանակներում մեքսիկական ագավայի մանրաթելերից են  սպունգեր պատրաստում:

Մեկ այլ սովորական նյութ է լուֆան: Այն նաև կոչվում է կուշ,  վիետնամական դդում , չինական բամիա (Lagenaria siceraria): Սա  դդմազգիների (Chenopodiaceae) ընտանիքի Luffa ցեղին պատկանող միամյա մշակաբույս է։ Կան դրա բազմաթիվ տեսակներ: Այս բույսի հասուն պտուղների պտղամիսը թելոտ է, ամուր, և այդ տեսակի պտուղները սննդի օգտագործման մեջ պիտանի չեն։ Պտղի ներսը ցանցանման է, պտղացանցն օգտագործվում է բժշկության մեջ։ Հասուն պտուղը վերամշակելուց հետո օգտագործում են որպես սպունգ՝ լողանալու համար: Լյուֆայի հայրենիքը համարվում է Հնդկաստան, որտեղից երկու հազար տարի առաջ այն տեղափոխվել է Չինաստան։ Կան նաև բուսական սպունգների այլ տեսակներ: Սիսալ - սպունգը պատրաստվում են ագավայի տերևներից: Սա բավականին ամուր և կոպիտ նյութ է և մի փոքր կոպիտ է ամենօրյա օգտագործման համար: Ռամի-սպունգը պատրաստվում է ճապոնական եղինջից: Իր մանրաթելերի ծակոտկենության պատճառով ճապոնացի արհեստավորները հիանալի կերպով հարմարեցրել են այս բույսը լոգարանային սպունգ ստանալու համար: Այնուամենայնիվ պետք է նշել, որ ներկայումս լոգարաններում հիմնականում օգտագործվում են սինթետիկ նյութերից պատրաստված տարատեսակ սպունգները:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am

Մի շարք տարածաշրջաններում անձրև է տեղում․ միջպետական նշանակության բոլոր ավտոճանապարհները բաց ենԵս տեղափոխվում եմ Հայաստան. Դենիս Ջորկաեֆը առաջադրվել է որպես ՀՖՖ նախագահի թեկնածուԼևոն Աբրահամյանն ընտրվել է Հայաստանի նկարիչների միության նախագահՁախ ոտքից են վեր կացել. Զախարովայի կոշտ արձագանքը ԵվրոպայինՀրդեհ է բռնկվել Վանաձորի Բազում թաղամասում, տեղում աշխատում են հրշեջներըՖուտբոլի Հայաստանի Պրեմիեր լիգայի 14-րդ տուրում «Ուրարտուն» հաղթեց «Սյունիքին»Հունաստանի Ակրոպոլիսի թանգարանում բացվել է հին Հայաստանին նվիրված բացառիկ ցուցահանդեսԻՀՊԿ-ն հայտնել է Հորմուզի նեղուցի մոտակայքում 58-րդ ամերիկյան MQ-9 ԱԹՍ-ը խոցելու մասինՍպերցյանը վնասվածքից հետո վերադարձել է մարզադաշտ և հաղթել Ռոնալդուի ակումբի դեմ խաղումԹեհրանը ներկայացրել է իր ստորգետնյա «հրթիռային քաղաքը»Դանիան ԵՄ-ին առաջարկել է դադարեցնել Ռուսաստանի քաղաքացիներին զբոսաշրջային վիզաների տրամադրումըԻՀՊԿ գլխավոր հրամանատարը այցելել է կորպուսի նոր ստորգետնյա հրթիռային քաղաքը13-ամյա աղջիկ էր կյանքից հեռացել, էներգետիներ էր խմել. ի՞նչ է հայտնիՖուտբոլի Հայաստանի Պրեմիեր լիգայի 14-րդ տուրում «Ուրարտուն» հաղթեց «Սյունիքին»Դմիտրիև․ Պուտինն ու Թրամփը պաշտպանում են ավանդական քաղաքակրթական արժեքներըԻրանը ներկայացրել է ստորգետնյա «հրթիռային քաղաք»Չինաստանի հյուսիսարևմտյան մասում 5,6 մագնիտուդով երկրաշարժ է տեղի ունեցելՆոյեմբերի 21-ը հեռուստատեսության համաշխարհային օրն էԻրանը ԱՄՆ-ի հետ հակամարտության շրջանակներում բարձրացնում է լարվածության սանդղակը՝ պատրաստվելով մեկ տասնյակից ավել խոշոր նավթատար նավերով ճեղքելու ԱՄՆ-ի շրջափակումը․ ՈսկանյանՀորմուզի նեղուցում տանկերը բախվել է ականիԴեպքի օրը տուն պետք է գար, մի օր առաջ զանգել էր մորը. Գավառում սգում են զինվորի մահըԵղվարդ քաղաքի Անդրանիկի 1-ին փողոցի տներից մեկում հրդեհ է բռնկվելՏատյանա Կիմը լքել է Wildberries-ի գլխավոր տնօրենի պաշտոնըՇվեյցարիայում հանրաքվե կանցկացվի «Ռազմական նյութերի մասին» օրենքում փոփոխություններ կատարելու վերաբերյալՄինչև նոյեմբերի 20-ը ժամը 24։00-ն ներկայացվել է ՀՖՖ նախագահի երկու և գործադիր կոմիտեի անդամի 29 թեկնածություն․ ՀՖՖԱնկեղծ ասած՝ մեր վիճակը շատ լավ չէ․ Իրանի նախագահԱդրբեջանի Կովկասի մուսուլմանների վարչությունը մեղադրել է Երևանին սադրանքի մեջՎաղը պաշտոնապես կազդարարենք TRIPP նախագծի մեկնարկը․ վարչապետԻնդոնեզիայում 7,2 մագնիտուդով երկրաշարժ է տեղի ունեցելԻրանը լիովին պատրաստ է պшտերազմի, և եթե ԱՄՆ-ն չընդունի Թեհրանի կողմից ավելի վաղ ձևակերպված կարգավորման պայմանները. իրանցի պաշտոնյաՍպասվում է անձրև․ օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 3-5 աստիճանովԻրաքում գազատարի պայթյnւնի հետևանքով 4 մարդ է զnhվելԱՄՆ-ը պետք է փոխի իր դիրքորոշումը և հստակ մտադրություն հայտնի Իրանի հետ խաղաղության գործարք կնքելու վերաբերյալ․ ԱրաղչիՀայաստանը ցանկանում է նստել երկու աթոռի վրա«Բավարիան» մի քանի ամսով զրկվեց առաջատարից. ակումբը հայտարարություն է տարածելԲրազիլիայի հարավում փոթորկի հետևանքով զnhվել է 3 մարդ, վիրավnրվել՝ շուրջ 60 բնակիչՄեդիայից կարծիք. Ինչո՞ւ Թուրքիան չի բացի իր սահմանը Հայաստանի հետԶելենսկին վերջին շրջանում ԵՄ երկրների հետ սկսել է խոսել այնպես, կարծես դրանք իր սեփական վասալներն են. ԶախարովաԻրանի ԶՈւ-ն խnցել է ամերիկյան թվով 58-րդ MQ-9 ԱԹՍ-ն«Գյումրին մեր քաղաքն է». Նոր սկանդալ է հասունանում Հայաստանում գտնվող ռուսական ռազմաբազայի շուրջԱշխարհաքաղաքական հսկաների Շենժենի բենեֆիսն ու անկայուն աշխարհակարգի խորհրդանշական արտացոլումը. «Փաստ»Վթարային ջրանջատում Երևանի Աջափնյակ վարչական շրջանումԵս ձեռքերս լվանում եմ. Մոուրինյուն հեռացել է մամուլի ասուլիսից՝ Ռոնալդուի մասին հարցից հետոՌԴ զինուժը ոչնչացրել է ուկրաինական 275 անօդաչու թռչող սարքԳերմանիայում շուրջ 87,000 մարդ է մասնակցել երիտասարդական բողոքի ցույցերինԱռասպելացված հին պատմությունների ու գաղափարախոսությունների տարասեռ համադրությունը. «Փաստ»Զինվորականի համազգեստը, ուսադիրները, պատիվը խայտառակ անողները դարձել են բանակի դեմքն ու հրաման տվողները․ Տիգրան ԱբրահամյանՀայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Լիտվայի հետ. պատմության այս օրը (Նոյեմբերի 21)Ժամանակի ընթացքում Հայաստանը դուրս կգա և՛ ԵԱՏՄ-ից, և՛ ՀԱՊԿ-ից. ի՞նչ հետևանքների է պետք սպասել. «Փաստ»«Նարեկիցս հետո հանուն մեր աղջիկների ապրեցինք». կրտսեր սերժանտ Նարեկ Սարգսյանն անմահացել է հոկտեմբերի 9-ին Ջրականում. «Փաստ»
Ամենադիտված