Լիտվան Անդրկովկասում ճանապարհ է հարթում Եվրամիության համար
ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ
Ritmeurasia.org-ը գրում է, որ վերջերս Լիտվայի նախագահ Նաուսեդան մեծ ուղևորություն է կատարել Անդրկովկաս։ Բաքվում նա Ադրբեջանի ղեկավար Իլհամ Ալիևի հետ քննարկել է տարածաշրջանի ընդհանուր իրավիճակը, ինչպես նաև տնտեսության, էներգետիկայի և տրանսպորտի ոլորտներում համագործակցության հարցեր։ Զրույցների ընթացքում անընդհատ շեշտվել է, որ խոսքը միայն երկկողմ համագործակցության մասին չէ։ Նաուսեդան իրեն ներկայացրել է որպես Եվրամիության բանագնաց և, համապատասխանաբար, Ալիևի հետ խոսել է այն ոլորտների մասին, որոնցում Ադրբեջանը կարող է համագործակցել ԵՄ-ի հետ։ Նաուսեդան համառորեն պնդել է, որ Բաքուն Վիլնյուսի «կարևոր գործընկերն է» Անդրկովկասում, և որ, ինչպես ասում են, «խաղաղությունը, կայունությունը և տնտեսական աճը համապատասխանում են ինչպես տարածաշրջանի երկրների, այնպես էլ Լիտվայի և ընդհանուր առմամբ ԵՄ-ի ընդհանուր շահերին»:
Ադրբեջանում գտնվելու ժամանակ Լիտվայի ղեկավարը մշտապես խոսել է երկու երկրների միջև համագործակցության «ներուժի» մասին` չմոռանալով հիշեցնել, որ Բաքուն Արևելյան գործընկերության ձևաչափի անդամ է, որը կազմակերպել է Արևմտյան բլոկի կողմից հետխորհրդային տարածքի երկրները Ռուսաստանից կտրելու նպատակով։ Բացի այդ, նրա կարծիքով, «ԵՄ-ի և Ադրբեջանի միջև ռազմավարական գործընկերությունը հատկապես կարևոր է` հաշվի առնելով ուկրաինական հակամարտությունը»։ Մասնավորապես, լիտվացին խոսուն կերպով նկարագրել է տրանսպորտի ոլորտում համագործակցության հեռանկարները, քանի որ «իր երկիրը լավ զարգացած ենթակառուցվածքներ ունի» և կարող է դիտվել որպես «դարպաս դեպի Եվրոպա»։ Միևնույն ժամանակ, Լիտվան, ըստ նրա, մեծապես շահագրգռված է ԵՄ-Կովկաս-Ասիա երկաթուղային միջանցքի նախագծի իրագործմամբ, որը, ըստ Նաուսեդայի, կարող է լավ «այլընտրանք» դառնալ Ասիայից դեպի Եվրոպա գոյություն ունեցող երթուղիներին։ Նրա հետ ժամանած լիտվական ընկերությունների ներկայացուցիչներն այցելել են Բաքվի նավահանգիստ և տեղում ուսումնասիրել դրա հնարավորությունները։ Բայց ևս մեկ անգամ հիշեցնենք, որ տվյալ դեպքում Լիտվան ներկայացրել է ողջ Եվրամիության շահերը, և բանակցությունների նպատակը, ի թիվս այլ բաների, եղել է փորձ` շոշափել Ադրբեջանի տարանցման հնարավորությունները:
Այստեղ, ի դեպ, հարկ է նշել, որ ապրիլի վերջին գերմանական Hellmann Worldwide Logistics ընկերության ներկայացուցչությունն Ադրբեջանում հայտարարել է Չինաստանից ԵՄ գնացքի մեկնարկի մասին, որը տարանցիկ անցնելու է Անդրկովկասով։ Նախկինում այդ ընկերությունը բեռներ էր տեղափոխում Ռուսաստանով, սակայն հասկանալի պատճառներով որոշել է փոխել երթուղին։ Նշենք նաև, որ Նաուսեդայի Բաքու ժամանելուն զուգահեռ` անցկացվել է «Ադրբեջան-Եվրամիություն» գործարար համաժողովը։ Ելույթ ունենալով այս միջոցառման ժամանակ` Ադրբեջանի էկոնոմիկայի նախարար Միքայիլ Ջաբբարովը խոստացել է, որ իր երկիրը կշարունակի էներգառեսուրսների անխափան մատակարարումները ԵՄ շուկա, և որ արտահանվող նավթի ու գազի ծավալները կաճեն։ Նաուսեդան հույս է հայտնել, որ մի օր ադրբեջանական գազը կհասնի նաև Լիտվա։
Բաքվից մեկնելով` Նաուսեդան վայրէջք է կատարել Երևանում, որտեղ հանդիպել է իր հայ գործընկեր Վահագն Խաչատուրյանի հետ։ Նրա հետ զրույցում Նաուսեդան ասել է, որ Լիտվան աջակցում է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների կարգավորմանը։ Լիտվայի ղեկավարը նաև վստահեցրել է, որ Վիլնյուսը «աջակցում է արդարադատության ոլորտում Հայաստանի կառավարության բարեփոխումներին» և ընդհանուր առմամբ Երևանին խորհուրդ է տալիս «ժողովրդավարական ճանապարհը, որը կբերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման և բարգավաճման»։ Նաուսեդան հավելել է, որ իր այցը Հայաստան կոչված է ամրապնդելու երկկողմ հարաբերությունները, ինչի համար, ինչպես վստահեցրել է Լիտվայի նախագահը, գրեթե բառացի կրկնելով Բաքվի իր հռետորաբանությունը, կա «մեծ ներուժ»։ Տանտերերին հնարավորինս հանգստացնելու համար Նաուսեդան խոստացել է առավելագույն աջակցություն ցուցաբերել «Լեռնային Ղարաբաղում հայկական քրիստոնեական ժառանգության պահպանման հարցում»։
Իր հերթին Խաչատուրյանը հաստատել է երկկողմ հարաբերությունների խորացման իր շահագրգռվածությունը։ Ստացվում է, որ ԵՄ-ին եթե Բաքվից պետք է տարանցում և էներգակիրներ, ապա Երևանից միայն «ժողովրդավարություն»: Հետաքրքիր է այն, որ Հայաստանի ընդդիմությունը Նաուսեդայի այցն ընդունել է որպես «քաղաքակիրթ Եվրոպայի» ներկայացուցչին ուղղակիորեն դիմելու առիթ։ Լիտվայի նախագահի ժամանման օրը Երևանում տեղի է ունեցել վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով հանրահավաք, որի մասնակիցները շարժվել են դեպի Խաչատուրյանի նստավայր։
«Այնտեղ կլինի Լիտվայի նախագահը։ Մենք կհայտարարենք մեր դիրքորոշումը, կպատմենք ողջ աշխարհին խաբող ներկայիս ղեկավարության մասին»,- հայտարարել է ընդդիմադիր պատգամավոր Գեղամ Մանուկյանը։
Ռուսաստանի համար ռազմավարական նշանակություն ունեցող տարածաշրջանում լիտվացի էմիսարների հայտնվելը վատ նշան է Մոսկվայի համար՝ հաշվի առնելով դրա պատմական օրինակները։ Բավական է հիշել, որ լիտվացիներն էին 2013-2014 թվականներին մեծ ջանքեր գործադրել Ուկրաինայում ռեժիմը կտրուկ հակառուսականի փոխելու համար։ Ավելի վերջերս Կովկաս կատարած այցից քիչ առաջ նույն Նաուսեդան հանդիպել էր Մոլդովայի նախագահ Սանդուի հետ, որից հետո այդ երկրի իշխանությունները սկսել են ցուցադրական քայլեր ձեռնարկել Մոսկվայի հետ հարաբերությունները սրելու և ռուսամետ ուժերին ճնշելու համար։ Սակայն երբեմն Լիտվայի բանագնացներն իրենց այնքան անպարկեշտ են պահում, որ տապալում են իրենց հանձնարարված խնդիրների կատարումը։ Օրինակ, անցյալ տարի Լիտվայի խորհրդարանի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահ Պավիլիոնիսը այնքան կոպտորեն էր պահանջել վրացիներին «ոտքի կանգնել Մոսկվայի դեմ», որ նրան խորհուրդ էին տվել այլևս Թբիլիսի չայցելել…
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
