Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ…սուշի

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Սուշին կամ սուսին ճապոնական ավանդական ուտեստ է, որը պատրաստվում է բրնձից՝ քացախային համեմունքով և տարբեր ծովամթերքներից, ինչպես նաև այլ բաղադրիչներից: Սկսած 1980-ականների սկզբից սուշին լայն տարածում է գտել ամբողջ աշխարհում:

Բառարաններում ուտեստի անվանման երկու տարբերակ կա ՝ «սուշի» և «սուսի»: Ներկայումս անգլերենից փոխառված «սուշի» բառի ուղղագրությունն ու արտասանությունն ավելի է տարածված, ինչը, սակայն, կտրուկ մերժվում է ճապոնացիների շրջանում, ովքեր նախընտրում են «սուսի» տարբերակը որպես ավելի ճշգրիտ, և որը համապատասխանում է ճապոնական հնչյունաբանությանը:

Սուշիի պատմությունը սկիզբ է առել Հարավային Ասիայից, որտեղ խաշած բրինձն է օգտագործվել ձուկ պատրաստելու և պահպանելու համար: Կեղևազերծված և մանր կտորներով ձուկը ցողել են աղով և խառնել բրնձի հետ, որից հետո այն դրել են քարե մամլիչի տակ, որը մի քանի շաբաթ անց հանել են, այն փոխարինելով ընդամենը կափարիչով: Մի քանի ամիս շարունակ տեղի է ունեցել բրնձի և ձկնամսի կաթնաթթվային խմորման գործընթաց, որի արդյունքում էլ ձուկը շարունակելի է պիտանի մնալ սննդի մեջ օգտագործման համար ամբողջ տարվա ընթացքում: Բրինձը, որը արդյունքում վերածվելիս է եղել տհաճ հոտով սոսնձանման զանգվածի, նետվել է կամ օգտագործվել է ձկնամսի նոր խմբաքանակ պատրաստելու համար: Մոտավորապես 7-րդ դարից Չինաստանում և Թաիլանդում տարածված ձկան պահածոյացման այս մեթոդը  լայն տարածում է գտել Ճապոնիայում:

Սննդամթերքի մեջ թթվեցված կամ մարինացված ձուկ օգտագործելու այս ավանդույթը Հարավային Ասիայի երկրներում պահպանվում է մինչ օրս: Սուշի բառի չինական հիերոգլիֆը նշանակում է «թթու ձուկ», բայց Չինաստանում ձկան պատրաստման նման ավանդույթը մոռացվել է: Իսկ Ճապոնիայում ներկայումս Նարեդզուսի խորտիկն են պատրաստում են այդ եղանակով:

17-րդ դարում է հայտնվել բրնձի սուշին, որը ներառում է խաշած բրինձ, բրնձի ածիկ, ծովամթերք և բանջարեղեն: Շուտով ճապոնացիները սկսել են պատրաստել բրնձի քացախ, որը նրանք սկսել են ավելացնել բրնձին, ինչը վերացրել է խմորման գործընթացը և զգալիորեն կրճատել է սուշի պատրաստելու ժամանակը:

19-րդ դարում Տոկիոյից խոհարար Յոհեյ Հանան որոշել է ամբողջովին հրաժարվել  ձկնամսի մարինացումից և այն հում մատուցել: Արդյունքում պատրաստման գործընթացը կրճատվել է և հասել մի քանի րոպեի: Նոր սուշին արագորեն է հանրաճանաչություն ձեռք բերել և ի հայտ են եկել պատրաստման երկու ոճեր: Առաջինը ստացել է Կանսա անունը՝ Օսակա քաղաքի շրջաններից մեկի անունով, երկրորդը ստացել է Էդո անունը (ինչպես Տոկիոն էր կոչվում մինչև 1868 թվականը): Սուշի մատուցող ճաշարաններն ու ռեստորաններ արագորեն են առաջացել, իսկ խանութները սկսել են վաճառել հատուկ մշակված բրինձ տնական սուշիի համար: Այդ ժամանակից ի վեր սուշի պատրաստելու գործընթացը հիմնովին չի փոխվել, միայն ուտեստի նոր բաղադրատոմսեր ու բաղադրիչներն են հայտնվել:

Սուշիի պատմության մեջ վերջին կարևորագույն փուլը սուշի պատրաստելու մեքենաների՝ այսպես կոչված, սուշի ռոբոտների գործնական ներդրումն է, որոնք հորինվել են 1970-ականների վերջին, և մասսայաբար սկսվել են օգտագործվել 1980-ականներին: Սուշիի ռոբոտը սարքերի հոսքագիծ է (յուրաքանչյուր սարք կատարում է մեկ կամ մի քանի գործողություն՝ սկսած բրինձը լվանալուց և վերջացրած յուրաքանչյուր սուշիի պոլիմերային թաղանթով փաթեթավորումը)։ Ընդ որում այդ հոսքագիծը փոխարինում է մինչև մեկ տասնյակ պրոֆեսիոնալ սուշիի խոհարարների, ընդ որում շատ կարևոր է տեխնոլոգիայի, հիգիենայի և սանիտարական մաքրման խնդիրները, որոնք  մեծամասամբ պայմանավորվածեն մարդկային գործոնով: Ներկայումս սուշիի ռոբոտների օգտագործումը ընդլայնվում է, չնայած այն հանգամանքին, որ դա կաշկանդված է այն տարածված համոզմամբ, որ համեղ սուշի կարող է պատրաստել փորձառու և հմուտ խոհարարը:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am

Վրաստանի կառավարությունը որոշել է արգելել փոխնակ մայրությունըԲալթիկ ծովում հարձшկման է ենթարկվել ռուսական «Sparta II» բեռնատար նավըՊարեկներն ու երիտասարդները մեքենայում բռնկված կրակից փրկել են ՌԴ քաղաքացուն ու ընտանիքի անդամներինԻնձ համար ամենակարևորն այն է, որ մեր նախագահն ինձ չնախատի. ՊեսկովԵՄ երկրներում կայանալիք ընտրությունների արդյունքները կարող են խաթարել միավորման կայունությունը և հանգեցնել առանցքային որոշումների ընդունման «կաթվածի». The GuardianԱդրբեջանից Հայաստան արտահանումը շուրջ 246 անգամ գերազանցում է հակառակ հոսքը. միակողմանի կախվածnւթյունը կարող է վերածվել տնտեսական և քաղաքական ճնշմшն լրացուցիչ գործիքի. ՍուրենյանցԹրամփը գովեստի խոսքեր է հնչեցրել Պեսկովի հասցեին, վերջինս արձագանքել էՌազմական ոստիկանությունը կուժեղացնի պայքարը քրեական ենթամշակույթի և կարգազանց զինծառայողների դեմ. ՊՆԿոստանյանը Նեապոլում քննարկել է Իտալիայի հետ միջխորհրդարանական համագործակցության ընդլայնումըԲելգիան գործադուլի պատճառով 14 ժամով կփակի իր օդային տարածքըՄարգարա-Վանաձոր ավտոճանապարհին «Nissan Elgrand»-ը դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց և հայտնվել դաշտում․ կա 4 վիրավnրՀրապարակվել են նոյեմբերի 29-ին կայանալիք ՏԻՄ ընտրությունների վերջնական ցուցակներըԱյն, ինչ տեղի է ունենում Մուսիալայի շուրջ, նման չէ «Բավարիա»-ին․ Ռիո ՖերդինանդԱհազանգեր են ստացվել ուժեղ քամու հետևանքով տապալված և տապալման վտանգ ներկայացնող ծառերի, վնասված տանիքների, արևային վահանակների վերաբերյալԲելգիայի օդային տարածքը կփակվի․ բոլոր չվերթները չեղարկվում ենՀայաստանը խաչմերուկում. Ինչո՞ւ է Փաշինյանի քաղաքականությունը ստիպում հարևաններին արտակարգ միջոցներ ձեռնարկելՈւժգին երկրաշարժ` ԻրանումՌԴ ՊՆ․ «Գերան» ԱԹՍ-ները հարվածել են Ուկրաինայի նավթավերամշակման գործարանինԿալիֆոռնիայում երեկույթի ժամանակ քրեական խմբավորումների միջև կրակnցների հետևանքով ինը մարդ վիրավnրվել էՍտեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է«Ռուսաստանը չի՞ վճարում, կտրականապես համաձայն չենք». Փաշինյանը զայրացել է, երբ Եվրասիական տնտեսական միությունը (ԵԱՏՄ) հայտարարել է Հայաստանի համար կազմակերպությունից դուրս գալու գինը«Իմ ընկերը»․ Թրամփը Պուտինի հետ լուսանկար է հրապարակելՎթարային ջրանջատում Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանումՀայաստանը մեծապես կարևորում է Լիբանանի հետ քաղաքական բարձր մակարդակի երկխոսության ամրապնդումը. Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձը՝ Լիբանանի վարչապետինՖրանսիայում թանկացումների դեմ բողոքի ցույցերի ընթացքում 144 մարդ է ձերբակшլվելԻրանը Բահրեյնում ամերիկյան «Patriot» համակարգերի երկու ռադարի է հարվшծել. ԻՀՊԿՂազախստանը, Վրաստանը և Հայաստանը խստացնում են ռուսների համար սահմանափակումներըՀրաչյա Քոչարի փողոցում բախվել են «Zeekr»-ը, «Mercedes»-ը և «Volkswagen»-ը. կան վիրավnրներԱրտաշատում բախվել են «ՎԱԶ 2107»-ը և «Volkswagen»-ը. հոսպիտալացված կաՖիդան․ Թուրքիան ԱՄՆ-ին և Եվրոպային նախազգուշացրել է Սիրիայում Իսրայելի հնարավոր գործողության մասինԻրանի ԻՀՊԿ-ն հայտարարել է Բահրեյնում ամերիկյան Patriot համակարգերի ռադարներին հարվածելու մասինԻնչ իրավիճակ է ՀՀ ավտոճանապարհներինԱշխարհաքաղաքական խափանման եզրին. Կարո՞ղ է Հայաստանը մերձենալ Եվրամիությանը առանց Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները խզելուՏարադրամի փոխարժեքները նոյեմբերի 22-ինԺամանակ առ ժամանակ սպասվում են տեղումներ և քամու ուժգնացումՀայաստան՝ Բանկային աշխատողների օր. պատմության այս օրը (Նոյեմբերի 21)Լույս չի լինելուԹրամփը նախազգուշացրել է ԱՄՆ սնանկացման վտանգի մասին և կոչ է արել վերացնել պետական պարտքի վերին շեմըՇվեդիան շենգենյան վիզաներ չի տրամադրի ռուս մարզիկներինԻրանը ցուցադրել է ստորգետնյա «հրթիռների քաղաք»Հայաստանը կընդունի բասկետբոլի կանանց Մ16 տարեկանների Եվրոպայի առաջնությունըՄայր Աթոռում կատարվել է 9 սարկավագների ընծայման կարգըԱՄՆ-ին սնանկացում է սպառնում, եթե չլուծվի պետական պարտքի վերին շեմի հարցը40 մարդ հոսպիտալացվել է անհայտ նյութի արտահոսքի պատճառով․ ՍլովակիաԻնչպե՞ս Հայաստանում ծնված երեխայի համար ստանալ ԱՄՆ քաղաքացիությունը հաստատող փաստաթուղթ, եթե ծնողներից մեկը ԱՄՆ քաղաքացի է«Jeep»-ը հետիոտնային անցման վրա վրաերթի է ենթարկել հետիոտնինԻրավիճակը` ավտոճանապարհներին` 22:00-ի դրությամբԻրանի ՀՕՊ-ը ամերիկյան F-16 կործանիչ է խոցելԿիրակնօրյա Սուրբ պատարագներ՝ Արագածոտնի թեմումՄի շարք տարածաշրջաններում անձրև է տեղում․ միջպետական նշանակության բոլոր ավտոճանապարհները բաց են
Ամենադիտված