Իրանի հետ պատերազմի նպատակները փոխվում են․ ԱՄՆ-ն այժմ առաջին տեղում է դնում էներգակիրների գները – CNN
ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի գլխավոր խնդիրներից մեկը՝ Իրանի հետ պատերազմը ավարտելու փորձերում, սկզբում Վաշինգտոնի կողմից իր առաջ դրված առավելագույնս կոշտ նպատակներն էին։ Սակայն հակամարտության ձգձգվելու հետ այդ ցանկը նկատելիորեն կրճատվել է, հաղորդում է CNN հեռուստաալիքը։
ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը, հինգշաբթի օրը Fox News հեռուստաալիքով ելույթ ունենալով, նշել է Վաշինգտոնի երկու հիմնական խնդիրները։ Ըստ նրա, ԱՄՆ-ն պետք է ապահովի Պարսից ծոցի երկրների կողմից նավթի և գազի մատակարարումների շարունակությունը համաշխարհային շուկա՝ էներգակիրների կայուն գները պահպանելու համար, ինչպես նաև թույլ չտա Իրանին ձեռք բերել միջուկային զենք։
«Թիվ մեկ նպատակը՝ որպեսզի նավթն ու գազը էժան մնան ամբողջ երկրի ամերիկացիների համար։ Եվ, ակնհայտորեն, թիվ երկու նպատակը՝ ապահովել, որ Իրանը երբեք միջուկային զենք չստանա», — հայտարարել է Վենսը։
Դեռ մի քանի ամիս առաջ Թրամփի վարչակազմը նշում էր նպատակների զգալիորեն ավելի լայն ցանկ։ Դրանց թվում էին Իրանի կապիտուլյացիան, Թեհրանում ռեժիմի փոփոխությունը, երկրի կողմից միջուկային ծրագրից լիակատար հրաժարումը, Մերձավոր Արևելքում դաշնակից զինված խմբավորումներին աջակցության դադարեցումը, ինչպես նաև Իրանի հրթիռային ենթակառուցվածքի և ռազմական ներուժի մի մասի ոչնչացումը։
Միևնույն ժամանակ վարչակազմի ներկայացուցիչները բազմիցս ներկայացրել են այդ ցանկի զանազան տարբերակներ։ Ոմանք խոսում էին Իրանի դաշնակից խմբավորումների ֆինանսավորման դադարեցման մասին, մյուսները չէին ներառում այդ կետը։ Նմանատիպ իրավիճակ էր նաև երկրի հրթիռային ենթակառուցվածքը, ռազմաօդային և ռազմածովային ուժերը ոչնչացնելու պահանջների դեպքում։
Այժմ Վաշինգտոնը որպես առանցքային նպատակներից մեկը նշում է նավթի և գազի կայուն գների ապահովումը։ Միաժամանակ Սպիտակ տան մամուլի քարտուղար Քերոլայն Լևիթը հայտարարել է, որ Վենսի հնչեցրած երկու նպատակներն էլ Թրամփի համար ունեն նույն նշանակությունը։
Դեռ մայիսին Թրամփը բացահայտ ասում էր, որ ամերիկացիների ֆինանսական վիճակը հաշվի չի առնվում Իրանի հետ պատերազմի վերաբերյալ որոշումներ ընդունելիս։ Այդ ժամանակ հարցին, թե արդյոք նա հաշվի առնո՞ւմ է հակամարտության ֆոնին քաղաքացիների ծախսերը, նախագահը պատասխանել էր. «Ոչ մի կաթիլ»։ Ուրբաթ օրը նա կրկին հայտարարեց, որ չի պատրաստվում ներողություն խնդրել բենզինի գների հնարավոր փոքր բարձրացման համար՝ հաշվի առնելով Իրանի շուրջ իրավիճակի կարևորությունը։
Միաժամանակ Վաշինգտոնը վերջին ամիսներին մեղմացնում է իրանական միջուկային ծրագրի վերաբերյալ պահանջները։ Եթե նախկինում վարչակազմը պնդում էր, որ Իրանը պետք է հանձնի հարստացված ուրանը, ապա այժմ Թրամփը թույլ է տալիս, որ միջուկային օբյեկտներին հասցված վնասը կարող էր բավարար լինել, իսկ միջուկային նյութերի մի մասը գտնվում է այնքան խորը գետնի տակ, որ դրանց հասանելիություն ստանալն անհնար կլինի։
ԱՄՆ նախագահը նաև ասում էր, որ Վաշինգտոնը արբանյակների օգնությամբ կկարողանա վերահսկել իրավիճակը, որպեսզի թույլ չտա Իրանին վերականգնել միջուկային նյութերին հասանելիությունը։ Հուլիսին Թրամփն ընդհանրապես հայտարարեց, որ Իրանը արդեն «դենուկլեարիզացված» է։
Այս ֆոնին նպատակների ձևակերպումների փոփոխությունը կարող է վկայել այն մասին, որ վարչակազմը ձգտում է հող նախապատրաստել պատերազմն ավարտելու համար այնպիսի պայմաններով, որոնք զգալիորեն ավելի մեղմ են, քան սկզբում հայտարարել էր Թրամփը։
Եթե նավթի և գազի կայուն գների ապահովումն իսկապես դարձել է Վաշինգտոնի գլխավոր նպատակը, ապա դա փաստացի նշանակում է ձգտում վերադառնալ այն իրավիճակին, որը գոյություն ուներ մինչև պատերազմի սկսվելը։ Այդ դեպքում միակ սկզբունքորեն նոր արդյունքը մնում է Իրանի միջուկային զենք ստանալը կանխելը։
